কৈশোৰ কাল আৰু ইয়াৰ উপযােগী শিক্ষা (সম্পূৰ্ণ প্ৰশ্নোত্তৰ) দ্বাদশ শ্ৰেণী

AHSEC Class 12 Assamese Chapter 18 Answer | চিঠি | Class 12 Assamese Chapter 18 Answer | HS 2nd Year Assamese Solution | HS 2nd Year Assamese Chapter 18 Notes

“সাহিত্য সৌৰভ” পাঠ্যপুথিৰ “পাঠ ১৮: কৈশোৰ কাল আৰু ইয়াৰ উপযোগী শিক্ষা” পাঠটিৰ সম্পূৰ্ণ প্ৰশ্নোত্তৰখিনি তলত শুদ্ধ আৰু সুন্দৰকৈ আগবঢ়োৱা হ’ল:

পাঠ ১৮: কৈশোৰ কাল আৰু ইয়াৰ উপযোগী শিক্ষা

– ড° স্বৰ্ণলতা দাস

×

আর্হি প্ৰশ্ন:

(ক) অতি চমু প্ৰশ্ন (প্ৰতিটো প্ৰশ্নৰ মূল্যাংক – ১)

১। কৈশোৰ কালৰ এটি বৈশিষ্ট্য উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ: কৈশোৰ কালৰ এটি বৈশিষ্ট্য হ’ল বিপৰীত লিংগৰ প্ৰতি আকৰ্ষণ বা বিপৰীত লিংগকামিতা।

২। কোনছোৱা সময়ক কৈশোৰ কাল বুলি জনা যায়?
উত্তৰ: সাধাৰণতে ১০-১১ বছৰ বয়সৰ পৰা ১৮-১৯ বছৰ বয়সৰ সময়খিনিক কৈশোৰ কাল বুলি জনা যায়।

৩। মানৱ জীৱনৰ কোনছোৱা কালক ৰূপান্তৰৰ কাল বুলি অভিহিত কৰিব পাৰি?
উত্তৰ: মানৱ জীৱনৰ কৈশোৰ কালক ৰূপান্তৰৰ কাল বুলি অভিহিত কৰিব পাৰি।

৪। নৈতিকতাৰ বিকাশে কিশোৰ-কিশোৰীৰ মনত কেনে ভাবৰ উন্মেষ হোৱাত সহায় কৰে?
উত্তৰ: নৈতিকতাৰ বিকাশে কিশোৰ-কিশোৰীৰ মনত সামাজিক দায়বদ্ধতা, দেশপ্ৰেম বা বিশ্বপ্ৰেম আদি ভাবৰ উন্মেষ হোৱাত সহায় কৰে।

৫। কৈশোৰ কালৰ বাবে প্ৰচলিত শিক্ষাক কি শিক্ষা বুলি কোৱা হয়?
উত্তৰ: কৈশোৰ কালৰ বাবে প্ৰচলিত শিক্ষাক মাধ্যমিক শিক্ষা বুলি কোৱা হয়।

(খ) চমু প্ৰশ্ন (প্ৰতিটো প্ৰশ্নৰ মূল্যাংক – ২ অথবা ৩)

১। কৈশোৰ কালৰ শাৰীৰিক বিকাশৰ লক্ষণসমূহ চমুকৈ আলোচনা কৰা।
উত্তৰ: কৈশোৰ কালত শাৰীৰিক বিকাশ দ্ৰুতগতিত হয়। ল’ৰা-ছোৱালী উভয়ৰে দেহৰ ওজন আৰু উচ্চতা বাঢ়ে। প্ৰজনন ক্ষমতা গঢ় লৈ উঠে আৰু তাৰ ফলত শৰীৰৰ বিভিন্ন অংগৰ পৰিৱৰ্তন হয়। ল’ৰাৰ কণ্ঠস্বৰ গধুৰ হয় আৰু ছোৱালীৰ মাত মিঠা হয়। এই পৰিৱৰ্তনবোৰৰ বাবে কিশোৰ-কিশোৰীৰ মনত লাজ, ভয় বা উৎকণ্ঠা আদিৰ ভাব জাগি উঠিব পাৰে।

