ভাৰতীয় সংস্কৃতি Class 10 Assamese Lesson 7 দশম শ্ৰেণী

ভাৰতীয় সংস্কৃতি Class 10

ভাৰতীয় সংস্কৃতি (হেম বৰুৱা)
বিষয় (Subject) অসমীয়া (Assamese)
কিতাপখনৰ নাম অসমীয়া সাহিত্য চয়নিকা
পাঠৰ নাম ভাৰতীয় সংস্কৃতি
শ্ৰেণী (Class) দশম (X)
অধ্যায় (Chapter) অধ্যায় 7
পাঠ্যক্ৰম (Syllabus) ছেবা (SEBA)

ভাৰতীয় সংস্কৃতি Class 10 গুৰুত্বপূৰ্ণ একাধিক বিকল্পপ্ৰশ্ন

১)‘ ফ্ৰম্ ভল্গা টু গংগা ‘ নামৰ কিতাপখন কোনে ৰচনা কৰিছিল ?
ক) ড০ সৰ্বপল্লী ৰাধাকৃষ্ণণে
খ) কীট্ছে
গ) হেম বৰুৱাই
ঘ) পণ্ডিত ৰাহুল সংকৃত্যায়নে
উত্তৰ: ঘ) পণ্ডিত ৰাহুল সংকৃত্যায়নে

২)অজন্তাৰ গুহাবোৰে ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ কোনটো যুগৰ কথা প্ৰতিফলিত কৰে ?
ক) বৌদ্ধ যুগৰ
খ) আৰ্য যুগৰ
গ) অনাৰ্য যুগৰ
ঘ) ইছলামীয় যুগৰ
উত্তৰ: ক) বৌদ্ধ যুগৰ

৩)উত্তৰ ভাৰতৰ ভাস্কৰ্য্যবোৰক সংহতিৰ ভাস্কৰ্য বুলি কিয় কোৱা হয় ?
ক) কাৰণ এই ভাস্কৰ্যবোৰত বৃত্ত আৰু বক্ৰৰেখাৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ বেছি ।
খ) কাৰণ এই ভাস্কৰ্যবোৰ জ্যামিতিৰ ছবিবোৰৰ দৰে সৰল ।
গ) কাৰণ এই ভাস্কৰ্যবোৰত হিন্দু আৰু বাহিৰৰ ইছলামীয় আদৰ্শ সন্নিৱিষ্ট হৈ আছে ।
ঘ) কাৰণ এই ভাস্কৰ্যবোৰৰ প্ৰত্যেকটোৰে ভংগীমা সুকীয়া ।
উত্তৰ:গ) কাৰণ এই ভাস্কৰ্যবোৰত হিন্দু আৰু বাহিৰৰ ইছলামীয় আদৰ্শ সন্নিৱিষ্ট হৈ আছে

৪) ভাৰাক্ৰান্ত ‘ শব্দটোৰ সন্ধি ভাঙিলে তলত দিয়া কোনটো ভাঙনি পাম ?
ক) ভাৰ + ক্ৰান্ত
খ) ভাৰ + আক্ৰান্ত
গ) ভৰ + ক্ৰান্ত
ঘ) ভাৰা + ক্ৰান্ত
উত্তৰ: খ) ভাৰ + আক্ৰান্ত

৫) ৰাজনৈতিক ‘ শব্দটো তলৰ কোনটো পদৰ অন্তৰ্ভূক্ত হ’ব ?
ক) সৰ্বনাম
খ) বিশেষ্য
গ) ক্ৰিয়া
ঘ) বিশেষণ
উত্তৰ: ঘ) বিশেষণ

Audio Class ভাৰতীয় সংস্কৃতি Class 10

ভাৰতীয় সংস্কৃতি Class 10 পাঠভিত্তিক প্রশ্নোত্তৰ

অৰ্থ লিখাঃ

তৰহৰ↔বিধৰ, ধৰণৰ।

উদবাউল→উদ্‌গ্ৰীৱ ৷
অবিচ্ছিন্ন→বিৰাজমান।
নৈৰাশ্য→নিৰাশ ভাৱ।

আঁচোৰ→সাঁচ।
মৰ্মস্থলী→হৃদয়মূল।

অধোগামী→তললৈ গতি কৰা।

উচ্চাঙ্গ সংগীত→ শাস্ত্ৰীয় সংগীত।

ব্যাপ্ত→বিয়পি থকা।
অদৃষ্ট→ভাগ্য।

তিষ্টি→বৰ্তি।

প্রাদুৰ্ভাৱ→প্রভাৱ।

প্রঃ ফ্ৰম’ভল্গা টু গংগা’ /মধ্য এছিয়াকা ইতিহাস কোনে লিখিছিল?
উঃ পণ্ডিত ৰাহুল সংস্কৃতায়নে লিখিছিল।

প্রঃ অজন্তাৰ ছবিবোৰত প্রকাশ পোৱা ভাৱবস্তু দুটা কি কি?

উঃ অজন্তাৰ ছবিবােৰত প্রকাশ পােৱা ভাববস্তু দুটাৰ এটা হৈছে সন্ন্যাস জীৱন আৰু আনটো হৈছে সমূহীয়া জীৱন।

প্রঃ  ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ প্রাণ কি?
উঃ ক্রমবর্ধমান শক্তি বা জীৱন্ত শক্তিয়েই ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ প্রাণ।

প্রঃ সর্বপল্লী ৰাধাকৃষ্ণণে কালিয়দমন’ক কি আখ্যা দিছে?
উঃ সর্বপল্লী ৰাধাকৃষ্ণণে কালীয়দমনক আর্যই অনার্যক সংস্কৃত কৰাৰ প্ৰতীকধর্মী নৃত্য বুলি আখ্যা দিছে।

প্রঃ কোনটো যুগক ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ বিস্তাৰ যুগ বুলিব পাৰি?
প্রকৃতপক্ষে বৌদ্ধধৰ্মৰ প্ৰচাৰৰ যুগক ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ বিস্তাৰ যুগ বুলিব পাৰি।

প্রঃ শিৱ আৰু শক্তি পূজাৰ মূল ক’ত আৱিষ্কাৰ হৈছিল।
উঃ প্রত্নতাত্ত্বিক পণ্ডিতসকলে শিৱ আৰু শক্তি পূজাৰ মুল মহেঞ্জোদাৰােৰ সংস্কৃতিৰ পৰা আৱিষ্কাৰ কৰিছিল। ধ্যানস্থ শিৱৰ কল্পনাও মহেঞ্জোদাৰৰাৰে সাংস্কৃতিক সম্পদ।

প্রঃ ইছলামীয় ভাস্কৰ্যৰ মূল সম্পদ কি?
উঃ গঠনৰ সৰলতা আৰু সূক্ষ্মতা হৈছে ইছলামীয় ভাস্কৰ্যৰ মুল সম্পদ।

প্রঃ গান্ধীজীয়ে নতুন যুগৰ ভাৰতীয় সংস্কৃতি কেনেকুৱা হ’ব লাগে বুলি মত প্রকাশ কৰিছে?
উঃ গান্ধীজীয়ে নতুন যুগৰ ভাৰতীয় সংস্কৃতি সমন্বয়ৰ বস্তু হ’ব লাগে বুলি মত প্রকাশ কৰিছে।

