অসমীয়া (MIL) প্ৰশ্নকাকত – ২০২৪
সম্পূৰ্ণ সমাধান
Full Marks : 100
Pass Marks : 30
Time : 3 hours
SEBA HSLC Assamese Question Paper 2024
SEBA HSLC Assamese Question Paper 2024 Full Solution
GROUP—A (বিভাগ—ক)
(মূল্যাংক : ৭৫)
১। অতি চমু উত্তৰ লিখা : (১×২=২)
(ক) এজন উদ্যোগী অৰ্থাৎ আল্ট্রাপিনিওৰ আৰু কৰ্মহীন নিবনুৱাৰ মাজত থকা ক্ষুদ্ৰ ব্যৱধান কি?
উত্তৰ: এজন উদ্যোগী আৰু কৰ্মহীন নিবনুৱাৰ মাজত থকা ক্ষুদ্ৰ ব্যৱধানটো হ’ল ‘কৰ্ম’।
(খ) অজন্তাৰ ছবিবোৰত প্ৰকাশ পোৱা ভাববস্তু দুটা কি কি?
উত্তৰ: অজন্তাৰ ছবিবোৰত প্ৰকাশ পোৱা ভাববস্তু দুটা হ’ল— (১) মানুহৰ দৈনন্দিন জীৱনৰ আলেখ্য আৰু (২) বুদ্ধৰ জাতকৰ কাহিনী।
২। চমু উত্তৰ লিখা (যিকোনো দুটা) : (২×২=৪)
(ক) এজন সফল উদ্যোগী হ’বলৈ কি কি গুণৰ প্ৰয়োজন?
উত্তৰ: এজন সফল উদ্যোগী হ’বলৈ মূলতঃ দুটা গুণৰ প্ৰয়োজন— (১) উদ্যোগ, অৰ্থাৎ কোনো কাম কৰাৰ মানসিকতা আৰু (২) অধ্যৱসায়, অৰ্থাৎ কামটো শেষ নোহোৱালৈকে লাগি থকাৰ মনোভাৱ।
(খ) আৰ্টৰ বিপৰীত পন্থা দুটা কি কি?
উত্তৰ: আৰ্টৰ বিপৰীত পন্থা দুটা হ’ল— (১) বাস্তৱবাদী (Realistic) আৰু (২) ভাববাদী (Idealistic)।
(গ) চাহ উদ্যোগৰ কৰ্মীসকল কোন? তেওঁলোক ক’ৰ ক’ৰ পৰা অসমলৈ আহিছিল?
উত্তৰ: চাহ উদ্যোগৰ কৰ্মীসকল হ’ল অসমৰ চাহ জনগোষ্ঠীৰ লোকসকল। তেওঁলোকক ঊনবিংশ শতিকাত বিহাৰ, উৰিষ্যা, মধ্যপ্ৰদেশ, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ আদি ভাৰতৰ বিভিন্ন ঠাইৰ পৰা অসমলৈ অনা হৈছিল।
৩। উত্তৰ লিখা : (৪)
(ক) “উদ্যোগী পুৰুষ সিংহৰ সমান, এলেহুৱা কাপুৰুষৰ নিচান।” শিক্ষকগৰাকীয়ে কিয় এইদৰে ক’লে, পাঠৰ সহায়ত বুজাই লিখা।
উত্তৰ: শিক্ষকগৰাকীয়ে এইদৰে কৈছিল কাৰণ উদ্যোগী ব্যক্তি এজনে নিজৰ পৰিশ্ৰম আৰু সাহসৰ বলত যিকোনো প্ৰত্যাহ্বানৰ সন্মুখীন হৈ সফলতা অৰ্জন কৰিব পাৰে, ঠিক যেনেকৈ সিংহ এটা শক্তিশালী আৰু সাহসী হয়। আনহাতে, এলেহুৱা ব্যক্তি এজনে কাম নকৰাকৈ বহি থাকে আৰু সুযোগৰ অপেক্ষাত দিন কটায়, যাৰ ফলত তেওঁ কাপুৰুষৰ দৰে পৰাজিত হয়। উদ্যোগী মনোভাৱে ব্যক্তিক আত্মনিৰ্ভৰশীল আৰু সন্মানীয় জীৱন দিয়ে, আনহাতে এলেহুৱা স্বভাৱে ব্যক্তিক দুৰ্বল আৰু পৰনিৰ্ভৰশীল কৰি তোলে। সেয়েহে, উদ্যোগী পুৰুষক সিংহৰ লগত আৰু এলেহুৱা ব্যক্তিক কাপুৰুষৰ লগত তুলনা কৰা হৈছে।
নাইবা
(খ) “বিশেষ এটা ঔদ্যোগিক আবেষ্টনীৰ মাজত বসবাস কৰিবলৈ লোৱা কাৰণেও থলুৱা সংস্কৃতিৰ পৰা আঁতৰিও পৰিল।” ইয়াত কি ঔদ্যোগিক আবেষ্টনীৰ কথা উল্লেখ কৰিছে আৰু কোনে, কিহৰ বাবে আঁতৰি পৰাৰ কথা কৈছে—পাঠৰ আলমত বুজাই লিখা।
উত্তৰ: ইয়াত “ঔদ্যোগিক আবেষ্টনী” বুলিলে চাহ বাগানৰ কৰ্ম-সংস্কৃতিক বুজোৱা হৈছে। বক্তা হ’ল চাহ জনগোষ্ঠীৰ নৱপ্ৰজন্ম।
চাহ বাগানৰ শ্ৰমিকসকলে তেওঁলোকৰ কামৰ এক বিশেষ পৰিৱেশৰ মাজত আবদ্ধ হৈ থাকিবলগীয়া হৈছিল। তেওঁলোকৰ জীৱন-ধাৰণ, উৎসৱ-পাৰ্বণ, আৰু সামাজিক ৰীতি-নীতিবোৰ বাগানৰ কামৰ সময় আৰু পৰিৱেশৰ লগত খাপ খাই চলিছিল। এই ঔদ্যোগিক পৰিৱেশৰ বাবে তেওঁলোকে তেওঁলোকৰ মূল গাঁৱলীয়া সমাজৰ পৰম্পৰাগত কৃষিভিত্তিক সংস্কৃতিৰ পৰা ক্ৰমান্বয়ে আঁতৰি আহিবলগীয়া হৈছিল। তেওঁলোকৰ ভাষা, সাজ-পোছাক, আৰু জীৱনশৈলীত এক নতুন চাহ-সংস্কৃতিৰ প্ৰভাৱ পৰিছিল, যাৰ ফলত তেওঁলোক নিজৰ মূল সংস্কৃতিৰ পৰা আঁতৰি পৰিল।
৪। অতি চমু উত্তৰ লিখা : (১×২=২)
(ক) কুঁৱলীৰ অন্তৰংগ বান্ধৱীগৰাকীৰ নাম কি?
উত্তৰ: কুঁৱলীৰ অন্তৰংগ বান্ধৱীগৰাকীৰ নাম অৰুণিমা।
(খ) হস্পিতালৰ বিছনাত শুই থাকোঁতে অৰুণিমাৰ মনত কি সপোনে তীব্ৰ ৰূপ লৈছিল?
উত্তৰ: হস্পিতালৰ বিছনাত শুই থাকোঁতে অৰুণিমাৰ মনত এভাৰেষ্ট শৃংগ জয় কৰাৰ সপোনে তীব্ৰ ৰূপ লৈছিল।
৫। চমু উত্তৰ লিখা : (২)
“ইমানখিনিলৈ আহি আৰু উভতি যোৱাৰ প্ৰশ্ন নুঠে। যি হয় দেখা যাব।” কথাষাৰৰ বক্তা কোন? কাক উদ্দেশ্য কৰি বক্তাই কিয় কথাষাৰ কৈছিল?