২। কৈশোৰ কালত কিশোৰ-কিশোৰীৰ মাজত পৰিলক্ষিত হোৱা নৈতিক পৰিৱৰ্তনসমূহ ফঁহিয়াই লিখা।
উত্তৰ: কৈশোৰ কালত কিশোৰ-কিশোৰীৰ মাজত নৈতিক বিকাশ স্পষ্ট হৈ উঠে। তেওঁলোকে নিজৰ যুক্তি-বিবেচনাৰে এক নতুন নৈতিকতাসমৃদ্ধ সমাজ গঢ়াৰ সপোন দেখে। তেওঁলোকৰ মনত ন্যায়ৰ হকে যুঁজিবলৈ, সমাজৰ প্ৰতি দায়বদ্ধ হ’বলৈ আৰু দেশ বা বিশ্বৰ প্ৰতি ভালপোৱাৰ ভাব জাগি উঠে। তেওঁলোকে প্ৰায়েই বয়োজ্যেষ্ঠসকলৰ মতাদৰ্শৰ পৰা ফালৰি কাটি নিজা আদৰ্শ গঢ়ি তুলিবলৈ চেষ্টা কৰে।

৩। কৈশোৰ কালছোৱাত মানসিক শক্তিৰ বিকাশ কেনেদৰে হয়?
উত্তৰ: কৈশোৰ কালত মানসিক শক্তিৰ বিকাশ পূৰ্ণগতিত হয়। এই সময়ত বুদ্ধি, বিমূৰ্ত চিন্তনৰ ক্ষমতা, আৰু যুক্তিশক্তিৰ বিকাশ ঘটে। তেওঁলোকে শৈশৱৰ অনুকৰণ-শিক্ষাৰ পৰিৱৰ্তে নিজৰ বিচাৰ-বুদ্ধিৰে কথাবোৰ ভাবিবলৈ শিকে। মূৰ্ত চিন্তাৰ সলনি বিমূৰ্ত চিন্তা কৰিব পৰা ক্ষমতা কৈশোৰ কালৰ এক অন্যতম বৈশিষ্ট্য, যি তেওঁলোকক স্বাধীন আৰু মৌলিক চিন্তা কৰাত সহায় কৰে।

৪। কৈশোৰ কালৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰা মাধ্যমিক স্তৰৰ পাঠ্যক্ৰমত থকা চাৰিটা মৌলিক বিষয় কি কি?
উত্তৰ: কৈশোৰ কালৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰা মাধ্যমিক স্তৰৰ পাঠ্যক্ৰমত থকা চাৰিটা মৌলিক বিষয় হ’ল— (১) ভাষা শিক্ষণ, (২) গণিত, (৩) বিজ্ঞান আৰু (৪) সমাজবিজ্ঞান।

৫। কিশোৰ সংস্কৃতি কি?
উত্তৰ: কিশোৰ সংস্কৃতি হ’ল কৈশোৰ কালত সমনীয়াৰ মাজত গঢ়ি উঠা এক ‘উপ-সংস্কৃতি’। এই সময়ত কিশোৰ-কিশোৰীসকলে তেওঁলোকৰ সমনীয়া গোটৰ চাল-চলন, সাজ-পাৰ, কথা-বতৰাৰ ধৰণ, ধ্যান-ধাৰণা আদিৰ দ্বাৰা গভীৰভাৱে প্ৰভাৱিত হয়। এই সমূহীয়া আচৰণ আৰু মনোভাৱকেই কিশোৰ সংস্কৃতি বুলি কোৱা হয়।

(গ) দীঘল প্ৰশ্ন (প্ৰতিটো প্ৰশ্নৰ মূল্যাংক – ৪ অথবা ৫)

