“সাহিত্য সৌৰভ” পাঠ্যপুথিৰ “পাঠ ৪: হস্তিবিদ্যাৰ্ণৱ পুথি” পাঠটিৰ সম্পূৰ্ণ প্ৰশ্নোত্তৰখিনি তলত শুদ্ধ আৰু সুন্দৰকৈ আগবঢ়োৱা হ’ল:
হস্তিবিদ্যাৰ্ণৱ পুথি
আর্হি প্ৰশ্ন:
(ক) অতি চমু প্ৰশ্ন (প্ৰতিটো প্ৰশ্নৰ মূল্যাংক – ১)
১। ‘হস্তিবিদ্যাৰ্ণৱ পুথি’ শীৰ্ষক পাঠটি ক’ৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা হৈছে?
উত্তৰ: ‘হস্তিবিদ্যাৰ্ণৱ পুথি’ শীৰ্ষক পাঠটি যোগেন্দ্ৰনাৰায়ণ ভূঞা সম্পাদিত ‘সূৰ্যকুমাৰ ভূঞাৰ বিবিধ প্ৰবন্ধ’ নামৰ গ্ৰন্থখনৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা হৈছে।
২। ‘হস্তিবিদ্যাৰ্ণৱ পুথি’ শীৰ্ষক প্ৰবন্ধটি প্ৰথমতে ক’ত প্ৰকাশ পাইছিল?
উত্তৰ: ‘হস্তিবিদ্যাৰ্ণৱ পুথি’ শীৰ্ষক প্ৰবন্ধটি প্ৰথমতে শুক্লেশ্বৰ বৰা সম্পাদিত ‘জয়ন্তী’ আলোচনীত ১৯৫৩ চনত প্ৰকাশ পাইছিল।
৩। কটন কলেজৰ প্ৰথমগৰাকী অসমীয়া অধ্যাপকৰ নাম কি?
উত্তৰ: কটন কলেজৰ প্ৰথমগৰাকী অসমীয়া অধ্যাপক আছিল ড° সূৰ্যকুমাৰ ভূঞা।
৪। সূৰ্যকুমাৰ ভূঞাৰ গৱেষণা গ্ৰন্থখনৰ নাম লিখা।
উত্তৰ: সূৰ্যকুমাৰ ভূঞাৰ গৱেষণা গ্ৰন্থখনৰ নাম হ’ল ‘Anglo-Assamese Relations 1771 – 1826’।
৫। ‘হস্তিবিদ্যাৰ্ণৱ সাৰ সংগ্ৰহ’ পুথিখন কোনে ৰচনা কৰিছিল?
উত্তৰ: ‘হস্তিবিদ্যাৰ্ণৱ সাৰ সংগ্ৰহ’ পুথিখন সুকুমাৰ বৰকাথে ৰচনা কৰিছিল।
(খ) চমু প্ৰশ্ন (প্ৰতিটো প্ৰশ্নৰ মূল্যাংক – ২ অথবা ৩)
১। ‘হস্তি-বিদ্যাৰ্ণৱ সাৰ সংগ্ৰহ’ পুথিখন কোনে কেতিয়া ৰচনা কৰিছিল?
উত্তৰ: ‘হস্তি-বিদ্যাৰ্ণৱ সাৰ সংগ্ৰহ’ পুথিখন স্বৰ্গদেউ শিৱসিংহ আৰু বৰকুঁৱৰী অম্বিকাদেৱীৰ আদেশ অনুসৰি সুকুমাৰ বৰকাথে ১৬৫৬ শকত, অৰ্থাৎ ১৭৩৪ খ্ৰীষ্টাব্দত ৰচনা কৰিছিল।
২। পুৰণি অসমীয়া সচিত্ৰ পুথি দুখনৰ নাম লিখা।
উত্তৰ: পুৰণি অসমীয়া সচিত্ৰ পুথি দুখনৰ নাম হ’ল – ‘শঙ্খচূড় বধ’ আৰু ‘গীত-গোবিন্দ’।
৩। হস্তিবিদ্যাৰ্ণৱ পুথিৰ চিত্ৰবোৰ কোনে অংকন কৰিছিল?
উত্তৰ: হস্তিবিদ্যাৰ্ণৱ পুথিৰ চিত্ৰবোৰ দিলবৰ আৰু দোষাই নামৰ দুজন চিত্ৰকৰে অংকন কৰিছিল।
৪। হস্তিবিদ্যাৰ্ণৱ পুথিত কোনকেইজন লোকৰ চিত্ৰ অংকিত হৈছে?