উত্তৰ: কথাষাৰৰ বক্তা অৰুণিমা সিন্হা।
তেওঁ নিজকে উদ্দেশ্য কৰি এই কথাষাৰ কৈছিল। যেতিয়া তেওঁ এভাৰেষ্ট অভিযানৰ সময়ত “ডেড জ’ন”ত ভৰি দিছিল আৰু তেওঁৰ শ্বেৰ্পাজনে তেওঁক উভতি যাবলৈ পৰামৰ্শ দিছিল, তেতিয়া অৰুণিমাই এই সিদ্ধান্ত লৈছিল। কাৰণ তেওঁৰ বাবে এভাৰেষ্ট জয় কৰাটো এক জীৱন-মৰণৰ প্ৰশ্ন আছিল আৰু ইমানখিনি কষ্টৰ পিছত লক্ষ্যৰ ইমান ওচৰৰ পৰা উভতি যোৱাটো তেওঁৰ বাবে অসম্ভৱ আছিল।
৬। তলৰ যিকোনো এটা প্ৰশ্নৰ উত্তৰ লিখা : (৪)
(ক) “এটা কথাই কুঁৱলীৰ মনত শংকাৰ সৃষ্টি কৰিলে।” কি কথাই কুঁৱলীৰ মনত শংকাৰ সৃষ্টি কৰিলে, পাঠটোৰ আধাৰত বুজাই লিখা।
উত্তৰ: কুঁৱলীৰ মনত শংকাৰ সৃষ্টি কৰা কথাটো হ’ল যে তাইৰ অন্তৰংগ বান্ধৱী অৰুণিমাই তাইক লগ কৰিবলৈ অহাৰ কথা আছিল, কিন্তু তাই নাহিল। অৰুণিমাৰ অনুপস্থিতি আৰু তাইৰ লগত যোগাযোগ কৰিব নোৱাৰাটোৱে কুঁৱলীৰ মনত এক অজান আশংকাৰ জন্ম দিছিল। তাই ভাবিছিল যে অৰুণিমাৰ কিবা বিপদ হ’ল নেকি, বা তাইৰ প্ৰতি অৰুণিমাৰ মনোভাৱ সলনি হ’ল নেকি। এই অনিশ্চয়তা আৰু বান্ধৱীক হেৰুৱাৰ ভয়তেই কুঁৱলীৰ মনত শংকাৰ সৃষ্টি কৰিছিল।
(খ) অৰুণিমা সিন্হাৰ এভাৰেষ্ট অভিযানৰ বৰ্ণনা দিয়া।
উত্তৰ: অৰুণিমা সিন্হাৰ এভাৰেষ্ট অভিযান আছিল এক অদম্য সাহস আৰু দৃঢ়তাৰ প্ৰতীক। ৰেল দুৰ্ঘটনাত এখন ভৰি হেৰুওৱাৰ পিছতো তেওঁ হাৰ মনা নাছিল। বাচেন্দ্ৰী পালৰ তত্ত্বাৱধানত প্ৰশিক্ষণ লৈ তেওঁ ২০১৫ চনৰ ১ এপ্ৰিলত এভাৰেষ্ট অভিযান আৰম্ভ কৰে। এই যাত্ৰা অতি কষ্টকৰ আছিল। তেওঁৰ কৃত্ৰিম ভৰিটোৱে বহু সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰিছিল। বহুবাৰ তেওঁৰ ভৰিৰ পৰা তেজ ওলাইছিল। তথাপি তেওঁ আগবাঢ়ি গৈছিল। অভিযানৰ অন্তিম পৰ্যায়ত, যেতিয়া তেওঁ “ডেড জ’ন” পাইছিল, তেওঁৰ অক্সিজেন প্ৰায় শেষ হৈছিল। শ্বেৰ্পাই তেওঁক উভতি যাবলৈ কৈছিল, কিন্তু অৰুণিমাই লক্ষ্যৰ পৰা বিচলিত নহৈ কৈছিল, “ইমানখিনিলৈ আহি আৰু উভতি যোৱাৰ প্ৰশ্ন নুঠে।” অৱশেষত, ২১ মে’, ২০১৫ তাৰিখে পুৱা ১০:৫৫ বজাত তেওঁ এভাৰেষ্টৰ শিখৰত ভৰি থৈ বিশ্বৰ প্ৰথমগৰাকী দিব্যাংগ মহিলা হিচাপে এভাৰেষ্ট জয় কৰাৰ গৌৰৱ অৰ্জন কৰে।
৭। অতি চমু উত্তৰ লিখা : (১×২=২)
(ক) অৰণ্য যাত্ৰাৰ দলটোৰ দলপতি হিচাপে কাক দায়িত্ব দিয়া হৈছিল?
উত্তৰ: অৰণ্য যাত্ৰাৰ দলটোৰ দলপতি হিচাপে লেখকক (পাঠটোৰ কথক) দায়িত্ব দিয়া হৈছিল।
(খ) ইৰাণে কেতিয়া ইছলামিক গণতন্ত্ৰ হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰে?
উত্তৰ: ১৯৭৯ চনৰ ১ এপ্ৰিলত ইৰাণে ইছলামিক গণতন্ত্ৰ হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰে।
৮। চমু উত্তৰ লিখা : (২)
প্ৰকৃতিয়ে কেনেবোৰ সুখৰ নিজৰা বাকি আকুট কৰে?
উত্তৰ: প্ৰকৃতিয়ে জোনাকৰ পোহৰ, ফুলৰ সুগন্ধি, চৰাইৰ মধুৰ সংগীত, নিজৰাৰ কুলু কুলু শব্দ আদিৰ দৰে বিভিন্ন মনোৰম উপাদানেৰে মানুহৰ মনত সুখৰ নিজৰা বাকি আকুল কৰে।
৯। (৩)
(ক) “অ’ বাইদেউহঁত আমাক বচোৱা বচোৱা।” কোনে, কাক বাইদেউহঁত বুলি সম্বোধন কৰি বচাবলৈ কিয় অনুৰোধ কৰিছিল?
উত্তৰ: এই কথাষাৰ ইৰাণৰ এগৰাকী মহিলাই কৈছিল।
তেওঁ শ্বিৰীণ ইবাডি আৰু তেওঁৰ সহকৰ্মীসকলক ‘বাইদেউহঁত’ বুলি সম্বোধন কৰিছিল। তেহৰাণৰ কাৰাগাৰত বিনা বিচাৰে বন্দী হৈ থকা মহিলাসকলে যেতিয়া ইবাডিক দেখিছিল, তেওঁলোকে মুক্তিৰ আশাত তেওঁক বচাবলৈ অনুৰোধ কৰিছিল। কাৰণ তেওঁলোকে জানিছিল যে শ্বিৰীণ ইবাডি এগৰাকী মানৱ অধিকাৰ কৰ্মী আৰু আইনজীৱী, যিয়ে তেওঁলোকক ন্যায় প্ৰদান কৰাত সহায় কৰিব পাৰিব।
নাইবা
(খ) শ্বিৰীণ ইবাডি কোন? তেওঁৰ সংগ্ৰামৰ বিষয়ে পাঠ্যপুথিৰ সহায়ত লিখা।
উত্তৰ: শ্বিৰীণ ইবাডি এগৰাকী ইৰাণী মানৱ অধিকাৰ কৰ্মী, আইনজীৱী আৰু ইৰাণৰ প্ৰথম মহিলা ন্যায়াধীশ। তেওঁ বিশেষকৈ মহিলা আৰু শিশুৰ অধিকাৰৰ বাবে সংগ্ৰাম চলাইছিল। ইৰাণত ইছলামিক বিপ্লৱৰ পিছত মহিলাসকলক ন্যায়াধীশ পদৰ পৰা আঁতৰাই দিয়াত, তেওঁ অধিকাৰৰ বাবে মাত মাতিছিল। তেওঁ ইৰাণৰ কঠোৰ আইনৰ বিৰুদ্ধে, বিশেষকৈ মহিলা আৰু শিশুৰ প্ৰতি হোৱা অন্যায়ৰ বিৰুদ্ধে অহৰহ সংগ্ৰাম কৰিছিল। তেওঁ বহুতো ৰাজনৈতিক বন্দীক আইনী সাহায্য প্ৰদান কৰিছিল। এই মানৱ অধিকাৰৰ সংগ্ৰামৰ বাবেই তেওঁ ২০০৩ চনত শান্তিৰ ন’বেল বঁটা লাভ কৰিছিল।
১০। অতি চমু উত্তৰ লিখা : (১×২=২)
(ক) মাধৱদেৱৰ বৰগীতটোৰ মাজেৰে কি ভক্তিৰ ভাব প্ৰকাশ পাইছে?
উত্তৰ: মাধৱদেৱৰ বৰগীতটোৰ মাজেৰে বাৎসল্য ভক্তিৰ ভাব প্ৰকাশ পাইছে।
(খ) “আচমানৰ কুটুব তৰা আদমৰ জাত।” ইয়াত আদম কোন?