প্রঃ সুকুমাৰ কলাৰ ভিতৰত কোনটো শিল্পক বেছি স্থায়ী বােলা হৈছে?
উঃ সুকুমাৰ কলাসমূহৰ ভিতৰত চিত্র-শিল্পক বেছি স্থায়ী বােলা হৈছে।

Also Read: মুক্তি মংগল ভটিমা

১০। হেম বৰুৱাৰ সাহিত্যচর্চা সম্পর্কে পচিছটামান শব্দৰ ভিতৰত এটি পৰিচয় দিয়া।
হেম বৰুৱাদেৱে বহুতাে পুথি ৰচনা কৰিছিল৷ বৰুৱাদেৱৰ পুথিসমূহৰ ভিতৰত আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যৰ বিশিষ্ট কবি, প্রবন্ধকাৰ সমালােচক আৰু ভ্রমণ কাহিনীৰ লেখক সাহিত্য’, ‘সাগৰ দেখিছ’, সানমিহলি’ৰঙা কৰবীৰ ফুল’, ‘ কিউপিড আৰু ছইকী, বালিচন্দা’, ‘এই গাঁও এই গীত’, ‘কাকী’, ‘মেকং নৈ দেখিলে’, ‘ইজৰাইল’ স্মৃতিৰ  পাপৰি ইত্যাদি উল্লেখযােগ্য। ইয়াৰ উপৰি তেখেতে The Red River and the Blue Hill’ নামৰ ইংৰাজী গ্রন্থখনাে ৰচনা কৰিছিল। পছােৱা” নামৰ মাহেকীয়া আলােচনীখনৰ তেখেতে সম্পাদকৰ দায়িত্বও বহন কৰিছিল।

১২। ভাৰতীয় সংস্কৃতি এক বিৰাট সমন্বৰ বস্তু।
এই কথাষাৰ কিমানদূৰ যুক্তিপূর্ণ, ভাৰতীয় সংস্কৃতি’ পাঠটোৰ আধাৰত বিচাৰ কৰা।
উঃ ভাৰতীয় সংস্কৃতি এক বিৰাট সমন্বয়ৰ বস্তু। এই কথাযাৰৰ সত্যতা যুক্তিপূৰ্ণ। কিয়নো সংমিশ্ৰিত সংস্কৃতিয়েই হৈছে ভাৰতীয় সংস্কৃতি। বিভিন্ন, সময়ত বিভিন্ন জাতি- গোষ্ঠীৰ লোক আহি ভাৰতত থাকিবলৈ ল’লে। আৰ্য, অনাৰ্য, দ্ৰাবিড়, মংগোলীয়, শক, মোগল, হুন, ব্রিটিছ আদি বিভিন্ন জাতি-উপজাতি, বিভিন্ন ধৰ্মাৱলম্বী মানুহে ভাৰতলৈ আহে। এই লোকসকলৰ ভাৱধাৰাৰ সংমিশ্ৰণতেই ভাবতীয় সংস্কৃতি গঢ় লৈছে। এওঁলোকে বেপাৰ, ধৰ্ম, ৰাজ্যজয়, প্রাকৃতিক সৌন্দৰ্য আদিৰ কাৰণত ভাৰতলৈ আহি পিছত ভাৰতীয় হৈ পৰে। তেওঁলোকৰ নিজৰ ভাষা, সংস্কৃতি আছিল যদিও ভাৰতীয় সংস্কৃতিকে আপোন কৰি ভাৰতীয়
সংস্কৃতিত জাহ যায়। তাৰ ফলত ভাষাতত্ব, সামাজিক, ৰাজনৈতিক, সাহিত্য, শিল্পকলা আদি সকলোতে এক সমন্বয়ৰ ধাৰা প্ৰবাহিত হ’বলৈ ধৰে। উদাহৰণস্বৰূপে দেশ জয়ৰ বাবে অহা ইছলামসকলৰ ভাস্কৰ্যৰ লগত প্রচলিত ভাৰতীয় ভাস্কৰ্যৰ মিলন ঘটি সৃষ্টি হ’ল সংহতিৰ ভাস্কৰ্য। সমন্বয়ৰ আদৰ্শৰে ভাৰতীয় সংস্কৃতি জীয়াই আছে বুলি ক’ব পাৰি। এই সাংস্কৃতিক সমন্বয় ইমান গাঢ় যে ইয়াৰ বিভিন্ন ধাৰাৰ মূল ঠাৱৰ কৰাটো কঠিন হৈ পৰিছে। ভাবতৰ বুৰঞ্জী
অধ্যয়ন কৰিলেই ৰাজনৈতিক আদৰ্শ, স্থাপত্য, ভাস্কৰ্য, সাহিত্য, দৰ্শন, নৃত্য আদি সকলোতে যে সমন্বয়ৰ সৃষ্টি হৈছে তাকে বুজিব পাবি। ভাৰতীয় সংস্কৃতি এই সমন্বয়ৰ আদৰ্শতে জীয়াই আছে আৰু থাকিবও।

দশম শ্ৰেণীৰ অসমীয়া সাহিত্য চয়নিকা ভাৰতীয় সংস্কৃতি

প্ৰ ১২। উত্তৰ ভাৰত, দাক্ষিণাত্য আৰু ইছলামীয় ভাস্কৰ্যৰ বিষয়ে তোমাৰ পাঠ্যপুথিৰ সহায়ত লিখা।
উঃ উত্তৰ ভাৰত, দাক্ষিণাত্য ভাস্কৰ্য আৰু ইছলামীয় ভাস্কৰ্য আদিত ভাৰতীয় জীৱনৰ প্রাণস্বৰূপ সমন্বয়ৰ ইংগিত পোৱা যায়।

উত্তৰ ভাৰতৰ ভাস্কৰ্যৰ ওপৰত বহিৰাগত প্রভাৱ পোনপটীয়াকৈ পৰা দেখা যায়। উত্তৰ ভাৰতীয় ভাস্কৰ্যত বৃত্ত আৰু বক্ৰ ৰেখাৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ বেছি। এনে ভাস্কৰ্যই সংহতিৰ বতৰাহে বিলাই দিছে। ইয়াৰ শোভা সমন্বয় আৰু গঠনৰ সূক্ষ্মতৰৰ জৰিয়তে প্রকাশ পাইছে। উত্তৰ ভাৰতৰ ভাস্কৰ্যত দাক্ষিণাত্যৰ দৰে কাৰু-কাৰ্যৰ বিশালতা নাথাকে। দাক্ষিণাত্যৰ ভাস্কৰ্যত নিজস্ব পদ্ধতি বিৰাজমান। বহিৰাগত প্রভাৱ এই ভাস্কৰ্যৰ ওপবত পোনপটীয়াকৈ পৰা নাছিল। সেয়েহে এই ভাস্কৰ্যত নিজস্ব বিচাৰ পদ্ধতি দেখিবলৈ পোৱা যায়। ই ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ বৈচিত্য্যক ৰঙীন কৰি তুলিছে। দাক্ষিণাত্যৰ,ভাস্কৰ্যত কোণ আৰু সৰলৰেখাৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ সৰহ। ইয়াৰ অন্য এক বৈশিষ্ট্য হৈছে গঠনৰ বিশালতা। প্ৰত্যেকটো ভংগীমাই সুকীয়া আৰু আৰ্হিত পুনৰাবৃত্তিব স্থান নাই। উদাহবণস্বৰূপে কাঞ্জিভৰামৰ মন্দিৰ কথা ক’ব পাৰি। এই মন্দিৰত অক্ততঃ এহেজাৰটা ক্তম্ভ আছে যদিও এটা স্তম্ভৰ আৰ্হি আনটোৰ লগত নিমিলে। এইবোৰৰ সাজ-সজ্জাৰ জাকজমকতাই আৰু প্রতিকৃতিৰ বিশালতাই সাধাৰণতে অন্তৰ অভিভূত কৰি তোলে।