উত্তৰ: হস্তিবিদ্যাৰ্ণৱ পুথিত গ্ৰন্থকাৰ সুকুমাৰ বৰকাথ, চিত্ৰকৰ দিলবৰ আৰু দোষাই, স্বৰ্গদেউ শিৱসিংহ, বৰকুঁৱৰী অম্বিকাদেৱী আৰু তেওঁলোকৰ সন্তান উগ্ৰসিংহ কোঁৱৰৰ চিত্ৰ অংকিত হৈছে।
৫। হস্তিগ্ৰন্থ বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰ: হস্তিগ্ৰন্থ বুলিলে হাতীৰ লক্ষণ, চিকিৎসা, পালন-পোষণ, ব্যৱহাৰ আদি বিভিন্ন দিশ সামৰি ৰচনা কৰা পুথিক বুজা যায়। এই গ্ৰন্থবোৰত হাতী সম্পৰ্কীয় বিশদ জ্ঞান সন্নিৱিষ্ট থাকে।
(গ) দীঘল প্ৰশ্ন (প্ৰতিটো প্ৰশ্নৰ মূল্যাংক – ৪ অথবা ৫)
১। ব্যৱহাৰিক সাহিত্য বুলিলে কি বুজা? দুখন অসমীয়া ব্যৱহাৰিক সাহিত্য পুথিৰ নাম লিখা।
উত্তৰ: যিবোৰ সাহিত্যত সাধাৰণ কবিতা, গল্প, উপন্যাসৰ দৰে ৰসাত্মক বিষয়ৰ পৰিৱৰ্তে জীৱনৰ প্ৰায়োগিক বা ব্যৱহাৰিক দিশসমূহৰ জ্ঞান সন্নিৱিষ্ট থাকে, তেনে সাহিত্যক ব্যৱহাৰিক সাহিত্য বোলা হয়। এই সাহিত্যই জীৱন-ধাৰণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় বিভিন্ন কৌশল, যেনে— চিকিৎসা, ঘৰ-দুৱাৰ নিৰ্মাণ, জীৱ-জন্তু পালন আদিৰ বিষয়ে জ্ঞান দিয়ে।
দুখন অসমীয়া ব্যৱহাৰিক সাহিত্য পুথি হ’ল – ‘হস্তিবিদ্যাৰ্ণৱ সাৰ-সংগ্ৰহ’ আৰু ‘ঘোঁৰা নিদান’।
২। ড° সূৰ্যকুমাৰ ভূঞাৰ সাহিত্য প্ৰতিভা সম্পৰ্কে আলোচনা কৰা।
উত্তৰ: ড° সূৰ্যকুমাৰ ভূঞা অসমীয়া সাহিত্যৰ এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ ইতিহাসবিদ, গৱেষক আৰু সাহিত্যিক আছিল। তেওঁ কবি হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিলেও ইতিহাসবিদ হিচাপেই অধিক খ্যাতি অৰ্জন কৰে। তেওঁৰ সাহিত্য প্ৰতিভা বহুমুখী আছিল। তেওঁ ‘নিৰ্মালি’ নামৰ কবিতা পুথি, ‘পঞ্চমী’ নামৰ চুটিগল্প সংকলন, আৰু ‘ত্রিপদী’ৰ দৰে প্ৰবন্ধ সংকলন ৰচনা কৰিছিল। তেওঁৰ জীৱনীমূলক গ্ৰন্থসমূহ যেনে ‘আনন্দৰাম বৰুৱা’, ‘অসম জীয়ৰী’ আদিয়ে তেওঁৰ গভীৰ জীৱনবোধৰ পৰিচয় দিয়ে। তেওঁৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ অৱদান হ’ল বুৰঞ্জীমূলক গ্ৰন্থ ৰচনা আৰু সম্পাদনা। ‘কোঁৱৰ বিদ্ৰোহ’, ‘লাচিত বৰফুকন’, ‘মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ’ আদি তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য ঐতিহাসিক গ্ৰন্থ। তেওঁৰ ইংৰাজী ভাষাত ৰচিত গৱেষণা গ্ৰন্থ ‘Anglo-Assamese Relations’এ তেওঁক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় খ্যাতি প্ৰদান কৰিছিল। তেওঁৰ ৰচনাই অসমৰ ইতিহাস আৰু সাহিত্যক এক নতুন মাত্ৰা প্ৰদান কৰিছিল।