উত্তৰ: ইয়াত ‘আদম’ মানে হ’ল মানৱ জাতিৰ আদি পুৰুষ, অৰ্থাৎ সমগ্ৰ মানৱ জাতিক বুজোৱা হৈছে।
১১। চমু উত্তৰ লিখা : (২×২=৪)
(ক) মাধৱদেৱ ৰচিত ঝুমুৰাসমূহৰ নাম লিখা।
উত্তৰ: মাধৱদেৱ ৰচিত ঝুমুৰাসমূহ হ’ল— ‘চোৰ-ধৰা’, ‘পিম্পৰা-গুচোৱা’, ‘ভূমি-লেটোৱা’, ‘অৰ্জুন-ভঞ্জন’ আদি।
(খ) ‘জিকিৰ’ কবিতাটোৰ কবি আজান ফকিৰৰ চমু পৰিচয় দিয়া।
উত্তৰ: আজান ফকিৰ (জন্মতে শ্বাহ মীৰান) সপ্তদশ শতিকাৰ এজন ইছলাম ধৰ্মীয় সন্ত আৰু ধৰ্ম প্ৰচাৰক আছিল। তেওঁ ইৰাকৰ ৰাজধানী বাগদাদৰ পৰা অসমলৈ আহিছিল। তেওঁ অসমৰ সমাজ-জীৱনৰ লগত মিলি গৈ অসমীয়া ভাষাতে ইছলাম ধৰ্মৰ নীতি-আদৰ্শ প্ৰচাৰ কৰিছিল। তেওঁ ৰচনা কৰা ‘জিকিৰ’ আৰু ‘জাৰি’ গীতসমূহ অসমীয়া লোক-সাহিত্যৰ অমূল্য সম্পদ। এই গীতসমূহত ইছলামৰ তত্ত্বৰ লগতে স্থানীয় লোক-সংস্কৃতিৰ সুন্দৰ সমাহাৰ ঘটিছে।
১২। (৩)
“সনক সনন্দ যোগী যাহাকু ধিয়ায়। সকল নিগমে যাক বিচাৰি নপায়।” ইয়াত কবিয়ে কি প্ৰসংগত, কাৰ বিষয়ে, কিয় এনেদৰে কৈছে, চমুকৈ লিখা।
উত্তৰ: ইয়াত কবিয়ে মহাপুৰুষ শংকৰদেৱৰ বিষয়ে কৈছে। সনক, সনন্দৰ দৰে মহান যোগীসকলে যাক ধ্যান কৰিও দেখা নাপায় আৰু বেদ-শাস্ত্ৰ (নিগম) অধ্যয়ন কৰিও যাৰ সন্ধান পোৱা নাযায়, সেই পৰম ব্ৰহ্ম স্বৰূপ শংকৰদেৱক তেওঁ (মাধৱদেৱ) গুৰু হিচাপে লাভ কৰিছে। গুৰু শংকৰদেৱৰ মহত্ত্ব আৰু তেওঁৰ প্ৰতি থকা গভীৰ ভক্তি আৰু শ্ৰদ্ধা প্ৰকাশ কৰিবলৈকে কবিয়ে এইদৰে কৈছে।
১৩। তলৰ যিকোনো এটাৰ অতি চমু উত্তৰ লিখা : (১)
(ক) প্ৰকৃতিক কোনে সাদৰি আনিলে বুলি কবিয়ে কৈছে?
উত্তৰ: প্ৰকৃতিক নতুন পুৰুষে সাদৰি আনিলে বুলি কবিয়ে কৈছে।
(খ) অসমৰ হেংদাং ক’ত জিলিকিছিল?
উত্তৰ: অসমৰ হেংদাং দিল্লীৰ ৰাজসভাত জিলিকিছিল।
(গ) নিজৰ ঘৰ বিচাৰি নোপোৱা মানুহজন কি আছিল?
উত্তৰ: নিজৰ ঘৰ বিচাৰি নোপোৱা মানুহজন এজন শৰণাৰ্থী আছিল।
১৪। তলৰ যিকোনো দুটাৰ চমু উত্তৰ লিখা : (২×২=৪)
(ক) “উঠাহে ঋত্বিক ধ্যানী অমৃতৰ পুত্ৰ, উঠা যত মুক্তি পথযাত্ৰী।” কবিয়ে কিয় এনেদৰে আহ্বান জনাইছে, বুজাই লিখা।
উত্তৰ: কবিয়ে দেশৰ নৱপ্ৰজন্মক জ্ঞান আৰু মুক্তিৰ পথেৰে আগবাঢ়ি যাবলৈ আহ্বান জনাইছে। ‘ঋত্বিক ধ্যানী অমৃতৰ পুত্ৰ’ বুলি কৈ তেওঁলোকৰ মাজত থকা শক্তি আৰু সম্ভাৱনাক সোঁৱৰাই দিছে। তেওঁ বিচাৰে যে নতুন প্ৰজন্মই অন্ধকাৰ, অজ্ঞানতা আৰু জড়তা ত্যাগ কৰি এক নতুন, উজ্জ্বল আৰু মুক্ত সমাজ গঢ়াৰ বাবে জাগ্ৰত হওক।
(খ) কবিয়ে কিয় মৰাৰ পাছতো পুনৰ অসমতে জনম ল’ম বুলি ভাবিছে, বুজাই লিখা।
উত্তৰ: কবিয়ে অসমৰ মাটি, বায়ু, পানী আৰু সংস্কৃতিৰ প্ৰতি থকা গভীৰ ভালপোৱা আৰু একাত্মবোধৰ বাবে মৰাৰ পাছতো পুনৰ অসমতে জনম ল’ম বুলি ভাবিছে। অসমৰ প্ৰতিটো ধূলিকণাতে তেওঁ নিজৰ অস্তিত্ব অনুভৱ কৰে। এই দেশপ্ৰেমৰ গভীৰতাৰ বাবেই তেওঁ চিৰদিনৰ বাবে অসমৰ লগত যুক্ত হৈ থাকিব বিচাৰে।
(গ) “এই কংক্ৰীটৰ হাবিখনত তেওঁক বিচাৰি নাপালো আৰু।” কোনে, কাক বিচাৰি নাপালে? বিচাৰি নোপোৱাৰ কাৰণ কি?