সৌন্দৰ্যবোধৰ পৰিচায়কৰূপে ইছলামীয় ভাস্কৰ্য প্রতিষ্ঠিত। গঠনৰ সবলতা আৰু সূক্ষ্মতাই হৈছে ইছলামীয় ভাস্কৰ্যৰ মূল সম্পদ। এই ভাস্কৰ্য জ্যামিতিৰ ছবিবোৰৰ দৰে সৰল। ইছলামীয় ভাস্কৰ্যক সম্পূৰ্ণৰূপে ইছলামীয় বুলি ক’ব ‘নোৱাৰি। ই সমন্বয়ৰ বাহকহে। এইবোৰৰ জৰিয়তে প্ৰচলিত হিন্দু আৰু বাহিৰৰ ইছলামীয় আদৰ্শ সন্নিৱিষ্ট হৈ এট| নতুন ভাৰতীয় পদ্ধতিৰ সৃষ্টি হৈছে। হিন্দু ভাস্কৰ্যই ইছলামীয় পদ্ধতিৰ জটিলত| হাস কৰিছে। ইছলামীয় ভাস্কযযই হিন্দু ভাস্কৰ্যক কাৰু-কাৰ্য প্রদান কৰিছে। এনেদৰেই এটা নতুন ধাৰাৰ সৃষ্টি হৈছে। এই সমন্বয়ৰ আদৰ্শ যতেই সফল হৈছে ‘তাতেই আমি তাজমহলৰ নিচিনা অপূৰ্ব সৃষ্টি দেখা পাইছো।

See also  বিষাদ যোগ Class 10 - দশম শ্ৰেণী সকলো প্রশ্নোত্তৰ

প্র: ১৩। উত্তৰ ভাৰতৰ সংগীতে কি নতুন বস্তু আমাৰ চকুত পেলায় বুলিছে?
উঃ উত্তৰ ভাৰতৰ সংগীতে এটা নতুন বস্তু আমাৰ চকুত পেলায়। গা্ডীৰ্যৰ লগত ঠায়ে ঠায়ে এই সংগীতত আমি এক উৰণীয়া ভাৱৰ সংযোগ দেখিবলৈ পাওঁ। ইয়াকেই সুব- বস্তুৰ ওপৰত লোক সংগীতৰ প্রভাৱ বুলিব পাৰি।

প্র: ১৪। অজন্তাৰ গুহাৰ শিল্পকলাৰ এটি বিৱৰণ দিয়া।
উ:  অজন্তা গুহাৰ শিল্পকলা ভাৰতীয় সংস্কৃতি তথা এঁতিহ্যৰ বাহক। অজন্তা গুহাত অনস্তকালৰ বাবে শিল্পকলা সঞ্জীৱিত হৈ আছে। ইয়াৰ জৰিয়তে ভালেমান গতি- প্রগতিৰ সমন্বয় উজ্জ্বল হৈ আছে। অজন্তাৰ ছবিবোৰত দুটা ভাৱ-বস্তু প্ৰকাশ পাইছে। এটা হৈছে সন্ন্যাস জীৱন আৰু আনটো হৈছে সমূহীয়া জীৱন। দুয়োবিধ একেলগে অংকিত হৈছে। দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ ছবিবোৰ হৈছে জীৱন আনন্দৰ উচ্ছাসময় চিত্ৰ। এইবোৰত ফুটি উঠিছে শক্তি, খ্যাতি, প্রেম আৰু যৌৱন। প্রাক মুছলিম যুগৰ জীৱনৰ প্রাচুৰ্যৰ কথাও এই ছবিবোৰত অংকন কৰা আছে। প্রথম শাৰীত আছে দয়া-ধ্যান আৰু মৌনতা। দুয়োবিধতে দুখন সুকীয়া জগত প্রতিফলিত হৈছে। তথাপি পৃথক যদিও এই দুখন পৃথকভাৱে অংকিত হোৱা নাই। শিল্পীৰ শিল্পজরগত আৰু বাস্তৱ জীৱনৰ মাজত এক সুন্দৰ সমন্বয় স্থাপিত হৈছে। ইয়েই অজন্তাৰ চিত্ৰশিল্ৰ গৌৰৱ। অজন্তাৰ সবলতাৰ লগত নতুন ভাৰসাম্যৰ সংযোগ হৈছিল। এই ফালবপৰা চাবলৈ গ’লে অনুভূতিৰ প্রসাৰ মোগল আৰু ৰাজপুত আৰ্টব প্রধান লক্ষণ। এবিধ মূলতে আনন্দাধুত, ৰস-চঞ্চল। আনবিধ ধীৰ, মছৰ প্রাণ। এইবোৰৰ স্থবিৰতাৰ মাজতো হয়তো লুপ্ত আনন্দধাৰ উজ্জ্বল হৈ আছে।

১৩। “সভ্যতা আৰু সংস্কৃতি’ শব্দ দুটাৰ মাজৰ পার্থক্য ৰিচাৰ কৰা।
উঃ সভ্যতা আৰু সংস্কৃতি এই শব্দ দুটাৰ মাজত যথেষ্ট পার্থক্য আছে। এটাৰ সলনি আনটো ব্যৱহাৰ কৰিব পৰা নাযায়। সভ্যতাৰ বুকুতআঁচোৰ মাৰিহে সংস্কৃতিয়ে আৰােহণ কৰে। সভ্যতাই বিশেষ এটা সামাজিক বা ৰাজনৈতিক অৱস্থাক বুজায়। ইয়াৰ প্ৰধান মাপকাঠী হ’ল সমাজ এখনত বাস কৰা লােকসকলৰ জীৱন ধাৰণৰ প্রণালী। অর্থাৎ, সভ্যতাই বস্তুগত প্রাচুর্য, দক্ষতা, সুখ-সম্ভোগ, সম্পদৰ ব্যৱহাৰ, বৌদ্ধিক চিন্তা-চৰ্চা, আচাৰ-ব্যৱহাৰৰ সচেতনতা, শালীনতা আদিহে বহন কৰে।

আনহাতে সংস্কৃতি হৈছে কোনাে এটা জাতিৰ বা সমাজ এখনৰ জীৱন প্রতিভা। ভাষা, সাহিত্য, সুকুমাৰ কলা, দর্শন ইত্যাদি ক্ষেত্ৰত প্ৰকাশ পােৱা প্রতিভাই হৈছে জাতি বিশেষৰ সংস্কৃতিৰ মাপকাঠী। অর্থাৎ, সংস্কৃতিয়ে জাতি এটাৰ ৰীতি-নীতি, বিশ্বাস, ভাষা-সাহিত্য, আচাৰ-ব্যৱহাৰ কর্মপদ্ধতি, সাজ-পােছাক আদি বহন কৰে। সভ্যতাৰ জন্ম আৰু বিকাশ মানুহৰ দৃষ্টিগােচৰ নহয়, কাৰণ সভ্যতাৰ বিকাশ অতি ধীৰ গতিত হয়। কিন্তু সংস্কৃতি সভ্যতাতকৈ কিছুতগতিত পৰিৱৰ্তিত ৰূপত দেখা দিয়ে।

