AHSEC Class 12 Assamese Chapter 16 Answer | কৰুণতম | Class 12 Assamese Chapter 16 Answer | HS 2nd Year Assamese Solution | HS 2nd Year Assamese Chapter 16 Notes
“সাহিত্য সৌৰভ” পাঠ্যপুথিৰ “পাঠ ১৬: কৰুণতম” পাঠটিৰ সম্পূৰ্ণ প্ৰশ্নোত্তৰখিনি তলত শুদ্ধ আৰু সুন্দৰকৈ আগবঢ়োৱা হ’ল:
পাঠ ১৬: কৰুণতম
– ড° নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈ
আর্হি প্ৰশ্ন:
(ক) অতি চমু প্ৰশ্ন (প্ৰতিটো প্ৰশ্নৰ মূল্যাংক – ১)
১। নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈৰ প্ৰথম কবিতা পুথিখনৰ নাম লিখা।
উত্তৰ: ড° নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈৰ প্ৰথম কবিতা পুথিখনৰ নাম হ’ল ‘বনফৰিঙৰ ৰং’।
২। নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈয়ে কোনখন পুথিৰ বাবে সাহিত্য অকাদেমি বঁটা লাভ কৰে?
উত্তৰ: ড° নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈয়ে ‘সুদীৰ্ঘ দিন আৰু ঋতু’ কাব্যগ্ৰন্থৰ বাবে ১৯৮৩ চনত সাহিত্য অকাদেমি বঁটা লাভ কৰে।
৩। ‘কৰুণতম’ কবিতাটো কবিৰ কোনখন কবিতা পুথিত সংকলিত হৈছে?
উত্তৰ: ‘কৰুণতম’ কবিতাটো কবিৰ ‘দিনৰ পাছত দিন’ নামৰ কাব্য পুথিত সংকলিত হৈছে।
৪। ‘কৰুণতম’ কোন শ্ৰেণীৰ কবিতা?
উত্তৰ: ‘কৰুণতম’ আধুনিক শ্ৰেণীৰ কবিতা।
৫। নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈৰ কবিতাৰ এটি বৈশিষ্ট্য লিখা।
উত্তৰ: নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈৰ কবিতাৰ এটি অন্যতম বৈশিষ্ট্য হ’ল লোক-জীৱনৰ উপাদানৰ সাৰ্থক প্ৰয়োগ।
(খ) চমু প্ৰশ্ন (প্ৰতিটো প্ৰশ্নৰ মূল্যাংক – ২ অথবা ৩)
১। নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈৰ তিনিখন কবিতা পুথিৰ নাম লিখা।
উত্তৰ: ড° নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈৰ তিনিখন কবিতা পুথি হ’ল— ‘বনফৰিঙৰ ৰং’, ‘সমীপেষু’ আৰু ‘অন্তৰংগ’।
২। নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈৰ দুখন গীতৰ পুথিৰ নাম লিখা।
উত্তৰ: ড° নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈৰ দুখন গীতৰ পুথি হ’ল ‘সোণবৰণীয়া আই’ আৰু ‘সুৰীয়া মাত’।
৩। নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈৰ গৱেষণামূলক গ্ৰন্থ তিনিখনৰ নাম লিখা।