উত্তৰ: ইয়াত কবিয়ে (নিজে) তেওঁৰ চিনাকি মানুহজনক বিচাৰি নাপালে।
বিচাৰি নোপোৱাৰ কাৰণ হ’ল মহানগৰীৰ ‘কংক্ৰীটৰ হাবি’ অৰ্থাৎ যান্ত্ৰিক আৰু আত্মকেন্দ্ৰিক জীৱন। ইয়াত মানুহবোৰ ইমানেই ব্যস্ত আৰু বিচ্ছিন্ন যে এজনে আনজনৰ খবৰ নাৰাখে। সেইবাবে, সেই বিশাল জনসমুদ্ৰৰ মাজত চিনাকি মানুহজনক বিচাৰি উলিওৱাটো অসম্ভৱ হৈ পৰিছিল।
১৫। উত্তৰ লিখা : (৪)
(ক) ‘প্ৰশস্তি’ কবিতাটোত প্ৰকৃতিৰ সুধাৰ মাজত কিদৰে সুন্দৰৰ সাধনা লুকাই আছে বিৱৰি লিখা।
উত্তৰ: ‘প্ৰশস্তি’ কবিতাটোত কবিয়ে দেখুৱাইছে যে প্ৰকৃতিৰ প্ৰতিটো উপাদানৰ মাজতে সৌন্দৰ্যৰ সাধনা লুকাই আছে। জোনাকৰ পোহৰ, ফুলৰ সুগন্ধি, চৰাইৰ মাত, নিজৰাৰ শব্দ— এই সকলোবোৰেই প্ৰকৃতিৰ একো একোটা মনোমোহা ৰূপ। এইবোৰেই হ’ল সুন্দৰৰ সাধনাৰ ‘ষোড়শোপচাৰ’। কবিয়ে কৈছে যে এই প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য উপভোগ কৰিবলৈ কোনো বিশেষ আড়ম্বৰৰ প্ৰয়োজন নাই। কেৱল এখন মুকলি হৃদয় আৰু সংবেদনশীল মনৰ প্ৰয়োজন। প্ৰকৃতিৰ এই নিৰৱ সাধনাৰ মাজেৰেই মানুহে জীৱনৰ প্ৰকৃত আনন্দ আৰু শান্তি লাভ কৰিব পাৰে। কবিতাটোৱে আমাক প্ৰকৃতিৰ লগত একাত্ম হৈ সৌন্দৰ্যৰ সাধনা কৰিবলৈ অনুপ্ৰেৰণা যোগায়।
নাইবা
(খ) ‘মই অসমীয়া’ কবিতাটোৰ সাৰাংশ লিখা।
উত্তৰ: ‘মই অসমীয়া’ কবিতাটোত কবিয়ে অসমীয়া জাতিৰ প্ৰতি থকা তেওঁৰ গভীৰ আত্মসন্মান আৰু জাতীয় গৌৰৱৰ ভাব প্ৰকাশ কৰিছে। তেওঁ নিজকে এজন অসমীয়া হিচাপে পৰিচয় দি গৌৰৱ অনুভৱ কৰে। কবিতাটোত অসমৰ গৌৰৱময় ইতিহাস, বীৰত্ব, সংস্কৃতি আৰু পৰম্পৰাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। লাচিতৰ বীৰত্ব, শংকৰ-মাধৱৰ অৱদান, আৰু অসমৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ কথা কৈ কবিয়ে অসমীয়া জাতিৰ স্বকীয়তাক দাঙি ধৰিছে। তেওঁ কৈছে যে অসমীয়া জাতি কাৰো তলতীয়া নহয় আৰু নিজৰ সন্মানৰ বাবে যুঁজিবলৈ সদায় সাজু। কবিতাটোৰ মাজেৰে কবিয়ে সকলো অসমীয়াকে নিজৰ জাতীয় পৰিচয়ক লৈ গৌৰৱান্বিত হ’বলৈ আৰু অসমৰ উন্নতিৰ বাবে কাম কৰিবলৈ এক শক্তিশালী আহ্বান জনাইছে।
১৬।
(ক) তলৰ যিকোনো এটাৰ ব্যাসবাক্যসহ সমাসৰ নাম লিখা : (১)
- পঞ্চনদ: পঞ্চ (পাঁচ) নদীৰ সমাহাৰ – দ্বিগু সমাস।
- কীটপতঙ্গ: কীট আৰু পতঙ্গ – দ্বন্দ্ব সমাস।
- বনভোজ: বনত কৰা ভোজ – মধ্যপদলোপী কৰ্মধাৰয় সমাস।
(খ) তলৰ যিকোনো এটা শব্দৰ সন্ধি ভাঙা : (১)
- ইত্যাদি: ইতি + আদি।
- উল্লেখ: উৎ + লেখ।
- সংহাৰ: সম্ + হাৰ।
(গ) তলত দিয়া বাক্যটি মিশ্ৰ বাক্যলৈ পৰিৱৰ্তন কৰা : (১)
মিছা কোৱাজনক সকলোৱে বেয়া পায়।
উত্তৰ: যিয়ে মিছা কয়, তাক সকলোৱে বেয়া পায়।
(ঘ) তলত দিয়া যিকোনো এটা শব্দৰ ‘ণ’ বা ‘ষ’ হোৱাৰ কাৰণ লিখা : (১)
- উত্তৰায়ণ: ‘উত্তৰ’ শব্দৰ পিছত ‘অয়ন’ শব্দ যোগ হোৱাত ‘অয়ন’ৰ ‘ন’ ‘ণ’ হৈছে (উত্তৰ + অয়ন)।
- কণ্টক: ট-বৰ্গৰ (ট) আখৰৰ আগত থকা বাবে ‘ন’ ‘ণ’ হৈছে।
- সুষমা: ‘সু’ উপসৰ্গৰ পিছত থকা বাবে দন্ত্য ‘স’ মূৰ্ধন্য ‘ষ’ হৈছে।
(ঙ) যথা স্থানত যতি চিহ্ন বহুওৱা : (১)
দেউতাকে ছোৱালীজনীক সুধিলে আজি তুমি কি কৰিবা
উত্তৰ: দেউতাকে ছোৱালীজনীক সুধিলে, “আজি তুমি কি কৰিবা?”
(চ) তলৰ যিকোনো এটাৰ অৰ্থ প্ৰকাশ হোৱাকৈ এটি বাক্য-ৰচনা কৰা : (১)
- গাখীৰতে মহৰ খুটি: (মহাসুখ) – তুমি যিটো কথা কৈছা, সেইটো গাখীৰতে মহৰ খুটি বিচৰাৰ দৰে কথা।
- চুই-চাই ফুৰা: (অলপ অচৰপ জ্ঞান থকা) – তেওঁ বিষয়টোৰ ওপৰত কেৱল চুই-চাই ফুৰিছে, গভীৰ জ্ঞান নাই।
- দুৰতে বিদূৰ হ: (আঁতৰি যোৱা) – বেয়া সংগ দেখিলে দুৰতে বিদূৰ হোৱাই ভাল।
(ছ) তলৰ যিকোনো এটা শব্দৰ বিপৰীতার্থক শব্দ লিখা : (১)
- বিদ্যুৎ: স্থিৰ
- সুখ্যাতি: দুৰ্নাম
- ফুলৰ: কাঁইটৰ
(জ) এটা শব্দত প্ৰকাশ কৰা (যিকোনো এটা) : (১)
- যি আগেয়ে হোৱা নাই: অভূতপূৰ্ব
- গড়ৈ মাছৰ সৰু সৰু পোৱালি: গৰৈ চিৰিকা
- আনৰ দোষ দেখা স্বভাৱ: অসূয়া
(ঝ) তলত দিয়া যিকোনো এটা শব্দৰ প্ৰত্যয় ভাঙি দেখুওৱা : (১)
- কলপতীয়া: কলপাত + ঈয়া
- লাজুৱা: লাজ + উৱা
- মৰমিয়াল: মৰম + ইয়াল
(ঞ) তলৰ যিকোনো এটাৰ সমাৰ্থক শব্দ লিখা : (১)
- নবীন: নতুন, যুৱক
- বিপদ: আপদ, সংকট
- কটকী: দূত, বাৰ্তাবাহক
১৭। তলৰ যিকোনো এটা প্ৰশ্নৰ উত্তৰ লিখা : (৪)
(ক) ভাব-সম্প্ৰসাৰণ কৰা : চোৰ গ’লে বুদ্ধি, বৰষুণ গ’লে জাপি।
উত্তৰ: এই প্ৰবাদষাৰৰ অৰ্থ হ’ল যে সময় থাকোঁতে কোনো কাম নকৰি সময় পাৰ হৈ যোৱাৰ পিছত তাৰ বাবে ব্যৱস্থা ল’লে কোনো লাভ নহয়। চোৰে যেতিয়া সকলো চুৰি কৰি লৈ যায়, তাৰ পিছত বুদ্ধি খটুৱাই লাভ নাই। ঠিক তেনেদৰে, বৰষুণত তিতি-বুৰি শেষ হোৱাৰ পিছত জাপি ল’লে কোনো অৰ্থ নাথাকে। এই প্ৰবাদষাৰে আমাক সময়ৰ কাম সময়ত কৰিবলৈ শিক্ষা দিয়ে। যিকোনো সমস্যা বা বিপদ অহাৰ আগতেই তাৰ প্ৰতিকাৰৰ বাবে সাজু থকা উচিত। সময়ৰ সঠিক ব্যৱহাৰ নকৰিলে পিছত কেৱল অনুশোচনা কৰিবলগীয়া হয়। গতিকে, আমি সদায় ভৱিষ্যতৰ প্ৰতি সচেতন হৈ সময় থাকোঁতেই প্ৰয়োজনীয় ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰা উচিত।