সভ্যতা কোনাে জাতি বা জনগােষ্ঠীৰ উত্থান-পতনৰ সৈতে জড়িত থাকে, কিন্তু সংস্কৃতি সেই জাতি বা জনগােষ্ঠীৰ জীৱন পদ্ধতিৰ সৈতেহে জড়িত হৈ থাকে। সভ্যতাৰ সংমিশ্রণ নঘটে। কিন্তু সংস্কৃতিৰ মিশ্রণ ঘটে। উদাহৰণস্বৰূপে সিন্ধু সভ্যতা বুলি কওঁতে আমি কেৱল  সিন্ধু নদীক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠা সভ্যতাকহে বুজে। কিন্তু ভাৰতীয় সংস্কৃতিবুলি কওঁতে আর্য, অনার্য, মােগল আদিৰ সংমিশ্রিত সংস্কৃতিৰ কথাকেবুর্জো।

আনহাতে মানুহৰ বুদ্ধি-কৌশল বা প্রযুক্তিবিদ্যা আদি সভ্যতাৰ সৈতে যিমান ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত, সংস্কৃতিৰ সৈতে নহয়। সিন্ধু সভ্যতা আৰু মহেঞ্জোদাৰােৰ সভ্যতাৰ নগৰ নিৰ্মাণৰ কাৰুকাৰ্যবােৰে তাৰে নিদর্শন দাঙি ধৰে। সংস্কৃতিয়ে এইবােৰৰ সংস্কাৰহে সাধন কৰিব পাৰে। সভ্যতা আৰু সংস্কৃতিৰ মাজত পার্থক্য থাকিলেও এটাক বাদ দি আনটোৰ ব্যাখ্যা কৰা সম্ভৱ নহয়। সভ্যতাইহে সমাজ সু-শৃংখল কৰি সংস্কৃতি গঢ় দিয়াত সহায় কৰে।

Class 10 Assamese ভাৰতীয় সংস্কৃতি

১৪। উত্তৰ ভাৰত, দাক্ষিণাত্য আৰু ইছলামীয়ভাস্কৰ্যৰ বিষয়ে তােমাৰ পাঠ্যপুথিৰ সহায়ত লিখা।

উঃ ভাৰতীয় সংস্কৃতিক প্রতিনিধিত্ব কৰা সুকুমাৰ কলাৰ এক অতি গুৰুত্বপূর্ণ অংগ হৈছে। ভাস্কর্য শিল্প। ভাৰতীয় ভাস্কর্য শিল্পৰ বৈচিত্ৰই ইয়াক অধিক ৰঙীন আৰু উজ্জ্বল কৰি তুলিছে। ভাৰতীয় ভাস্কর্যসমূহৰ বিভিন্ন বৈশিষ্ট্যসমূহৰ প্রতি লক্ষ্য কৰি ইয়াক উত্তৰ ভাৰতীয়, দক্ষিণ ভাৰতীয় আৰু ইছলামীয় ভাস্কর্য— এই তিনিটা প্রধান শাখ্যত উত্তৰ ভাৰতীয় ভাস্কর্যত বৃন্ত আৰু বক্ৰৰেখাৰ প্রাদুর্ভাৱ সৰহ।

এই অঞ্চলৰ মন্দিৰসমূহত ইছলামীয় ভাস্কর্যৰ ডালেখিনি প্ৰভাৱ পৰা দেখা যায়। ই আচলতে সংহতিৰ ভাস্কর্য। ইয়াৰ শােভা সমন্বয় আৰু গঠনৰ সুক্ষ্মতাৰ জৰিয়তে প্রকাশ পাইছে, দক্ষিণাত্যৰ ভাস্কৰ্যৰ দৰে কাৰুকাৰ্যৰ বিশালতাৰ সহায়ত নহয়। দাক্ষিণাত্যৰ ভাস্কর্যত কোণ আৰু সৰলৰেখাৰ প্রাদুর্ভাৱ সৰহ। গঠনৰ বিশালতা হৈছে ইয়াৰ আন এটা বৈশিষ্ট্য। প্রত্যেকটো ভংগিমাই সুকীয়া। ইয়াৰ আৰ্হিত পুনৰাবৃত্তিৰ স্থান নাই। উদাহৰণস্বৰূপে কাঞ্জিভৰামৰ মন্দিৰটোৰ কথাকে ক’ব পাৰি।

এই মন্দিৰটোত প্রায় এহাজাৰটা স্তম্ভ আছে কিন্তু ইয়াৰ এটা স্তম্ভৰ আহি আনটোৰ লগত নিমিলে। আনহাতে গঠনৰ সৰলতা আৰু সূক্ষ্মতা হৈছে ইছলামী ভাস্কৰ্যৰ মুল সম্পদ। ৰেখাৰ লগত ৰেখাৰ সমন্বয় ঘটা এই ভাস্কর্য জ্যামিতিৰ ছবিবােৰৰ দৰেই সৰল। ইয়াক সম্পূৰ্ণৰূপে ইছলামীয় ভাস্কর্য বুলি ক’ব নােৱাৰি, কাৰণ এইবােৰত প্রচলিত হিন্দু আৰু বাহিৰৰ ইছলামীয় আদর্শ সন্নিৱিষ্ট হৈ এক নতুন ভাৰতীয় পদ্ধতিৰ সৃষ্টি হৈছে। হিন্দু ভাস্কর্যই ইছলামীয় পদ্ধতিৰ জটিলতা হ্রাস কৰিছে।

ইয়াত ইছলামীয় ভাস্কর্যই হিন্দু ভাস্কর্যক কারুকার্য প্রদান কৰিছে। এইদৰে এক নতুন ধাৰাৰ উৎপত্তি হৈ য’তেই এই সমন্বয়ৰ আদর্শ সফল তাতেই তাজমহলৰ দৰে অপূর্ব ভাস্কৰ্যৰ সৃষ্টি হৈছে।আনহাতে হিন্দু ভাস্কৰ্যৰ কলা-নিদর্শনাে কেতবােৰ ইছলামীয় অনুষ্ঠানত ব্যৱহাৰ হােৱাৰ উদাহৰণ দেখা যায়। উদাহৰণস্বৰূপে মুছলমান বাদশ্বাহসকলৰ সমাধি স্থানত ব্যৱহৃত হিন্দু ভাস্কৰ্যৰ পদুম ফুল আৰু কলহৰ আহি।

ভাৰতীয় সংস্কৃতি class 10 প্ৰশ্ন উত্তৰ

১৫। অজন্তা গুহাৰ শিল্পকলাৰ এটি বিৱৰণ দিয়া।
উঃ যিবোেৰ প্রাচীন শিল্পকলাই ভাৰতীয় ইতিহাসত যুগৰ সৃষ্টি কৰি আহিছে তাৰে ভিতৰত অজন্তাৰ শিল্পকলাই এক উল্লেখনীয় স্থান অধিকাৰ কৰি আছে। অজন্তাৰ শিল্পকলাৰ এটি মূল দিশ হ’ল— চিত্রশিল্প। এই চিত্রবােৰে ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ বৌদ্ধ যুগৰ কথা সোঁৱৰাই দিয়ে। অজন্তাৰ ছবিবােৰত মুলতঃ দুটা ভাববস্তু প্রকাশ পাইছে। এটা হ’ল সন্ন্যাস জীৱন আৰু আনটো হ’ল সমূহীয়া জীৱন। দুয়ােবিধ ছবি একেলগে অংকন কৰা হৈছে। দ্বিতীয় পর্যায়ৰ ছবিবােৰ জীৱন আনন্দৰ উচ্ছাসময় চিত্র। এইবােবত শক্তি, খ্যাতি, প্রেম আৰু যৌৱন প্রতিফলিত হৈ উঠিছে।