উত্তৰ: ড° নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈৰ গৱেষণামূলক গ্ৰন্থ তিনিখন হ’ল ‘দেৱী’, ‘শিৱ’ আৰু ‘সূৰ্য্য’।
৪। ‘কৰুণতম’ আৰু ‘সুবাস’ শব্দ দুটাৰ অৰ্থ লিখা।
উত্তৰ:
- কৰুণতম: আটাইতকৈ কৰুণ বা দুখজনক।
- সুবাস: ভাল গোন্ধ বা সুগন্ধি।
৫। ‘কৰুণতম’ কবিতাৰ আধাৰত আধুনিক কবিতাৰ দুটা বৈশিষ্ট্য লিখা।
উত্তৰ: ‘কৰুণতম’ কবিতাৰ আধাৰত আধুনিক কবিতাৰ দুটা বৈশিষ্ট্য হ’ল:
- চিত্ৰকল্পৰ ব্যৱহাৰ: কবিয়ে গোন্ধৰ চিত্ৰকল্প (আহিনৰ পথাৰৰ গোন্ধ, গামোচাৰ সুবাস) ব্যৱহাৰ কৰি অতীতৰ স্মৃতি জগাই তুলিছে।
- ব্যক্তিগত অনুভূতিৰ সাৰ্বজনীন ৰূপ: কবিয়ে নিজৰ ব্যক্তিগত দুখ আৰু হেৰুৱাৰ বেদনাক এক সাৰ্বজনীন মানৱীয় অনুভূতিলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিছে।
(গ) দীঘল প্ৰশ্ন (প্ৰতিটো প্ৰশ্নৰ মূল্যাংক – ৪ অথবা ৫)
১। ‘কৰুণতম’ কবিতাৰ নামকৰণৰ তাৎপৰ্য বিশ্লেষণ কৰা।
উত্তৰ: ‘কৰুণতম’ কবিতাটোৰ নামকৰণ অত্যন্ত তাৎপৰ্যপূৰ্ণ। ‘কৰুণতম’ শব্দৰ অৰ্থ হ’ল আটাইতকৈ কৰুণ বা দুখজনক। কবিতাটোত কবিয়ে তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃৰ স্মৃতি ৰোমন্থন কৰিছে। আহিনৰ পথাৰৰ গোন্ধই তেওঁক কৃষক পিতৃৰ কথা আৰু দোকানৰ জাপ-ভঙা গামোচাৰ সুবাসে শিপিনী মাতৃৰ কথা মনত পেলাই দিয়ে। এই স্মৃতিবোৰ মধুৰ কিন্তু একে সময়তে বেদনাদায়ক, কাৰণ তেওঁলোক আজি আৰু জীয়াই নাই।
কবিতাটোৰ আটাইতকৈ কৰুণ দিশটো শেষৰ দুটা শাৰীত প্ৰকাশ পাইছে। কবিয়ে অনুভৱ কৰিছে যে তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃয়ে তেওঁলোকৰ কৰ্মৰ মাজেৰে (কৃষি আৰু শিপিনী শিল্প) একোটা পৰিচয় বা চিন তেওঁৰ বাবে এৰি থৈ গৈছে। কিন্তু তেওঁ নিজে তেওঁৰ সন্তানৰ বাবে তেনেকুৱা কোনো অৱদান বা চিন এৰি থৈ যাব নোৱাৰিব। ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্মৰ বাবে নিজৰ কোনো চিন এৰি থৈ যাব নোৱাৰাৰ এই যি বেদনা আৰু অসহায়তা, সেয়াই কবিতাটোৰ কৰুণ আবেদনক চৰম শিখৰলৈ লৈ গৈছে। সেয়েহে, এই গভীৰ দুখবোধ আৰু অসহায়তাৰ বাবেই কবিতাটোৰ নামকৰণ ‘কৰুণতম’ সম্পূৰ্ণৰূপে সাৰ্থক হৈছে।
২। ‘কৰুণতম’ কবিতাত কবিৰ পিতৃ-মাতৃৰ প্ৰতি গভীৰ শ্ৰদ্ধা প্ৰকাশ পাইছে নেকি বিচাৰ কৰা।