(খ) তোমাৰ বিদ্যালয়ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ খেলা-ধূলাৰ কাৰণে খেলৰ অধিক সামগ্ৰী বিচাৰি তুমি খেল বিভাগৰ সম্পাদক হিচাপে বিদ্যালয় প্ৰধানলৈ এখন আৱেদন-পত্ৰ লিখা।
উত্তৰ:
মাননীয়/মাননীয়া,
প্ৰধান শিক্ষক/শিক্ষয়িত্ৰী মহোদয়/মহোদয়া,
[বিদ্যালয়ৰ নাম],
[বিদ্যালয়ৰ ঠিকনা]।
তাৰিখ: [পৰীক্ষাৰ তাৰিখ]
বিষয়: খেল-ধূলাৰ সামগ্ৰী যোগান ধৰাৰ বাবে আৱেদন।
মহাশয়/মহাশয়া,
বিনীতভাৱে জনাওঁ যে, মই [xyz], আপোনাৰ বিদ্যালয়ৰ ছাত্ৰ একতা সভাৰ খেল বিভাগৰ সম্পাদক। আমাৰ বিদ্যালয়ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে খেলা-ধূলাত যথেষ্ট আগ্ৰহ দেখুৱাই আহিছে আৰু বিভিন্ন প্ৰতিযোগিতাত সুনামো অৰ্জন কৰিছে।
কিন্তু দুখৰ বিষয়, আমাৰ বিদ্যালয়ত খেলৰ সামগ্ৰীৰ অভাৱৰ বাবে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে সঠিকভাৱে অনুশীলন কৰিব পৰা নাই। বিশেষকৈ ফুটবল, ভলীবল, ক্ৰিকেট বেট-বল, আৰু বেডমিণ্টনৰ সামগ্ৰীৰ যথেষ্ট অভাৱ। বহুতো সামগ্ৰী পুৰণি আৰু ব্যৱহাৰৰ অনুপযোগী হৈ পৰিছে।
সেয়েহে, ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ শাৰীৰিক আৰু মানসিক বিকাশৰ স্বাৰ্থত, আপোনাক অতি সোনকালে তলত উল্লেখ কৰা সামগ্ৰীসমূহ ক্ৰয় কৰি আমাক অনুশীলনৰ সুবিধা দিবলৈ অনুৰোধ জনালোঁ।
প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীৰ তালিকা:
১. ফুটবল – ৫টা
২. ভলীবল – ৫টা
৩. ক্ৰিকেট বেট – ৪খন, বল – ১ ডজন
৪. বেডমিণ্টন ৰেকেট – ৬ যোৰ, শ্বাটলকক – ২ ডজন
আশা কৰোঁ, আপুনি আমাৰ এই অনুৰোধটো গুৰুত্ব সহকাৰে বিবেচনা কৰিব।
ধন্যবাদেৰে,
আপোনাৰ বিশ্বাসী,
খেল বিভাগৰ সম্পাদক,
ছাত্ৰ একতা সভা,
[বিদ্যালয়ৰ নাম]।
(গ) তোমাৰ অঞ্চলত বানপানীৰ বাবে বিদ্যালয়সমূহৰ শ্ৰেণীকোঠা, ডেক্স-বেঞ্চ আদি নষ্ট হোৱাত সেইবোৰৰ মেৰামতিৰ কাৰণে চৰকাৰৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰি বাতৰিকাকতৰ সম্পাদকলৈ এখন প্ৰতিবেদন লিখা।
উত্তৰ:
বানপীড়িত অঞ্চলৰ বিদ্যালয়ৰ দুৰৱস্থা: চৰকাৰৰ জৰুৰী হস্তক্ষেপৰ প্ৰয়োজন
অঞ্চলটোৰ প্ৰায়বোৰ বিদ্যালয়, যেনে [এখন বা দুখন বিদ্যালয়ৰ নাম], বানপানীৰ কবলত পৰি সম্পূৰ্ণৰূপে ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছে। বিদ্যালয়সমূহৰ শ্ৰেণীকোঠা, ডেস্ক-বেঞ্চ, কিতাপ-পত্ৰ, আৰু অন্যান্য শৈক্ষিক সামগ্ৰী বানৰ পানীত নষ্ট হৈ গৈছে। বহু বিদ্যালয়ৰ বেৰ খহি পৰিছে আৰু ছাল উৰি গৈছে। ফলত, বানপানীৰ পিছত পাঠদান আৰম্ভ কৰাটো এক ডাঙৰ প্ৰত্যাহ্বান হৈ পৰিছে। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ ভৱিষ্যত এক অনিশ্চয়তাৰ মাজলৈ গতি কৰিছে।
এই পৰিস্থিতিত, আমি চৰকাৰ আৰু শিক্ষা বিভাগৰ জৰুৰী দৃষ্টি আশ্চৰণ কৰিব বিচাৰিছোঁ। অতি সোনকালে বিদ্যালয়সমূহৰ মেৰামতি আৰু পুনৰ নিৰ্মাণৰ বাবে এক বিশেষ পেকেজ ঘোষণা কৰিবলৈ আমি দাবী জনাইছোঁ। লগতে, ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক নতুন পাঠ্যপুথি আৰু শৈক্ষিক সামগ্ৰী যোগান ধৰাৰ ব্যৱস্থা কৰিবলৈও অনুৰোধ জনাইছোঁ। অন্যথা, অঞ্চলটোৰ হাজাৰ হাজাৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ শৈক্ষিক ভৱিষ্যত অন্ধকাৰ হৈ পৰিব।
১৮। তলৰ যিকোনো এটা বিষয়ৰ ওপৰত এখনি ৰচনা লিখা : (৮)
(ক) অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগ
(আৰম্ভণি—পৰ্যটক আকৰ্ষণৰ স্থল—চৰকাৰৰ ভূমিকা—সামৰণি)
উত্তৰ:
আৰম্ভণি: অসম, ভাৰতৰ উত্তৰ-পূব কোণত অৱস্থিত এখন মনোমোহা ৰাজ্য। ইয়াৰ সেউজীয়া চাহ বাগান, বিশাল ব্ৰহ্মপুত্ৰ, ঘন অৰণ্য, আৰু বৈচিত্ৰ্যময় সংস্কৃতিয়ে ইয়াক পৰ্যটনৰ বাবে এক আকৰ্ষণীয় স্থান হিচাপে গঢ়ি তুলিছে। অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ সম্ভাৱনা অপাৰ, আৰু ই ৰাজ্যখনৰ অৰ্থনৈতিক বিকাশত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিব পাৰে।
পৰ্যটক আকৰ্ষণৰ স্থল: অসমত পৰ্যটকৰ বাবে বহুতো আকৰ্ষণীয় স্থান আছে। কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান এশিঙীয়া গঁড়ৰ বাবে বিশ্ববিখ্যাত। মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আন এক ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ। ইয়াৰ উপৰিও, কামাখ্যা মন্দিৰ, উমানন্দ, শিৱসাগৰৰ ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন (ৰংঘৰ, কাৰেংঘৰ, তলাতল ঘৰ), মাজুলীৰ সত্ৰীয়া সংস্কৃতি, আৰু ডিমা হাচাওৰ পাহাৰীয়া সৌন্দৰ্যই পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰে। অসমৰ চাহ বাগানসমূহো পৰ্যটনৰ এক অন্যতম আকৰ্ষণ।