আনহাতে প্রথম পর্যায়ত দয়া, ধ্যান আৰু মৌনতা প্রতিফলিত হৈছে। ভাববস্তুৰ ফালৰ পৰা দুয়ােবিধতে দুখন সুকীয়া জগত প্রতিফলিত হৈছে যদিও। এই জগত দুখন পৃথকভাৱে অংকিত হােৱা নাই। জীৱনৰ অসামঞ্জস্যক একেলগে। গ্রহণ কৰিব পৰা শক্তি এই ছবিবােৰত আছে। দুয়ােবিধ ছবিতে পুৰুষ, মহিলা, শিশুক বিভিন্ন ভংগিমাত একে ঠাইতে অকেন কৰা হৈছে। ইয়াত শিল্পজগত আৰু বাস্তৱ জীৱনৰ এক সুন্দৰ সমন্বয় স্থাপন হৈছে। এইটোৱেই হ’ল অজন্তন চিত্রশিল্প গৌৰৱ।

See also  প্ৰাচীন ভাৰতীয় শিক্ষা Class 10 Assamese Lesson 16 Question Answer

প্ৰ ১৫। মোগল সম্ৰাট বাববৰ আমোলত ভাৰতত প্রৱেশ কৰা চিত্ৰকলাৰ নতুন ধাৰাটি কেনে আছিল লিখা।
উঃ ভাৰতবৰ্ষত পোন প্রথমে মোগল সম্ৰাট বাবৰৰ আমোলত চিত্ৰশিল্পৰ নতুন ধাৰা প্রৱেশ কৰে। বাবৰৰ
আমোলৰ এই চিত্ৰশিল্প ভাৰতীয় সংস্কৃতি সমন্বয়ৰ প্রতীকস্বৰূপ। এই বিধ চিত্ৰশি্গৰ মূলতে আছিল প্ৰচুৰ ব্যক্তিবোধ। অৱশ্যে এই ব্যক্তিকেন্দ্ৰিক আৰ্টত জনজীৱন বা সমষ্টিজীৱনৰ কোনো সংবাদ নাছিল। ইয়াব লক্ষ্য আছিল ব্যক্তিগত জীৱনৰ বিভিন্ন দিশ প্রকাশ কৰ|। টাইমূৰ খাঁ আৰু চেংগীজ খাঁৰ বাজদৰবাৰত ইয়াৰ জন্ম হৈছিল। এইচিত্ৰকলাত ভাৱ প্রৱণতাই স্থান পোৱাৰ পৰিৱৰ্তে বিপুল উৎসাহ-উদ্দীপনা আৰু প্রেৰণাইহে স্থান পাইছিল। উদাহৰণস্বৰূপে আমি উৰ্দুৰ ৰোমাণ্টিক কাব্য সাহিত্যৰ কথা ক’ব পাৰোঁ। বিদ্যাপতিৰ “লাখ লাখ যুগ হিয় হিয় ৰাখুন’– ইত্যাদিৰ তুলনাত এনে কাৰ্য সাহিত্যত ভাৱ প্রৱণতাৰ পৰিমাণ তাকৰ। ব্যক্তিবাদে সাময়িকভাৱে হ’লেও চিত্ৰশিল্পত ইংগিত বা সংকেতৰ স্থান প্রায় নাইকিয়া কবিছিল। ইয়াত বুদ্ধিৰ পৰিচয়হে প্রতিফলিত হৈছিল। বাবৰৰ আমোলত প্রৱেশ কৰা এই নতুন চিত্ৰকলাৰ ধাৰাৰ লগত প্রচলিত চিত্ৰধাৰাৰ মিলন ঘটি এটা নতুন পদ্ধতিব সৃষ্টি হৈছিল।

প্র ১৬। ভাৰতীয় সংস্কৃতিত ইছলামৰ অৰিহণাৰ এটি টোকা যুগুত কৰা।
উঃ বিভিন্ন জাতি-উপজাতি, বিভিন্ন সভ্যতা সংস্কৃতি, বিভিন্ন ধৰ্ম তথা ধৰ্মারলম্বী লোকব সমন্বয়ৰ ভাৰতীয় সংস্কৃতিলৈ ইছলামৰ অৰিহণা লেখতল’বলগীয়া। গঠনৰ সৰলতা আৰু সুগ্ষ্মতা হৈছে ইছলামীয় ভাস্কৰ্যৰ মূল সম্পদ। ইছলামীয় ভাস্কৰ্য, স্থাপত্য, সুকুমাৰ কলা আদিয়ে ভাৰতীয় সংস্কৃতিলে অৰিহণা আগবঢ়াইছে। বিশেষকৈ ইছলাম ধৰ্মৰ ছুফিবাদৰ মূল কোৰাণ শাস্ত্ৰ বুলি কোৱা হয় যদিও ছুফিবাদ আৰু ভাৰতীয় শাস্ত্ৰ উপনিষদৰ মাজত বহুতো মিল আছে। ‘আনহাতে ইছলামীয় ভাস্কৰ্যই হিন্দু ভাস্কৰ্যক কাৰু-কাৰ্য প্রদান কৰিছে। ফলত নতুন ধাৰাৰ সৃষ্টি হোৱাত -“তাজমহলৰ দৰে অপূৰ্ব সৃষ্টি দেখিবলৈ পাইছোঁ। ভাৰতৰ প্রচলিত চিত্ৰশি্পৰ লগত ইছ্‌লামীয় চিত্ৰশিল্পৰ মিলন হৈ ভাবতীয় চিত্ৰশিল্পক এক বৈচিত্ৰ প্রদান কৰিছে।

ইছলাম ধৰ্মৰ আধ্যাত্মিকতাবাদেও হিন্দু সমাজৰ ওপবত সুকীয়া প্রভাৱ পেলাইছিল। পৰম পুৰুষৰ ধ্যানে মানুহক সামাজিক অসামঞ্জস্যৰ কথাৰপৰা দূৰৈত ৰাখিছিল। অৰ্থাৎ ইছলাম ধৰ্মৰ প্রচলিত মানুহৰ মুক্তিৰ বাণীৰ দ্বাৰা ভাব্তীয়সকল গরভাৱান্বিত হৈছিল। সাহিত্যৰ ক্ষেত্ৰতো পাঠান আৰূ মোগল সাম্ৰাজ্যৰ অধীনত বংগদেশীয় কাব্য সাহিত্যই যথেষ্ট উৎকৰ্ষ লাভ কৰিছিল।

ভাৰতীয় সংস্কৃতি দশম শ্ৰেণী

১৬। মােগল সম্রাট বাবৰৰ আমােলত ভাৰতত প্ৰৱেশ কৰা চিত্রকলাৰ নতুন ধাৰাটো কেনে আছিল লিখা।
উঃ মােগল সম্রাট বাবৰৰ আমােলত ভাৰতত প্ৰৱেশ কৰা চিত্রকলাৰ ধাৰাটোৰ মূলতে আছিল প্রচুৰ ব্যক্তিবােধ। এই চিত্রকলাৰ ধাৰাটোত জনজীৱন বা সমষ্টি জীৱনৰ কোনাে সংবাদ নাছিল। ইয়াৰ লক্ষ্য আছিল ব্যক্তিৰ জীৱন প্রকাশ।