উত্তৰ: হয়, ‘কৰুণতম’ কবিতাত কবিৰ পিতৃ-মাতৃৰ প্ৰতি গভীৰ শ্ৰদ্ধা আৰু ভালপোৱা প্ৰকাশ পাইছে। কবিয়ে তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃক তেওঁলোকৰ কৰ্মৰ জৰিয়তে স্মৰণ কৰিছে। ‘আহিনৰ পথাৰৰ গোন্ধ’ই তেওঁক পৰিশ্ৰমী কৃষক পিতৃৰ কথা মনত পেলাইছে, যি তেওঁৰ বাবে এক গৌৰৱৰ বিষয়। সেইদৰে, ‘দোকানৰ জাপ-ভঙা গামোচাৰ সুবাসে’ তেওঁক তেওঁৰ শিপিনী মাতৃৰ সৃষ্টিশীলতা আৰু শ্ৰমৰ কথা সোঁৱৰাই দিছে।
তেওঁলোকৰ স্মৃতিবোৰ তেওঁৰ বাবে ইমানেই জীৱন্ত যে সাধাৰণ গোন্ধ এটাই সেইবোৰ জগাই তুলিব পাৰে। তেওঁলোকে যে নিজৰ কৰ্মৰ মাজেৰে একোটা চিন এৰি থৈ গৈছে, সেই কথাষাৰৰ মাজেৰে তেওঁলোকৰ কৰ্ম আৰু জীৱনৰ প্ৰতি কবিৰ গভীৰ শ্ৰদ্ধা ফুটি উঠিছে। এই শ্ৰদ্ধা আৰু ভালপোৱাই তেওঁৰ হেৰুৱাৰ দুখক আৰু অধিক তীব্ৰ কৰি তুলিছে।
৩। ‘কৰুণতম’ কবিতাত কবিৰ অন্তৰৰ গভীৰ দুখবোধ কেনেদৰে প্ৰকাশ পাইছে বিচাৰ কৰা।
উত্তৰ: কবিতাটোত কবিৰ অন্তৰৰ গভীৰ দুখবোধ কেইবাটাও স্তৰত প্ৰকাশ পাইছে। প্ৰথমতে, পিতৃ-মাতৃক হেৰুৱাৰ যি ব্যক্তিগত দুখ, সেয়া স্মৃতিৰ জৰিয়তে প্ৰকাশ পাইছে। আহিনৰ পথাৰৰ গোন্ধ আৰু গামোচাৰ সুবাসে তেওঁক বাৰে বাৰে তেওঁলোকৰ অনুপস্থিতিৰ কথা সোঁৱৰাই দিয়ে, যি তেওঁৰ মনত এক শূন্যতাৰ সৃষ্টি কৰে।
কিন্তু কবিতাটোৰ দুখবোধ কেৱল ব্যক্তিগত হেৰুৱাৰ বেদনাত সীমাবদ্ধ হৈ থকা নাই। ই এক গভীৰ অস্তিত্বৰ সংকটলৈ ৰূপান্তৰিত হৈছে। কবিয়ে অনুভৱ কৰিছে যে তেওঁৰ পূৰ্বপুৰুষে তেওঁলোকৰ কৰ্মৰ মাজেৰে একোটা পৰিচয় এৰি থৈ গৈছে, কিন্তু তেওঁ নিজে তেওঁৰ সন্তানৰ বাবে তেনে কোনো স্থায়ী চিন বা অৱদান এৰি যাবলৈ অক্ষম। এই অক্ষমতা আৰু নিজকে শিপাহীন অনুভৱ কৰাৰ যি বেদনা, সেয়াই কবিতাটোৰ দুখবোধক এক গভীৰ আৰু দাৰ্শনিক মাত্ৰা প্ৰদান কৰিছে। “মই মোক / মোৰ সন্তানৰ কাৰণে / ক’ত থৈ যাম / ক’ত??”— এই অন্তিম প্ৰশ্নই কবিৰ গভীৰতম দুখবোধ আৰু অসহায়তাক চৰম ৰূপত প্ৰকাশ কৰিছে।
৪। ‘কৰুণতম’ কবিতাত প্ৰকাৰান্তৰে গ্ৰাম্য জীৱন আৰু নগৰীয়া জীৱনৰ সংঘাতৰ চিত্ৰ অংকন হোৱা বুলি ক’ব পাৰি নেকি বিচাৰ কৰা।
উত্তৰ: হয়, ‘কৰুণতম’ কবিতাত প্ৰকাৰান্তৰে গ্ৰাম্য জীৱন আৰু নগৰীয়া জীৱনৰ সংঘাতৰ এখন সুন্দৰ চিত্ৰ অংকন হোৱা বুলি ক’ব পাৰি।