১। কৈশোৰ কালৰ আৱেগিক আৰু সামাজিক বিকাশৰ বিষয়ে বহলাই লিখা।
উত্তৰ:
আৱেগিক বিকাশ: কৈশোৰ কালত আৱেগৰ বিকাশ চৰম পৰ্যায়ত থাকে। এই সময়ত কিশোৰ-কিশোৰীসকল অতি আৱেগপ্ৰৱণ হয় আৰু তেওঁলোকৰ জীৱন সম্পূৰ্ণৰূপে আৱেগেৰে পৰিচালিত হয়। তেওঁলোকৰ মন কেতিয়াবা অতি আশাবাদী আৰু কেতিয়াবা অতি নিৰাশাবাদী হৈ পৰে। এই আশা-নিৰাশাৰ দোমোজাত পৰি তেওঁলোকে প্ৰায়েই আনৰ লগত নিজকে খাপ খুৱাব নোৱাৰে। সুস্থভাৱে নিজৰ মনক পৰিচালিত কৰিব নোৱাৰিলে তেওঁলোকৰ মন বিদ্ৰোহী হৈ উঠে আৰু পৰিয়াল বা সমাজৰ প্ৰতি এক নেতিবাচক মনোভাৱ গঢ় লৈ উঠিব পাৰে।

সামাজিক বিকাশ: কৈশোৰ কালত সামাজিক বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত দলীয় মনোভাৱ আৰু সহমৰ্মিতাৰ উন্মেষ ঘটে। সমনীয়াৰ মাজত গভীৰ বন্ধুত্ব আৰু সহযোগিতাৰ ভাব গঢ়ি উঠে। এই সময়তে তেওঁলোকৰ মাজত ‘কিশোৰ-সংস্কৃতি’ নামৰ এক উপ-সংস্কৃতি গঢ় লৈ উঠে, য’ত তেওঁলোকে নিজৰ সমনীয়া গোটৰ আচৰণ, সাজ-পাৰ, ধ্যান-ধাৰণা আদিৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হয়। এই সময়ত তেওঁলোকক সঠিক পথ প্ৰদৰ্শন নকৰিলে মাদক দ্ৰব্যৰ ব্যৱহাৰ বা সমাজ-বিৰোধী কামত লিপ্ত হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে।

২। কৈশোৰ কালৰ বাবে কেনে ধৰণৰ শিক্ষা উপযোগী? উদাহৰণসহ বৰ্ণনা কৰা।
উত্তৰ: কৈশোৰ কালৰ বাবে এনে এক শিক্ষা ব্যৱস্থা উপযোগী যি তেওঁলোকৰ শাৰীৰিক, মানসিক, আৱেগিক আৰু সামাজিক চাহিদা পূৰণ কৰিব পাৰে। এই শিক্ষা কেৱল পাঠ্যপুথি কেন্দ্ৰিক নহৈ জীৱনমুখী হোৱা উচিত।

• সাধাৰণ শিক্ষা: মাধ্যমিক স্তৰত কোনো বিশেষীকৰণ পাঠ্যক্ৰমৰ পৰিৱৰ্তে এক সাধাৰণ পাঠ্যক্ৰম থাকিব লাগে য’ত ভাষা, গণিত, বিজ্ঞান, সমাজবিজ্ঞান আদি সকলো বিষয়ৰ জ্ঞান দিয়া হয়। ই তেওঁলোকৰ সামগ্ৰিক বিকাশত সহায় কৰে।
• সহ-পাঠ্যক্ৰমিক কাৰ্যাৱলী: খেল-ধেমালি, সাংস্কৃতিক কাৰ্যসূচী, সমাজ সেৱা আদি কামত গুৰুত্ব দিব লাগে। ইয়াৰ দ্বাৰা তেওঁলোকৰ আৱেগিক আৰু সামাজিক বিকাশ সুস্থভাৱে হয়।
• বৃত্তিমুখী শিক্ষা: ৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষা নীতি (১৯৮৬) অনুসৰি, মাধ্যমিক শিক্ষাক বৃত্তিমুখী কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছে যাতে তেওঁলোকে ভৱিষ্যতে অৰ্থনৈতিকভাৱে স্বাৱলম্বী হ’ব পাৰে।
• মূল্যবোধৰ শিক্ষা: পাঠ্যক্ৰমত মূল্যবোধ, মানৱ অধিকাৰ, পৰিৱেশ বিজ্ঞান, স্বাস্থ্য আৰু যৌন শিক্ষা আদি বিষয় অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব লাগে। ই তেওঁলোকক এজন সুনাগৰিক আৰু সুস্থ ব্যক্তি হিচাপে গঢ়ি তোলাত সহায় কৰে।
• ব্যক্তিগত মনোযোগ: শিক্ষক আৰু অভিভাৱকে কিশোৰ-কিশোৰীসকলৰ সমস্যাবোৰ বুজি তেওঁলোকক ব্যক্তিগতভাৱে মনোযোগ আৰু স্নেহ দিব লাগে।
  উদাহৰণস্বৰূপে, বীৰপূজাৰ প্ৰবৃত্তিক সঠিক পথ দিবলৈ পাঠ্যক্ৰমত মহৎ লোকৰ জীৱনী অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব পাৰি।