ইয়াৰ জন্য হৈছিল টাইমূৰ আৰু চেংগীজ খাঁৰ ৰাজ দৰবাৰত, গতিকে এই চিত্রকলাৰ ধাৰাটো যুগৰ অনুসৰি কঠোৰ আৰু ব্যক্তিবাদী হ’বলৈ বাধ্য হৈছিল। ইয়াত ভাৱ-প্ৰৱণতাৰ পৰিৱর্তে বিপুল উৎসাহ-উদ্দীপনা তথা প্রেৰণাহে আছিল। ব্যক্তিবাদে এই ধাৰাটোৰ জৰিয়তে সাময়িকভাৱে হ’লেও চিত্র-শিল্পত ইংগিত বা সংকেতৰ স্থান প্রায় নােহােৱা। কৰিছিল। বাবৰৰ আমােলত বাহিৰৰ সুস্থ ব্যক্তিবাদী চিত্রকলাৰ লগত প্রচলিত চিত্ৰধাৰাৰ মিলন ঘটিছিল আৰু দুয়ােটাৰ সংমিশ্ৰণত এটা নতুন পদ্ধতিৰ উদ্ভৱ হৈছিল।

১৭। উত্তৰ ভাৰতৰ সংগীতে কি নতুন বস্তু আমাৰ চকুত পেলায় বুলিছে?
উঃ উত্তৰ ভাৰতৰ সংগীতে গাম্ভীর্যৰ লগতে ঠায়ে ঠায়ে এই সংগীতত এক উৰণীয়া ভাবৰ সংযােগ ঘটাৰ কথা আমাৰ চকুত পেলায়। ইয়াকে সুৰবস্তুৰ ওপৰত লােক-সংগীতৰ প্ৰভাৱ বুলিব পাৰি বুলি কৈছে।

১৮। ভাৰতীয় সংস্কৃতিত ইছলামৰ অৰিহণাৰ এটি টোকা যুগুত কৰা।
উঃ ‘ভাৰতীয় সংস্কৃতি’ পাঠটোৰ প্রথম বাক্যতে কোৱা হৈছে – এক বিৰাট সমন্বয়ৰ সংস্কৃতি। অর্থাৎ ভাৰতীয় সংস্কৃতি হ’ল এক বিশাল সংমিশ্রিত সংস্কৃতি। আৰ্য্য, অনাৰ্য্য আদিৰ উপৰি ইয়াত ইছলামিক সংস্কৃতিৰ প্ৰভাৱাে মন কৰিবলগীয়া। যেনেঃ

(ক) ভাৰতীয় বৈষ্ণর ভক্তিবাদ, উপনিষদৰ দৰ্শনৰ লগত ইছলামৰ চুফীবাদৰ যথেষ্ট মিল আছে। এক ঈশ্বৰবাদ, অদ্বৈতবাদ, মানৱ প্রেম, উদাৰতা, সংযম আদি কথাববাৰেই হৈছে ভক্তিবাদ আৰু চুফীবাদৰ মূল কথা।

(খ) ভাস্কৰ্য্য কলাৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতীয় সংস্কৃতিত ইছলামিক প্রভাৱ যথেষ্ট পৰিমাণে পৰিছে। উত্তৰ ভাৰতৰ মঠ-মন্দিৰত যি বক্ৰ আৰু বৃত্ত ৰেখা অংকিত কৰা হৈছে । ইয়াৰ মূলতে হৈছে ইছলামীয় প্ৰভাৱ। আচলতে, গােটেই উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ ভাস্কর্য শৈলী এক সমন্বয়ৰ বস্তু। ইছলামীয়। ভাস্কর্য কলাই হিন্দু ভাস্কর্য কলাক এক অতুলনীয় কাৰুকার্য প্রদান কৰিছে। তাজমহল, ফটেহপুৰ চিক্রি, ইছমৎদৌলাৰ অসম্পূর্ণ ভাস্কর্য ইয়াৰ সুন্দৰ নিদর্শন। উত্তৰ ভাৰতীয় অঞ্চলসমূহৰ মন্দিৰবােৰ ইছলামীয় ভাস্কর্য ভালেমান প্রডাৱ পৰা দেখা যায়। ঠিক তেনেদৰে ইছলামীয় ভাস্কর্য শৈলীত যি জটিলতা আছিল সেয়া হিন্দু সংস্কৃতিৰ প্ৰভাৱত পৰি কিছু সৰল হােরা দেখা যায়।

(গ) ভাৰতীয় চিত্র কলাতাে ইছলামিক চিত্রশৈলীৰ প্ৰভাৱ উল্লেখযােগ্য। মােগল সম্রাট বাবৰৰ দিনতে চিত্র শিল্পৰ নতুন ৰীতি ভাৰতত প্ৰৱেশ কৰে। এই নতুন ৰীতিৰ এটা বৈশিষ্ট্য হল ব্যক্তিবাদ। চেংগীজ খ, টাইমুৰ খাৰ ৰাজদৰবাৰত যি চিত্র অংকিত কৰা হৈছে তাত ব্যক্তিৰ জীৱনী সুন্দৰকৈ ফুটি উঠিছে। অজন্তাৰ চিত্রশিল্পত এই নতুন ৰীতি আৰু ভাৰতীয় চিত্ৰৰ সৰলতাৰ মাজত সংযােগ স্থাপন হােৱা দেখা যায়। এইটোৱেই হ’ল- ইণ্ডোছাচেনিক ৰীতি।

(ঘ) আধ্যাত্মিক জীৱনতাে ভাৰতীয় হিন্দুসকলৰ ওপৰত ইছলামীয় প্রভাৱ দেখা যায়। ভাৰতীয় দশর্নত অতীন্দ্রিয়বাদৰ যি আত্মীয়তা দেখা যায় তাৰ মাজতাে ইছলামিক প্রভাৱ পৰা বুলি ক’ব পাৰি। ইছলামীয় সংঘাতে ভাৰতীয় আধ্যাত্মিকতা কঁপাই তুলিছিল। হিন্দু-মুছলমানৰ, সংঘাতৰ ফলত সৃষ্টি হােৱা বিপ্লৱে পৰাজিত হিন্দুৰ মনত নৈৰাশ্যৰ ভাব সৃষ্টি কৰে। ই হিন্দুৰ মনত উদাসীনতাৰ সৃষ্টি কৰে। ফলত বাস্তৱ জগতৰ কথা পাহৰি হিন্দুৰ মনে আত্মাৰ জগতলৈ গমন কৰিছিল।
(ঙ) ভাৰতীয় সাহিত্যতাে ইছলামীয় সাহিত্যৰ ভাৱধাৰাই একীভূত হৈছিল। ইছলামীয় যুগতে ভাৰতত উর্দু ভাষাৰ বিভিন্ন শব্দাৱলী প্রৱেশ কৰিছিল। ওপৰৰ আলােচনাৰ পৰা দেখা গ’ল যে – ভাৰতীয় সংস্কৃতিত ইছলামীয় সংস্কৃতিৰ সম্পর্ক এৰাব নােৱাৰা বিধৰ।

ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ মূল আধাৰ কি

১৯। প্রাক-মুছলিম যুগ আৰু মুছলিম যুগৰ ভাৰতীয় ভাস্কর্য আৰু শিল্পকলাৰ বিষয়ে এটি টোকা যুগুত কৰা?
উঃ ভাৰতবৰ্ষলৈ মুছলমানসকল বা ইছলামসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বৰ সময়ছােৱাক প্রাক্‌- মুছলিম যুগ বুলি কোৱা হয়। ভাৰতৰ দক্ষিণ ভাৰতৰ অঞ্চলসমূহত ব্যাপকভাৱে প্রাক্-মুছলিম যুগৰ ভাস্কৰ্য্য আৰু শিল্পকলাৰ আৰ্হি উত্তৰ ভাৰতত দেখিবলৈ পােৱা যায়। প্রাক্-মুছলমান যুগৰ ভাস্কৰ্য্য আৰু শিল্পকলাৰ নিদর্শন হিচাপে অজন্তাৰ শিল্পকলাক দেখুৱাৰ পাৰি। অজন্তা গুহাত অনন্তকালৰ বাবে শিল্পকলা সঞ্জীৱিত হৈ আছে।

See also  মই অসমীয়া Class 10 দশম শ্ৰেণী পাঠ ৪

ইয়াৰ জৰিয়তে ভালেমান গতি-প্রগতিৰ সময় উথজল হৈ আছে। অজস্তাৰ ছবিৰবাৰত দুই ধৰণৰ ভাৱ-বদ্যৰ প্ৰকাশ ফুটি উঠা দেখা যায়। এটা হৈছে – গ্যাস জীৱন আৰু আনটো হৈছে সমুহীয়া জীৱন। দুয়ােবিধ ছবি একত্রিতভাৱে অংকন কৰা হৈছে। কিন্তু এই জগত দুখন পৃথকভাৱে অংকন কৰা হােৱা নাই। এই ছবিৰােৰত জীৱনৰ অসামঞ্জস্যতাক একেলগে গ্ৰহণ কৰিব পৰা শক্তিৰ সম্ভেণ পােৱা যায় । অজান্তাৰ চিত্ৰসমূহত প্রাকৃ-মুছলিম যুগৰ জীৱনৰ প্ৰাচুৰ্য্যৰ কথাও উল্লেখ আছে। পুৰুষ, মহিলা,

শিশুসকলক বিভিন্ন ভংগিমাত একে ‘ঠাইতে অংকন কৰা হৈছে। জীৱনৰ প্ৰাচুৰ্য্যই যেন শিল্পীক মতলীয়া কৰিছে ~~~ চিত্ৰসমুহৰ পৰা এনে ভাব প্রকাশ হৈছে। ছবিবােৰৰ ভাৱ-ভংগীৰ অসামঞ্জস্যতাৰ মাজতাে বাস্তৱ জীৱনৰ অখণ্ডতাৰ কথা যেন কোনাে। ক্ষেত্ৰতে ম্লান হােৱা নাই। অজন্তাৰ এনে চিত্র শিল্প-কলাৰ জৰিয়তে শিল্পঞ্জগত আৰু বাস্তৱ জীৱনৰ মাজত এক সুন্দৰ সময় স্থাপন কৰা সম্ভৱ হৈছে।

গঠনৰ সৰলতা আৰু সুগগতা হৈছে ইছলামীয় ভাস্কৰ্যৰ মূল সম্পদ। ৰেখাৰ লগত ৰেখাৰ সমন্বয় সাধন সেই ভাস্কৰ্যৰ মুখ্য বৈশিষ্ট্য আছিল। জ্যামিতিৰ ছবিবােৰৰ দৰে এইবােৰ সৰল। দৰাচলতে, উত্তৰ ভাৰতৰ ভাস্কর্য এক সমন্বয়ৰ বস্তু। হিন্দু ভাস্কর্য ইছলামীয় পদ্ধতিৰ জটিলতা হ্রাস কৰিছে আকৌ ইছলামীয় ভাস্কর্যই হিন্দু ভাস্কর্য কারুকার্য প্রদান কৰিছে। এইদৰেই এক নতুন ধাৰাৰ উৎপত্তি হৈছে।

এই সমন্বয়ৰ আদর্শ য’তেই সফল হৈছে, ত’তেই আমি তাজমহলৰ নিচিনা অপূর্ব সৃষ্টি দেখিবলৈ মােগল সম্রাট বাবৰৰ ৰাজত্বকালত চিত্রশিল্পৰ নতুন ধাৰা পােন প্রথমে ভাৰতত প্রৱেশ কৰে। এনে ধৰণৰ শিল্পকলাৰ মুলতে আছিল প্রচুৰ ব্যক্তিবােধ, আৰু ইয়াত জনজীৱন বা সমষ্টি জীৱনৰ কোনাে সংবাদ নাছিল। এই চিত্র শিল্পবােৰৰ মুল লক্ষ্য আছিল ব্যক্তিৰ জীৱন। ইয়াত ভাব প্রৱণতাৰ কোনাে স্থান নাই, আছে মাথোঁ বিপুল উৎসাহ-উদ্দীপনা আৰু প্ৰেৰণা। উদাহৰণস্বৰূপে – উর্দুৰ ৰােমাণ্টিক কাব্য-সাহিত্যৰ কথা কব পাৰে।

Also Read; কানাইৰ চাতুৰী

কে) “ভাৰতৰ বুৰঞ্জী হৈছের্ষিজৰ উত্থানপতন ভঙা গঢ়াৰ সবিশেষ বুৰঞ্জী।”
উঃ।

সংগতি : উক্ত কথাষাৰ হেম বৰুৱাদেৱৰ দ্বাৰা ৰচিত ভাৰতীয় সংস্কৃতি নামৰ পাঠটোৰ পৰা উদ্ধৃত কৰা হৈছে

প্রসংগ: বিভিন্ন উত্থান-পতন সত্ত্বেও ভাৰতীয় সংস্কৃতি নিৰৱচ্ছিন্নভাৱে বৈ থকা প্ৰসংগত লেখকে উক্ত কথাষাৰ উল্লেখ কৰিছে।

ব্যাখ্যা ঃ ভাৰত হ’ল সপ্ত সিন্ধুৰ দেশ। ইয়াৰ সাৰুৱা ভূমিলৈ বিভিন্ন ঠাইৰ পৰা বিভিন্ন জাতি-গােষ্ঠীৰ লােক চামে জার্মে আহিইয়াত বসবাস কৰিছিল। যেনেঃ আফগান, পাঠান, মােগল, ইংৰজ আদি। ইয়াৰে কিছুমান জনগােষ্ঠী ৰাজনৈতিক কাৰণত আক্রমণকাৰী হিচাপে আহি ভাৰতভূমিত ৰাজত্ব কৰিছিল। আকৌ, কিছুমানে ব্যৱসায় সংক্রান্তত আহি কালক্ৰমত ভাৰতীয় জনজীৱনৰ লগত এক হৈ পৰিছিল।