চৰকাৰৰ ভূমিকা: অসম চৰকাৰে পৰ্যটন উদ্যোগৰ বিকাশত গুৰুত্ব দি আহিছে। “Awesome Assam” ৰ দৰে প্ৰচাৰ অভিযানে বিশ্বৰ দৰবাৰত অসমক চিনাকি কৰাই দিছে। চৰকাৰে পথ-ঘাটৰ উন্নয়ন, পৰ্যটকৰ বাবে থকা-খোৱাৰ সুবিধা বৃদ্ধি, আৰু নতুন পৰ্যটন ক্ষেত্ৰ চিনাক্তকৰণৰ বাবে কাম কৰি আছে। গ্ৰাম্য পৰ্যটন (Rural Tourism) আৰু চাহ পৰ্যটন (Tea Tourism) ৰ দৰে নতুন ধাৰণাবোৰকো উৎসাহিত কৰা হৈছে।
সামৰণি: অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ ভৱিষ্যত উজ্জ্বল। ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য আৰু সাংস্কৃতিক বৈচিত্ৰ্যক সঠিকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰিলে ই কেৱল ৰাজ্যখনৰ অৰ্থনীতিকেই টনকিয়াল নকৰে, বৰঞ্চ স্থানীয় লোকসকলৰ বাবে কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগো সৃষ্টি কৰিব। ইয়াৰ বাবে চৰকাৰ, বেচৰকাৰী সংস্থা, আৰু জনসাধাৰণৰ সমূহীয়া প্ৰচেষ্টাৰ প্ৰয়োজন।
(বাকী ৰচনা দুটাৰ আৰ্হিও একেধৰণৰ হ’ব)
১৯। ‘বৈচিত্ৰ্যময় অসম’ নামৰ দ্ৰুতপাঠত সন্নিৱিষ্ট অসমৰ যিকোনো দুটা জনগোষ্ঠীৰ বিশেষভাৱে বৰ্ণাই তেওঁলোকৰ একোটাকৈ পৰিচয়মূলক টোকা লিখা। (৩×২=৬)
উত্তৰ:
(ক) বড়ো জনগোষ্ঠী:
বড়োসকল অসমৰ ভৈয়ামৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ জনগোষ্ঠী। তেওঁলোক মূলতঃ বড়োলেণ্ড টেৰিটৰিয়েল ৰিজন (BTR) অঞ্চলত বাস কৰে। তেওঁলোক তিব্বত-বৰ্মী ভাষা পৰিয়ালৰ বড়ো ভাষা কয়, যিটো এতিয়া সংবিধানৰ অষ্টম অনুসূচীত অন্তৰ্ভুক্ত। তেওঁলোকৰ সমাজখন পিতৃপ্ৰধান। বড়োসকলৰ মূল জীৱিকা কৃষি। তেওঁলোকে ধান খেতিৰ লগতে মাছ মৰা, আৰু গাহৰি পালন কৰে। বড়ো মহিলাসকল নিপুণ শিপিনী। তেওঁলোকে এড়ী, মুগা, আৰু কপাহৰ কাপোৰ বৈ নিজৰ সাজ-পাৰ, যেনে— দখনা, জুমগ্ৰা, আৰু আৰ’নাই, নিজেই তৈয়াৰ কৰে। বাথৌ ধৰ্ম তেওঁলোকৰ পৰম্পৰাগত ধৰ্ম, যাৰ প্ৰতীক হ’ল সিজু গছ। তেওঁলোকৰ প্ৰধান উৎসৱ হ’ল বহাগ মাহত পালন কৰা বৈশাগু।
(খ) মিচিং জনগোষ্ঠী:
মিচিং জনগোষ্ঠী অসমৰ ভৈয়ামৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম জনগোষ্ঠী। তেওঁলোকক ‘মীৰি’ বুলিও জনা যায়। তেওঁলোক মূলতঃ ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু ইয়াৰ উপনৈসমূহৰ পাৰত বাস কৰে। সেয়েহে তেওঁলোকক ‘নদীৰ মানুহ’ বুলিও কোৱা হয়। তেওঁলোকৰ ঘৰবোৰ চাংঘৰ, যি তেওঁলোকক বানপানীৰ পৰা ৰক্ষা কৰে। মিচিং সমাজখন পিতৃপ্ৰধান। তেওঁলোকৰ মূল জীৱিকা কৃষি। তেওঁলোকৰ ভাষা তিব্বত-বৰ্মী ভাষা পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত। মিচিং মহিলাসকলে বোৱা-কটাত বিশেষ পাৰদৰ্শিতা দেখুৱায়। তেওঁলোকে ‘গাচেন’ নামৰ এবিধ বিশেষ সাজ পৰিধান কৰে। তেওঁলোকৰ প্ৰধান উৎসৱ হ’ল ‘আলি-আয়ে-লৃগাং’, যিটো ফাগুন মাহত কৃষি আৰম্ভণিৰ সময়ত পালন কৰা হয়। ‘পঃৰাগ’ তেওঁলোকৰ আন এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সামাজিক উৎসৱ।
২০। তোমাৰ দ্ৰুতপাঠত সন্নিৱিষ্ট অসমৰ যিকোনো দুটা জনগোষ্ঠীৰ উৎসৱ-পাৰ্বণ সম্পৰ্কে চমুকৈ লিখা। (২×২=৪)
উত্তৰ:
(ক) বড়ো জনগোষ্ঠীৰ উৎসৱ (বৈশাগু):
বৈশাগু বড়োসকলৰ প্ৰধান জাতীয় উৎসৱ। ই অসমৰ বহাগ বিহুৰ দৰেই বসন্তকালীন উৎসৱ। এই উৎসৱ বহাগ মাহৰ সংক্ৰান্তিৰ দিনাৰ পৰা আৰম্ভ হয়। প্ৰথম দিনা তেওঁলোকে গৰুক গা ধুৱাই আৰু গৰুৰ মংগল কামনা কৰে। দ্বিতীয় দিনাৰ পৰা মানুহৰ বিহু আৰম্ভ হয়। ডেকা-গাভৰুসকলে মিলি ‘বাগৰুম্বা’ নৃত্য কৰে। এই উৎসৱত তেওঁলোকে তেওঁলোকৰ আৰাধ্য দেৱতা ‘বাথৌ’ বা শিৱক পূজা-অৰ্চনা কৰে। বৈশাগুৱে বড়ো সমাজত নতুন বছৰৰ আগমনৰ বাৰ্তা কঢ়িয়াই আনে আৰু ই তেওঁলোকৰ সংস্কৃতিৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংগ।
(খ) মিচিং জনগোষ্ঠীৰ উৎসৱ (আলি-আয়ে-লৃগাং):
‘আলি-আয়ে-লৃগাং’ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ প্ৰধান কৃষিভিত্তিক উৎসৱ। ‘আলি’ মানে শস্যৰ বীজ, ‘আয়ে’ মানে ফল, আৰু ‘লৃগাং’ মানে সিঁচাৰ আৰম্ভণি। এই উৎসৱ ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰে পালন কৰা হয়। এই দিনটোত তেওঁলোকে আনুষ্ঠানিকভাৱে আহু ধানৰ খেতি আৰম্ভ কৰে। ডেকা-গাভৰুসকলে মিলি ‘গুমৰাগ’ নৃত্য কৰে। এই উৎসৱত ‘পঃৰ আপং’ (শইচৰ পৰা তৈয়াৰী পানীয়) আৰু ‘পুৰাং আপিন’ (তৰাপাতত সিজোৱা ভাত) এক অপৰিহাৰ্য অংগ। আলি-আয়ে-লৃগাঙে পৃথিৱীক শস্য-শ্যামলা কৰাৰ কামনা কৰে।
GROUP—B (বিভাগ—খ)
(মূল্যাংক : ২৫)
২১। তলৰ যিকোনো এটাৰ অতি চমু উত্তৰ লিখা : (১)
(ক) ভট্টদেৱৰ সম্পূৰ্ণ নামটো কি?