৩। হস্তিবিদ্যাৰ্ণৱ পুথিৰ বিষয়বস্তুৰ এটি আভাস দিয়া।
উত্তৰ: ‘হস্তিবিদ্যাৰ্ণৱ’ পুথিৰ বিষয়বস্তু অতি ব্যাপক। ইয়াত হাতী সম্পৰ্কীয় বিভিন্ন দিশ সামৰি লোৱা হৈছে। পুথিখনত বিবিধ প্ৰকাৰৰ হাতীৰ লক্ষণ, হাতীশাল নিৰ্মাণৰ নিয়ম, হাতী বন্ধা খুঁটাৰ বিৱৰণ, হাতীদাঁতৰ মূল্য, যাত্ৰাকালত হাতীৰ শুভ-অশুভ লক্ষণ, যুদ্ধত হাতীৰ ব্যৱহাৰ, ঐৰাৱত হাতীৰ কথা, নিন্দিত হাতীৰ লক্ষণ, ৰজাৰ বাবে উপযুক্ত হাতীৰ বিৱৰণ, হাতীক বশ কৰাৰ মন্ত্ৰ আদি বিশদভাৱে বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰিও, দেশ-বিদেশৰ বিভিন্ন হস্তিজ্ঞানক একত্ৰিত কৰি পুথিখনৰ মূল্য অধিক বৃদ্ধি কৰা হৈছে।
৪। ‘মংগলদায়ক হাতী’ৰ লক্ষণ সম্পৰ্কে হস্তিবিদ্যাৰ্ণৱ পুথিত থকা বিৱৰণটি নিজৰ ভাষাত লিখা।
উত্তৰ: ‘হস্তিবিদ্যাৰ্ণৱ’ পুথি অনুসৰি মংগলদায়ক হাতীৰ লক্ষণসমূহ হ’ল— এনে হাতী শ্যামবৰণীয়া, সুন্দৰ আৰু শৰীৰত শকত হয়। ইয়াৰ দাঁত দুটা দীঘল আৰু সমান ৰঙৰ হয়। ইয়াৰ গা-ৰ বৰণ ক’লা শিলৰ দৰে, নখবোৰ অলপ ক’লা আৰু ই বলৱান হয়। এনে হাতীয়ে আগলৈ চাপি খোজ কাঢ়ে। পুথিখনত কোৱা হৈছে যে যদি কোনো ৰজাই এনেকুৱা হাতী লাভ কৰে, তেন্তে তেওঁৰ বহুত ধন লাভ হয়। এনে হাতীক উত্তম আহাৰ দি সহজে বশ কৰিব পাৰি।
৫। হস্তিবিদ্যাৰ্ণৱ পুথিৰ গদ্যশৈলীৰ বিষয়ে চমুকৈ আলোচনা কৰা।
উত্তৰ: ‘হস্তিবিদ্যাৰ্ণৱ’ পুথিৰ গদ্যশৈলী অতি মনোগ্রাহী আৰু বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ। পুথিখনৰ ভাষা মূলতঃ গদ্য যদিও ইয়াৰ প্ৰশস্তি অংশৰ ভাষা সংস্কৃতগন্ধী আৰু অলংকাৰयुक्त। উদাহৰণস্বৰূপে, ৰজা আৰু ৰাণীৰ বৰ্ণনাত ব্যৱহৃত বাক্যবোৰ দীঘল আৰু অলংকাৰপূৰ্ণ। আনহাতে, হাতীৰ লক্ষণ বা বিভিন্ন কাৰিকৰী দিশৰ বৰ্ণনা কৰোঁতে সৰল আৰু পোনপটীয়া অসমীয়া গদ্য ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। যেনে, ‘পাতালৰ জাতে যি হাতী আহিছে, তাৰ মুখৰূপ দেখি, গা ৰাতুল চন্দনৰ বৰ্ণনা হেন দেখি…’। এইদৰে পুথিখনত বৰ্ণনাৰ প্ৰয়োজন অনুসৰি গদ্যশৈলীৰ ৰূপ সলনি হৈছে, যিটোৱে গ্ৰন্থকাৰৰ ভাষিক দক্ষতাক প্ৰতিপন্ন কৰে।