৩। চমুটোকা লিখা — দিবাস্বপ্ন, বীৰপূজা, অপৰাধপ্ৰৱণ কিশোৰ।
উত্তৰ:

• দিবাস্বপ্ন: দিবাস্বপ্ন বা অলীক কল্পনা কৈশোৰ কালৰ এক অন্যতম বৈশিষ্ট্য। এই সময়ত কল্পনা শক্তিৰ অভূতপূৰ্ব বিকাশৰ ফলত কিশোৰ-কিশোৰীসকলে প্ৰায়েই বাস্তৱ জগতৰ পৰা আঁতৰি গৈ কল্পনাৰ জগতত বিচৰণ কৰে। অৱশ্যে, ইয়াৰ এক যোগাত্মক দিশো আছে। দিবাস্বপ্নই কিশোৰ-কিশোৰীৰ সৃজনীশীল প্ৰতিভা, যেনে— সাহিত্য, সংগীত, কলা আদিৰ বিকাশত সহায় কৰে। কেতিয়াবা ই তেওঁলোকক দুঃসাহসিক কাম কৰিবলৈও অনুপ্ৰেৰণা যোগায়।
• বীৰপূজা: কৈশোৰ কালত কিশোৰ-কিশোৰীসকলে নিজৰ ভাল লগা কোনো ব্যক্তিক আদৰ্শ হিচাপে গ্ৰহণ কৰে আৰু তেওঁৰ ব্যক্তিত্বৰ সকলো গুণ নীৰৱে অনুকৰণ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। এই প্ৰবৃত্তিকে বীৰপূজা বোলা হয়। সচৰাচৰ তেওঁলোকে খেলুৱৈ, фил্ম তাৰকা বা আন কোনো জনপ্ৰিয় ব্যক্তিক নিজৰ আদৰ্শ বা ‘বীৰ’ হিচাপে লয়। এই প্ৰবৃত্তিক সঠিক পথেৰে নিবলৈ পাঠ্যক্ৰমত মহৎ লোকৰ জীৱনী অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয় যাতে তেওঁলোকে এক ইতিবাচক আদৰ্শৰে অনুপ্ৰাণিত হয়।
• অপৰাধপ্ৰৱণ কিশোৰ: কৈশোৰ কালত হোৱা দ্ৰুত আৱেগিক পৰিৱৰ্তনৰ বাবে বহু কিশোৰ-কিশোৰীয়ে নিজকে সমাজ বা পৰিয়ালৰ লগত খাপ খুৱাব নোৱাৰে। ফলত তেওঁলোকৰ মনত এক বিদ্ৰোহী আৰু নেতিবাচক মনোভাৱ গঢ়ি উঠে। যদি এই সময়ত তেওঁলোকক সঠিক পথ প্ৰদৰ্শন কৰা নহয় বা তেওঁলোকৰ সমস্যাবোৰ বুজিবলৈ চেষ্টা কৰা নহয়, তেন্তে তেওঁলোকে সমাজ-বিৰোধী বা অপৰাধমূলক কামত লিপ্ত হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে। এনে কিশোৰ-কিশোৰীকেই অপৰাধপ্ৰৱণ কিশোৰ বুলি কোৱা হয়।