উত্তৰ: ভট্টদেৱৰ সম্পূৰ্ণ নামটো হ’ল বৈকুণ্ঠনাথ ভাগৱত ভট্টাচাৰ্য।
(খ) হেমচন্দ্ৰ গোস্বামীৰ প্ৰথম অসমীয়া ছনেটটোৰ নাম লিখা।
উত্তৰ: হেমচন্দ্ৰ গোস্বামীৰ প্ৰথম অসমীয়া ছনেটটোৰ নাম হ’ল ‘প্ৰিয়তমাৰ চিঠি’।
২২। উত্তৰ লিখা : (২×২=৪)
(ক) কুৰুক্ষেত্ৰ ৰণৰ আৰম্ভণিতে কৃষ্ণ, অৰ্জুন, ভীম আৰু যুধিষ্ঠিৰে বজোৱা শংখকেইটাৰ নাম লিখা।
উত্তৰ: কুৰুক্ষেত্ৰ ৰণৰ আৰম্ভণিতে বজোৱা শংখকেইটাৰ নাম হ’ল:
- কৃষ্ণ: পাঞ্চজন্য
- অৰ্জুন: দেৱদত্ত
- ভীম: পৌণ্ড্ৰ
- যুধিষ্ঠিৰ: অনন্তবিজয়
(খ) আৰ্য শিক্ষাৰ কলাবিদ্যা কিমানটি? প্ৰাচীন ভাৰতৰ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহত আৰ্য শিক্ষাৰ কলাবিদ্যা শিকোৱা যিকোনো দুটা বিভাগৰ নাম লিখা।
উত্তৰ: আৰ্য শিক্ষাৰ কলাবিদ্যা ৬৪টি।
প্ৰাচীন ভাৰতৰ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহত কলাবিদ্যা শিকোৱা দুটা বিভাগৰ নাম হ’ল— (১) চিত্ৰকলা বিভাগ আৰু (২) সংগীত বিভাগ।
২৩। উত্তৰ লিখা : (৩)
(ক) “যুদ্ধত স্বজন বধে কিচো ফলক নেদেখু, বিজয়কো আকাঙ্খা নকৰ, ৰাজ্যক ইছা নাই, সুখক নবাঞ্ছো।” কথাষাৰ কোনে, কেতিয়া, কাৰ আগত কৈছিল, তোমাৰ নিজৰ ভাষাত লিখা।
উত্তৰ: এই কথাষাৰ অৰ্জুনে কুৰুক্ষেত্ৰ যুদ্ধৰ আৰম্ভণিতে ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণৰ আগত কৈছিল।
যুদ্ধক্ষেত্ৰত নিজৰ আত্মীয়-স্বজন, গুৰু, আৰু পিতামহক শত্ৰুপক্ষত দেখি অৰ্জুনৰ মনত গভীৰ শোক আৰু মোহৰ সৃষ্টি হৈছিল। তেওঁ ভাবিছিল যে নিজৰ আপোন মানুহক হত্যা কৰি ৰাজ্য আৰু সুখ লাভ কৰাৰ কোনো অৰ্থ নাই। এনে বিজয় তেওঁৰ বাবে অকল দুখ আৰু পাপৰ কাৰণ হ’ব। সেয়েহে, তেওঁ যুদ্ধ নকৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈ হাতৰ পৰা গাণ্ডীৱ ধনু পেলাই দিছিল আৰু তেওঁৰ এই মানসিক অৱস্থাৰ কথা শ্ৰীকৃষ্ণক জনাইছিল।
নাইবা
(খ) আজি-কালিৰ শিক্ষাৰ লগত প্ৰাচীন কালৰ ভাৰতৰ শিক্ষাৰ মূল পাৰ্থক্যৰ কথা বহলাই লিখা।
উত্তৰ: আজি-কালিৰ শিক্ষা আৰু প্ৰাচীন ভাৰতৰ শিক্ষাৰ মাজত মূল পাৰ্থক্যসমূহ হ’ল:
১. উদ্দেশ্য: প্ৰাচীন শিক্ষাৰ মূল উদ্দেশ্য আছিল আত্ম-উপলব্ধি, চৰিত্ৰ গঠন আৰু মোক্ষ লাভ। আনহাতে, আধুনিক শিক্ষাৰ মূল উদ্দেশ্য হ’ল জীৱিকা অৰ্জন, বৃত্তিমূলক দক্ষতা বৃদ্ধি আৰু ভৌতিক উন্নতি।
২. পাঠ্যক্ৰম: প্ৰাচীন শিক্ষাত বেদ, উপনিষদ, দৰ্শন, ব্যাকৰণ, জ্যোতিষ আদি বিষয়ৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। আধুনিক শিক্ষাত বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি, বাণিজ্য, সমাজ বিজ্ঞান আদি বিষয়ত গুৰুত্ব দিয়া হয়।
৩. শিক্ষাৰ পৰিৱেশ: প্ৰাচীন শিক্ষাব্যৱস্থা আছিল গুৰুকুলকেন্দ্ৰিক, য’ত শিষ্যই গুৰুৰ ঘৰত থাকি শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। আধুনিক শিক্ষা বিদ্যালয়, মহাবিদ্যালয় আৰু বিশ্ববিদ্যালয়কেন্দ্ৰিক।
৪. গুৰু-শিষ্যৰ সম্পৰ্ক: প্ৰাচীন কালত গুৰু-শিষ্যৰ সম্পৰ্ক আছিল অতি পৱিত্ৰ আৰু পিতৃ-পুত্ৰৰ দৰে। কিন্তু আধুনিক শিক্ষাত এই সম্পৰ্ক বহু পৰিমাণে আনুষ্ঠানিক।
২৪। অতি চমু উত্তৰ লিখা : (১×২=২)
(ক) দেৱতাসকলক অমৃত খুৱাবলৈ কৃষ্ণই কি ৰূপ ধাৰণ কৰিছিল?
উত্তৰ: দেৱতাসকলক অমৃত খুৱাবলৈ কৃষ্ণই মোহিনী ৰূপ ধাৰণ কৰিছিল।
(খ) কোন চনত অম্বিকাগিৰী ৰায়চৌধুৰী অসম সাহিত্য সভাৰ সভাপতি হৈছিল?
উত্তৰ: ১৯৫০ চনত মাৰ্ঘেৰিটাত অনুষ্ঠিত হোৱা অসম সাহিত্য সভাৰ অধিৱেশনত অম্বিকাগিৰী ৰায়চৌধুৰী সভাপতি হৈছিল।
২৫। (২)
“হ’ল এৱে তোৰ সময় হ’বৰ
জাতিৰ ঝাড়ুদাৰ যে ভাই।”
কবিতাফাকিত উল্লেখ কৰা ‘জাতিৰ ঝাড়ুদাৰ’ মানে কি, চমুকৈ লিখা।
উত্তৰ: ইয়াত ‘জাতিৰ ঝাড়ুদাৰ’ মানে হ’ল জাতিৰ সেৱক বা পৰিষ্কাৰক। কবিয়ে দেশৰ যুৱক-যুৱতীসকলক জাতিৰ মাজত থকা সকলো ধৰণৰ অন্যায়, অবিচাৰ, অন্ধবিশ্বাস আৰু সামাজিক কু-প্ৰথাবোৰ ঝাড়ু দি পৰিষ্কাৰ কৰাৰ দৰে আঁতৰাই পেলাবলৈ আহ্বান জনাইছে। ই এক প্ৰতীকী অৰ্থত জাতিটোক সংস্কাৰ কৰি এক নতুন আৰু উন্নত সমাজ গঢ়াৰ দায়িত্বক বুজাইছে।
২৬। তলত দিয়া প্ৰশ্নৰ উত্তৰ লিখা : (৪)
(ক) “গাততে পোততে পেটাৰি বান্ধন্তে
ধনত লাগিবে জুই।”
ইয়াত কোনে, কিয় ধনত জুই লাগিব বুলি কৈছে?