ভাৰত বুৰঞ্জী আর্যঅনার্য, মংগােলীয়, ভ্রাবিড়, শক, হুন, গ্রীক আদি মানৱগোষ্ঠীৰ আক্ৰমণ, ইটোৰ পাছত সিটো। পৰিয়ালৰ শাসনভাৰ গ্ৰহণ আদি।ঘটনাৰ্বেসমৃদ্ধীমাৰাঠা চালুক্য, ৰাষ্ট্রকূট, চৌহান আদি সৰু সৰুৰাজৗত্রিশক্তিয়েভাৰতৰ বিভিন্ন ক্ষুদ্র ক্ষুদ্র । ৰাজ্যসমূহত গা কৰি উঠিছিল। ভাৰতীয় ৰঞ্জীত এই মানরাগাৈষ্ঠীসমূহৰ জয়পৰাজয়, ৰাজ্যৰ উত্থান-পতন, ভঙা-গবিভিন্ন কাহিনী ৰচিত হৈছে। এওঁলােকে ভাৰত বুৰঞ্জীৰ ইতিহাস ভাঙা-গতা কৰিছিল দ্ভািৰতীয় বৈচিত্রপূর্ণ সংস্কৃতিৰ মূল পুঁতিটো স্থবিৰ হৈ যােৱা নাছিলইয়ে হল ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ ঐতিহ্য।

সকলে আৰ্টৰ মূলতে দুটা বিপৰীত পন্থাই কাম কৰা দেখা যায়।”
উঃ

সংগতিঃ উক্ত কথাষাৰ হেম বৰুৱাদেৱৰ দ্বাৰা ৰচিত ‘ভাৰতীয় সংস্কৃতি শীর্ষক পাঠটোৰ পৰা উদ্ধৃত কৰা হৈছে।

প্রসংগঃ শিল্প সাধনাৰ মূলতে দুটা উদ্দেশ্য জড়িত হৈ থাকে। ইয়াৰ প্রকাশ কিদৰে ঘটে তাকেই কবলৈ কথাষাৰ উল্লেখ কৰা হৈছে।

ব্যাখ্যা ঃ সংস্কৃতিয়ে মানুহৰ জৈৱিক প্রয়ােজনৰ পৰা আৰম্ভ কৰি নান্দনিক আৰু আধ্যাত্মিক তাড়নাৰ লগত জড়িত সৃষ্টি কর্মকেই সামৰি লয়। শিল্পকর্ম যিকোনাে সৃষ্টিয়ে দুটা দিশৰ উন্মােচন কৰে। এটা আভ্যন্তৰীণ আৰু আনটো। বাহ্যিক। আভ্যন্তৰীণ দিশটোৱে মানুহৰ অন্তৰৰ অনুভুতিক জগাই তােলে।

বাহ্যিক দিশটোৱে দৃষ্টিমুখৰ আড়ম্বৰৰ জৰিয়তে মানুহৰ দৃষ্টি আকর্ষণ কলে। ইয়াৰ আভ্যন্তৰীণ উদ্দেশ্যটোৱে প্ৰকাশ কৰিব বিচাৰে সংযম আৰু আড়ম্বহীনতাৰ আৰু বাহ্যিক উদ্দেশ্যটোৱে কাৰুকাৰ্য আৰু জাকজমকৰ সৃষ্টি কৰে। প্রথম উদ্দেশ্যটোৱে সুক্ষ্ম, মননশীল দৰ্শনৰ বিকাশ ঘটায়। দ্বিতীয়টোৱে এটা বিৰাট পটভূমিৰ অৱতাৰণা কৰি বহির্জাগতিক বিস্তৃতি লাভ কৰে। প্ৰথমটোৰ এই শক্তি নাই।

ভাৰতীয় সংস্কৃতি Class 10 সন্ধি ভাঙা

সংস্কৃতি, সমন্বয়, সম্বন্ধ, ভাৰাক্রান্ত, সন্মত
উঃ সংস্কৃতি: সম্ + কৃতি

সমন্বয়: সম্ + অন্বয়
সম্বন্ধ: সম্ + বন্ধ
ভাৰাক্রান্ত: ভাব + আক্রান্ত
সম্মত : সম্ + মত

২২। বিশেষণ আৰু বিশেষ্যলৈ নিয়া
বৈচিত্র্য, ভৌগােলিক, বিস্তৃতি, নৈৰাশ্য, বিল্পর
উঃ বৈচিত্র্য →বিচিত্র।
ভৌগােলিক →ভূগােল
বিস্তৃতি →বিস্তৃত।
নৈৰাশ্য→ নৈৰাশ।
বিল্পর → বৈপ্লৱিক

ভাৰতীয় সংস্কৃতি Class 10 অতি চমু প্রশ্নোত্তৰ

১। হেম বৰুৱাৰ এখন উল্লেখযােগ্য গ্রন্থৰ নাম লিখা।
উঃ হেম বৰুৱাৰ এখন উল্লেখযােগ্য গ্রন্থখন হ’ল ‘The Red River and the Blue Hill”।

২। আৰ্যসকলৰ আদিম বাসভূমি ক’ত ?
উঃ আৰ্যসকলৰ আদিম বাসভুমি মধ্য এছিয়াত।

৩। ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ মূল আদর্শ কি?
উঃ ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ মূল আদর্শ সমন্বয়ৰ সংস্কৃতি।

৪। মহেঞ্জোদাৰােৰ সংস্কৃতিৰ সম্পদ কি?
উঃ মহেঞ্জোদাৰােৰ সংস্কৃতিৰ সম্পদ ধ্যানস্থ শিৱৰ কল্পনা।

৫। সংস্কৃতিৰ অর্থ কি ?
উঃ সংস্কৃতি হৈছে কোনাে এটা জাতিৰ বা সমাজ এখনৰ জীৱন প্রতিভা।

৬। ভাৰতীয় জীৱনৰ মূল সম্পদ কি?
উঃ ভাৰতীয় জীৱনৰ মুল সম্পদ সংস্কৃতিৰ অরিচ্ছিন্ন ধাৰ

৭। কোনে পঞ্জাৱ আৰু আফগানিস্তানক এক কৰি থ’ব বিচাৰিছিল ?
উঃ গ্রীকসকলে পঞ্জাৱ আৰু আফগানিস্তানক এক কৰি থ’ব বিচাৰিছিল।

৮। সংস্কৃতিৰ মাপকাঠী কি?
উঃ ভাষা, সাহিত্য, দর্শন, সুকুমাৰ কলা আদিৰ ক্ষেত্ৰত প্রকাশিত প্রতিভাই সংস্কৃতিৰ মাপকাঠী।

৯। হিন্দুৰ শ্ৰাদ্ধ বিধি কোন যুগৰ অৱদান?
উঃ হিন্দুৰ শ্ৰাদ্ধ বিধি অনার্য যুগৰ অৱদান।

১০। চুফীবাদৰ মূল আধাৰ কি?
উঃ চুফীবাদৰ মূল আধাৰ কোৰাণ।

১১। লিংগ পুজা কোন যুগৰ নিদর্শন?
উঃ লিংগ পূজা অনার্য যুগৰ নিদর্শন।

১২। কামাখ্যাত আগেয়ে কোন সম্প্রদায়ৰ লােকে পুৰােহিতৰ কাম কৰিছিল ?
উঃ কামাখ্যাত আগেয়ে গাৰৰ সম্প্ৰদায়ৰ লােকে পুৰােহিতৰ কাম কৰিছিল।

১৩। ব্যক্তিবাদী চিত্রকলাৰ লক্ষ্য কি?
উঃ ব্যক্তিৰ জীৱন প্ৰকাশ কৰাই ব্যক্তিবাদী চিত্রকলাৰ লক্ষ্য।

Read Also: SEBA Class 10 Assamese Book Question Answer – All solution

Leave a Comment