৪। ‘কিশোৰ-কিশোৰীৰ মনৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ বৈশিষ্ট্য হ’ল পৰিচিতিৰ সংঘাত।’ — ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰ: এই কথাষাৰ সম্পূৰ্ণৰূপে সত্য। কৈশোৰ কালত কিশোৰ-কিশোৰীসকলে নিজৰ পৰিচয়ক লৈ এক গভীৰ সংঘাত বা সংকটৰ সন্মুখীন হয়। ইয়াৰ মূল কাৰণ হ’ল তেওঁলোকে একে সময়তে বহুতো বিপৰীত ভাবাপন্ন অনুভূতি আৰু আদৰ্শৰ মাজত নিজকে বিচাৰি পায়।
এফালে তেওঁলোকৰ মনত নৈতিকতাবোধ, মূল্যবোধ আৰু সামাজিক দায়বদ্ধতাৰ দৰে আদৰ্শই ঠাই লয়। আনফালে, তেওঁলোকে বাস্তৱ জগতত দেখা পায় যে সমাজখন তেওঁলোকৰ আদৰ্শৰ দৰে নহয়। তেওঁলোকে নিজৰ শাৰীৰিক আৰু মানসিক পৰিৱৰ্তনৰ লগত খাপ খাবলৈ চেষ্টা কৰে, কিন্তু একে সময়তে সমাজ আৰু পৰিয়ালৰ अपेक्षा পূৰণ কৰাৰ হেঁচাও অনুভৱ কৰে। তেওঁলোকে নিজকে শিশু বুলিও ভাবিব নোৱাৰে, আকৌ প্ৰাপ্তবয়স্কৰ দৰেও সম্পূৰ্ণ স্বাধীনতা নাপায়।
এই সকলোবোৰ মিলি তেওঁলোকৰ মনত এক গভীৰ দ্বন্দ্বৰ সৃষ্টি কৰে— “মই কোন?”, “মোৰ উদ্দেশ্য কি?”, “সমাজত মোৰ স্থান ক’ত?”— এই প্ৰশ্নবোৰে তেওঁলোকক খুলি খুলি খায়। এই পৰিচয়ৰ সংকট বা সংঘাত কৈশোৰ কালৰ এক কেন্দ্ৰীয় সমস্যা, যি তেওঁলোকৰ ভৱিষ্যতৰ ব্যক্তিত্ব গঠনত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।

৫। ‘বিপৰীত লিংগকামিতা কৈশোৰ কালৰ আন এক প্ৰধান বৈশিষ্ট্য।’ — চমুকৈ আলোচনা কৰা।
উত্তৰ: কৈশোৰ কালত বিপৰীত লিংগৰ প্ৰতি আকৰ্ষণ বা বিপৰীত লিংগকামিতা এক স্বাভাৱিক আৰু প্ৰধান বৈশিষ্ট্য। এই সময়ত শৰীৰৰ অন্তঃস্ৰাৱী গ্ৰন্থিসমূহৰ নিঃসৰণৰ ফলত হোৱা জৈৱ-ৰাসায়নিক প্ৰক্ৰিয়াৰ বাবে কিশোৰ-কিশোৰীসকলে বিপৰীত লিংগৰ প্ৰতি এক সহজাত আকৰ্ষণ অনুভৱ কৰে।
এই আকৰ্ষণ কেৱল শাৰীৰিক নহয়, ই মানসিক আৰু আৱেগিকও। তেওঁলোকে বিপৰীত লিংগৰ সমনীয়াৰ লগত বন্ধুত্ব কৰিবলৈ, কথা পাতিবলৈ আৰু তেওঁলোকৰ মনোযোগ আকৰ্ষণ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। এই সময়ত তেওঁলোকৰ মনত প্ৰেম, ভালপোৱা আদিৰ দৰে নতুন অনুভূতিৰ সঞ্চাৰ হয়। এই জৈৱিক শক্তিক যদি সঠিক পথেৰে পৰিচালিত কৰিব পৰা যায়, তেন্তে ই এক সুস্থ আৰু স্বাভাৱিক সম্পৰ্ক গঢ়াত সহায় কৰে। কিন্তু যদি এই বিষয়ে সঠিক জ্ঞান বা শিক্ষা দিয়া নহয়, তেন্তে ই বহুতো সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। সেয়েহে, কৈশোৰ কালৰ শিক্ষাত এই বৈশিষ্ট্যটোক গুৰুত্ব সহকাৰে লোৱা হয়।