উত্তৰ: কথাষাৰ শিশু কৃষ্ণই মাক যশোদাক উদ্দেশ্যি কৈছে। শ্রীকৃষ্ণ জগতৰ ঈশ্বৰ হলেও তেওঁ যশোদাৰ ঘৰত পুত্ৰৰূপে ধৰা দিছিল। যশোদা গোৱালসকলৰ ৰাণী আৰু তেওঁৰ ঘৰত অজস্র ধন-সোণ থকা সত্ত্বেও মাকে তেওঁৰ বাবে সোণৰ বাঁহী এখন দিব নোৱাৰিলে। কৃষ্ণৰ বাঁহৰ বাঁহী বজাওতে ওঁঠ ফাটি তেজ ওলাইছিল। এই কথা কৈ কৃষ্ণই মাক যশোদাৰ ধনত জুই লাগিব বুলি কৈছে।
নাইবা
(খ) ‘ধৰ ঝাড়ু ধৰ ভাই’ কবিতাটিৰ মূলভাব লিখা।
উত্তৰ: অম্বিকাগিৰী ৰায়চৌধুৰীৰ ‘ধৰ ঝাড়ু ধৰ ভাই’ কবিতাটি এক শক্তিশালী জাগৰণমূলক কবিতা। কবিতাটোত কবিয়ে দেশৰ যুৱশক্তিক জাতিৰ মাজত শিপাই থকা সকলো ধৰণৰ সামাজিক ব্যাধি, যেনে— জাতিভেদ, ধৰ্মীয় গোড়ামি, অন্ধবিশ্বাস, দুৰ্নীতি আৰু ভণ্ডামিৰ বিৰুদ্ধে থিয় দিবলৈ আহ্বান জনাইছে। ‘ঝাড়ু’ শব্দটো ইয়াত এক প্ৰতীক হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। কবিয়ে কৈছে যে এই সামাজিক আৱৰ্জনাবোৰ ঝাড়ু দি পৰিষ্কাৰ কৰাৰ দৰে আঁতৰাই এখন নতুন, নিকা আৰু শক্তিশালী সমাজ গঢ়াৰ সময় আহি পৰিছে। কবিতাটোৱে যুৱক-যুৱতীসকলক তেওঁলোকৰ দায়িত্বৰ প্ৰতি সচেতন কৰি তুলি এক সামাজিক বিপ্লৱৰ বাবে অনুপ্ৰাণিত কৰিছে।
২৭। (১×৪=৪)
(ক) তলৰ বাক্যটি শুদ্ধকৈ লিখা :
মই যোৱাকালি বৰপেটালৈ গৈছিলোঁ।
উত্তৰ: মই কালি বৰপেটালৈ গৈছিলোঁ।
(খ) ‘উপ’ উপসৰ্গ ব্যৱহাৰ কৰি এটা শুদ্ধবাক্য লিখা।
উত্তৰ: তেওঁক এখন উপন্যাস উপহাৰ দিয়া হ’ল।
(গ) খালী ঠাইত উপযুক্ত অনুসৰ্গ বহুওৱা :
তুমি বৰষুণতে গ’লা __।
উত্তৰ: তুমি বৰষুণতে গ’লা গুচি।
(ঘ) তলত দিয়া যিকোনো এটাৰ সমাৰ্থক শব্দ লিখা :
- উপাসনা: আৰাধনা, পূজা
- নমস্কাৰ: প্ৰণাম, সেৱা
(ঙ) তলত দিয়া যিকোনো এটা শব্দৰ আধুনিক ৰূপ লিখা :
- আসি: আহি
- পুহাইল: পুৱাল
২৮। তলত দিয়া যিকোনো দুটা শব্দৰ সন্ধি বিচ্ছেদ লিখা : (২×২=৪)
- কেঁচাৰি: কেঁচা + এৰি
- কুসুমমালা: কুসুম + মালা
- ক্ষুধা: ক্ষুধ্ + আ
GROUP—C (বিভাগ—গ)
(মূল্যাংক : ২৫)
1. Translate any one of the following in your mother language : (4)
(a) বালিকা পাকশালায়াঃ আগচ্ছতি। হৰিণঃ ব্যাঘ্ৰাৎ বিভেতি। বালকাঃ মৎ সংস্কৃতং জ্ঞাস্যন্তি। দেৱদত্তঃ নগৰাৎ আগমিষ্যতি।
উত্তৰ: ছোৱালীজনী পাকঘৰৰ পৰা আহিছে। হৰিণাই বাঘলৈ ভয় কৰে। ল’ৰাবোৰে মোৰ পৰা সংস্কৃত জানিব। দেৱদত্ত নগৰৰ পৰা আহিব।
(b) সৌৰজগতি অষ্ট গ্ৰহাঃ সন্তি। মম পঞ্চদশ পুস্তাকানি অস্তি। ৰাঘৱস্য অশীতিঃ মুদ্ৰাঃ অস্তি। প্ৰতিমাসে ত্ৰিংশৎ দিনানি ভৱন্তি।
উত্তৰ: সৌৰজগতত আঠটা গ্ৰহ আছে। মোৰ পোন্ধৰখন কিতাপ আছে। ৰাঘৱৰ আশীটা মুদ্ৰা আছে। প্ৰতি মাহত ত্ৰিশ দিন হয়।
(c) পুৰাতনকালে গৌতমমুনেঃ তপোৱনে কশ্চিৎ মহাতপা নাম মুনিঃ আসীৎ। অথৈকদা সঃ মুনিঃ আশ্ৰমস্য সমীপে কাকমুখাৎ ভ্ৰষ্টমেকং মূষিকশাৱকং দৃষ্টৱান।
উত্তৰ: পুৰণি কালত গৌতম মুনিৰ তপোবনত মহাতপা নামেৰে এজন মুনি আছিল। এদিনাখন সেই মুনিয়ে আশ্ৰমৰ ওচৰত কাউৰীৰ মুখৰ পৰা সৰি পৰা এটা নিগনি পোৱালি দেখিলে।
2. Answer any one of the following : (2)
(a) Write a verse from the lesson ‘सुभाषितानि’ expressing the importance of विद्या.
উত্তৰ:
বিদ্যা নাম নৰস্য ৰূপমধিকং প্ৰচ্ছন্নগুপ্তং ধনম্।
বিদ্যা ভোগকৰী যশঃসুখকৰী বিদ্যা গুৰূণাং গুৰুঃ॥
বিদ্যা বন্ধুজনো বিদেশগমনে বিদ্যা পৰা দেৱতা।
বিদ্যা ৰাজসু পূজ্যতে ন তু ধনম্, বিদ্যাবিহীনঃ পশুঃ॥
(b) “…সৰ্বে মম স্বৰূপাখ্যানম্ এৱমেৱ ৱদন্তি।” Who is the speaker of this line and to whom was it said? Why did the speaker say so?
উত্তৰ:
বক্তা: এই কথাষাৰৰ বক্তা হ’ল ‘অহংকাৰ’।
শ্ৰোতা: এই কথাষাৰ ‘বিবেক’ক কোৱা হৈছিল।
কাৰণ: অহংকাৰে কৈছিল কাৰণ তেওঁ বিশ্বাস কৰিছিল যে পৃথিৱীৰ সকলো মানুহে তেওঁকেই (অহংকাৰকেই) ‘আত্মসন্মান’ বুলি কয়। অহংকাৰে নিজকে শ্ৰেষ্ঠ বুলি ভাবিছিল আৰু বিবেকৰ আগত নিজৰ মহত্ত্ব প্ৰকাশ কৰিবলৈ এইদৰে কৈছিল।
3. Fill in the blanks in the following verse with appropriate words: (1×3=3)
ন খলু বিঘ্নভয়েন নীচৈঃ।
প্ৰাৰভ্য বিঘ্নবিহতা ৱিৰমন্তি মধ্যা।
Or / নাইবা
पृथिव्यां ত্ৰীণি ৰত্নানি জলমন্নং সুভাষিতম্।
মূढৈঃ পাষাণখণ্ডেষু ৰত্নসংজ্ঞা বিধীয়তে।।
4. Answer the following questions in Sanskrit : (1×3=3)
(a) विद्यालये किं सम्मेलनं भविष्यति?
উত্তৰ: विद्यालये एकं ‘संस्कृत-दिवस’ इति सम्मेलनं भविष्यति।
(b) सम्मेलने प्रदर्शिनी–आयोजनम् अस्ति वा ना?
উত্তৰ: आम्, सम्मेलने एकस्याः प्रदर्शिनी-आयोजनम् अस्ति।
(c) काः बिहुनृत्यं कुर्वन्ति?
উত্তৰ: बालिकाः बिहुनृत्यं कुर्वन्ति।
Or / নাইবা
Write the Sanskrit synonyms of any three of the following words :
- गीतम्: গানম্
- महती: বিশালা, গুৰ্বী
- नूतनानि: নৱানি
- वस्तूनि: দ্ৰৱ্যাণি
5. Match the following words of Group-A with the words of Group-B : (1×3=3)
| Group-A / অংশ-ক | Group-B / অংশ-খ |
| प्रथमा | विभक्ति |
| षष्ठी | प्रदर्शिनी |
| महती | कन्या |
উত্তৰ:
| Group-A / অংশ-ক | Group-B / অংশ-খ |
| प्रथमा | विभक्ति |
| षष्ठी | विभक्ति |
| महती | प्रदर्शिनी |
6. (a) Derive any two of the following words : (1½×2=3)
(i) ज्ञास्यन्ति: ज्ञा + स्य + अन्ति
(ii) भवन्ति: भू + लट् + अन्ति
(iii) दृष्टवान्: दृश् + क्तवतु
(iv) आगमिष्यति: आ + गम् + स्यति
(b) Decline any two of the following : (1×2=2)
(i) ‘पितृ’ in 2nd case-ending dual: पितरौ
(ii) ‘अस्मद्’ in 7th case-ending plural: अस्मासु
(iii) ‘गो’ in 4th case-ending singular: गवे
(iv) ‘युष्मद्’ in 3rd case-ending dual: युवाभ्याम्
(c) Conjugate any two of the following : (1×2=2)
(i) √अद् + लट् मि: अद्मि
(ii) √दा + लङ् द् (परस्मैपद): अददाम्
(iii) √नृत् + लृट् स्यामि: नर्तिष्यामि
(iv) √हन् + विधिलिङ् यात्: हन्यात्
(d) Change any three from noun to adjective from the following : (1×3=3)
- निशा: नैशः
- ऋषिः: आर्षः
- ग्राम: ग्राम्यः / ग्रामीणः
- अग्निः: आग्नेयः
