সমাজতত্ত্ব Class 11

Welcome, students! If you are studying Sociology in Class 11 under the Assam Higher Secondary Education Council (AHSEC), you’ve come to the right place. This post is your one-stop resource for comprehensive, chapter-wise notes, complete textual question answers, and important previous year questions for both of your textbooks: “Samajtattva Parichay” (Part 1) and “Samajbodh” (Part … Read more

অৱশ্যে, মই আপোনাৰ নিৰ্দেশনা অনুসৰি “সমাজবোধ” পাঠ্যপুথিৰ পঞ্চম অধ্যায়ৰ টোকা, সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ, বিগত বৰ্ষৰ প্ৰশ্নোত্তৰ আৰু কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নোত্তৰ তলত আগবঢ়ালোঁ। অধ্যায় ৫: ভাৰতীয় সমাজতত্ত্ববিদসকল (Indian Sociologists) পাঠটোৰ সাৰাংশ এই অধ্যায়টোত ভাৰতত সমাজতত্ত্বৰ বিকাশ আৰু ইয়াৰ বাটকটীয়া কেইজনমান প্ৰধান ভাৰতীয় সমাজতত্ত্ববিদৰ অৱদানৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে। ভাৰতত সমাজতত্ত্বৰ অধ্যয়ন পাশ্চাত্যৰ পৰা আহিছিল যদিও, ভাৰতীয় … Read more

অধ্যায় ৪: পাশ্চাত্য সমাজতত্ত্ববিদসকলৰ পৰিচয় পাঠটোৰ সাৰাংশ এই অধ্যায়টোত সমাজতত্ত্বৰ তিনিজন প্ৰতিষ্ঠাপক পিতৃ— কাৰ্ল মার্ক্স, ইমাইল দুৰখেইম আৰু মেক্স ৱেবাৰৰ মূল চিন্তাধাৰাৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে। সমাজতত্ত্বৰ উৎপত্তিৰ আঁৰত থকা তিনিটা প্ৰধান বিপ্লৱ— জ্ঞানোদয়, ফৰাচী বিপ্লৱ আৰু ঔদ্যোগিক বিপ্লৱৰ প্ৰভাৱত কেনেকৈ এই সমাজতত্ত্ববিদসকলৰ চিন্তা গঢ় লৈ উঠিছিল, তাৰ এক আভাস ইয়াত দিয়া হৈছে। অনুশীলনী (Exercise) … Read more

অধ্যায় ৩: পৰিৱেশ আৰু সমাজ পাঠটোৰ সাৰাংশ এই অধ্যায়টোত পৰিৱেশ আৰু সমাজৰ মাজত থকা জটিল আৰু দ্বি-মুখী সম্পৰ্কৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে। ইয়াত দেখুওৱা হৈছে যে কেনেকৈ প্ৰকৃতিয়ে সমাজক গঢ় দিয়ে আৰু সমাজেও কেনেকৈ প্ৰকৃতিক ৰূপান্তৰিত কৰে। লগতে, আধুনিক যুগত উদ্ভৱ হোৱা পৰিৱেশ সম্পৰ্কীয় সমস্যা আৰু তাৰ সামাজিক কাৰণসমূহৰ ওপৰতো আলোকপাত কৰা হৈছে। অনুশীলনী (Exercise) … Read more

অধ্যায় ২: গ্রাম্য আৰু নগৰীয়া সমাজত সামাজিক পৰিৱৰ্তন আৰু সামাজিক শৃংখলা পাঠটোৰ সাৰাংশ এই অধ্যায়টোত সামাজিক পৰিৱৰ্তন আৰু সামাজিক শৃংখলাৰ ধাৰণাসমূহৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে। ইয়াত পৰিৱৰ্তনৰ কাৰণ, প্ৰকাৰ আৰু ইয়াৰ প্ৰভাৱৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছে, বিশেষকৈ গ্রাম্য আৰু নগৰীয়া সমাজৰ প্ৰেক্ষাপটত। অনুশীলনী (Exercise) – সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ ১। মানৱ ইতিহাসত দ্ৰুত সামাজিক পৰিৱৰ্তন তুলনামূলকভাৱে … Read more

অধ্যায় ১: সামাজিক সংৰচনা, স্তৰীকৰণ আৰু সমাজত সামাজিক প্ৰক্ৰিয়াসমূহ (Social Structure, Stratification and Social Processes in Society) পাঠটোৰ সাৰাংশ এই অধ্যায়টোৱে সমাজৰ তিনিটা মূল ধাৰণা—সামাজিক সংৰচনা, সামাজিক স্তৰীকৰণ আৰু সামাজিক প্ৰক্ৰিয়াৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিছে। ই দেখুৱাইছে যে ব্যক্তিৰ জীৱন কেৱল ব্যক্তিগত পছন্দৰ দ্বাৰা নহয়, বৰঞ্চ সমাজৰ গাঁথনি আৰু তাত থকা তেওঁৰ স্থানৰ দ্বাৰা বহু পৰিমাণে … Read more

অধ্যায় ৫: সমাজতত্ত্বঃ গৱেষণা পদ্ধতি (Doing Sociology: Research Methods) পাঠটোৰ সাৰাংশ এই অধ্যায়টোত সমাজতত্ত্বক কিয় এক বিজ্ঞান বুলি কোৱা হয় আৰু সমাজতাত্ত্বিক গৱেষণাৰ বাবে কি কি পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰা হয়, সেই বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে। সমাজতত্ত্বই সমাজক অধ্যয়ন কৰিবলৈ সাধাৰণ জ্ঞানৰ পৰিৱৰ্তে পদ্ধতিগত আৰু বৈজ্ঞানিক কৌশলৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। অনুশীলনী (Exercise) – সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ … Read more

(Culture and Socialisation) অধ্যায় ৪: সংস্কৃতি আৰু সামাজিকীকৰণ পাঠটোৰ সাৰাংশ এই অধ্যায়টোত সমাজতত্ত্বৰ দুটা কেন্দ্ৰীয় ধাৰণা—সংস্কৃতি আৰু সামাজিকীকৰণৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে। এই দুয়োটা ধাৰণা এটাই আনটোৰ লগত ওতপুতভাৱে জড়িত। সংস্কৃতিয়ে আমাক জীৱন-ধাৰণৰ পদ্ধতি শিকাই, আৰু সামাজিকীকৰণ হৈছে সেই সংস্কৃতি শিকাৰ প্ৰক্ৰিয়া। অনুশীলনী (Exercise) – সম্পূৰ্ণ পাঠ্যভিত্তিক প্ৰশ্নোত্তৰ ১। সমাজ বিজ্ঞানত সংস্কৃতিৰ অৰ্থ দৈনন্দিন জীৱনত … Read more

সমাজতত্ত্ব অধ্যায় ৩: সামাজিক সংস্থাবোধ (Understanding Social Institutions) পাঠটোৰ সাৰাংশ এই অধ্যায়টোত সমাজৰ কিছুমান মূল সামাজিক সংস্থা বা অনুষ্ঠানৰ (Social Institutions) বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে। এই সংস্থাসমূহে সমাজৰ নীতি-নিয়ম প্ৰণয়ন কৰি ব্যক্তিৰ আচৰণক নিয়ন্ত্ৰণ কৰে আৰু সমাজখনক এক নিৰ্দিষ্ট গাঁথনি প্ৰদান কৰে। অধ্যায়টোত পৰিয়াল, বিবাহ, স্বজন, ৰাজনীতি, অৰ্থনীতি, ধৰ্ম আৰু শিক্ষাৰ দৰে প্ৰধান সংস্থাসমূহৰ বিষয়ে … Read more