কবিতাটোত উল্লেখ কৰা ‘আহিনৰ পথাৰৰ গোন্ধ’ আৰু ‘গামোচাৰ সুবাস’— এই দুয়োটা চিত্ৰকল্পই এক সহজ, সৰল, পৰিশ্ৰমী আৰু সৃষ্টিশীল গ্ৰাম্য জীৱনক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। এই জীৱনধাৰাত মানুহ মাটি আৰু নিজৰ কৰ্মৰ লগত গভীৰভাৱে সংযুক্ত। কবিৰ পিতৃ-মাতৃ এই জীৱনধাৰাৰেই অংশ আছিল।
ইয়াৰ বিপৰীতে, কবিয়ে নিজকে এই পৰম্পৰাৰ পৰা বিচ্ছিন্ন অনুভৱ কৰিছে। তেওঁৰ জীৱন হয়তো নগৰীয়া বা আধুনিক, য’ত তেওঁৰ পূৰ্বপুৰুষৰ দৰে মাটিৰ সৈতে বা হাতেৰে কৰা সৃষ্টিশীল কামৰ সৈতে কোনো পোনপটীয়া সম্পৰ্ক নাই। সেয়েহে তেওঁ নিজৰ সন্তানৰ বাবে কোনো ‘চিন’ বা ‘পৰিচয়’ এৰি থৈ যাব নোৱাৰাৰ যি দুখ প্ৰকাশ কৰিছে, সেয়া একপ্ৰকাৰে পৰম্পৰাগত গ্ৰাম্য জীৱনৰ পৰা আধুনিক নগৰীয়া জীৱনৰ বিচ্ছিন্নতাৰ বাবেই উদ্ভৱ হোৱা দুখ। এইদৰে, কবিতাটোৱে পৰম্পৰা আৰু আধুনিকতাৰ মাজৰ এই সংঘাত আৰু তাৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা শিপাহীনতাৰ বেদনাক সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ কৰিছে।
৫। প্ৰসংগ সংগতি দৰ্শাই ব্যাখ্যা কৰা।
মই মোক
মোৰ সন্তানৰ কাৰণে
ক’ত থৈ যাম
ক’ত??
উত্তৰ: উক্ত কবিতাফাঁকি ড° নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈৰ ‘কৰুণতম’ শীৰ্ষক কবিতাটিৰ পৰা তুলি অনা হৈছে।
কবিতাটোৰ এই অন্তিম অংশত কবিৰ গভীৰতম বেদনা আৰু অস্তিত্বৰ সংকট প্ৰকাশ পাইছে। কবিয়ে তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃক স্মৰণ কৰি অনুভৱ কৰিছে যে তেওঁলোকে নিজৰ কৰ্মৰ (কৃষি আৰু বয়ন) জৰিয়তে একোটা পৰিচয় বা ‘চিন’ তেওঁৰ বাবে এৰি থৈ গৈছে। কিন্তু যেতিয়া তেওঁ নিজৰ ফালে ঘূৰি চাইছে, তেওঁ অনুভৱ কৰিছে যে তেওঁৰ নিজৰ তেনেকুৱা কোনো পৰিচয় বা অৱদান নাই যিটো তেওঁ তেওঁৰ ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্ম অৰ্থাৎ সন্তানৰ বাবে এৰি থৈ যাব পাৰে।
‘মই মোক ক’ত থৈ যাম’— এই প্ৰশ্নটোৱে কেৱল ভৌতিকভাৱে কিবা এৰি যোৱাৰ কথা কোৱা নাই, ই এক গভীৰ অৰ্থ বহন কৰিছে। ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল— মই মোৰ পৰিচয়, মোৰ শিপা, মোৰ অৱদান ক’ত ৰাখি যাম? এই প্ৰশ্নৰ কোনো উত্তৰ নাপাই কবিয়ে যি অসহায়তা আৰু শূন্যতা অনুভৱ কৰিছে, সেয়াই কবিতাটোৰ কৰুণ আবেদনক চৰম শিখৰলৈ লৈ গৈছে। ই আধুনিক মানুহৰ শিপাহীনতা আৰু পৰিচয়ৰ সংকটৰ এক গভীৰ প্ৰকাশ।
