Get detailed study notes on the Economy and Polity of Assam for the ADRE Exam. Master state administration, economic policies, and the Assam Budget with our easy-to-follow guide.
অধ্যায় ১.৪: অসমৰ অৰ্থনীতি আৰু ৰাজনীতি (Economy and Polity of Assam)
১. অসমৰ ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থা (Polity of Assam)
- বিধানসভা (Legislative Assembly): অসম বিধানসভাৰ মুঠ আসনৰ সংখ্যা ১২৬ খন। ই এখন এক-সদনীয় (Unicameral) বিধানসভা।
- সংসদীয় আসন:
- লোকসভাৰ (Lok Sabha) আসন: ১৪ খন।
- ৰাজ্যসভাৰ (Rajya Sabha) আসন: ৭ খন।
- প্ৰথম মুখ্যমন্ত্ৰী: স্বাধীন অসমৰ প্ৰথমগৰাকী মুখ্যমন্ত্ৰী আছিল গোপীনাথ বৰদলৈ।
- প্ৰথম ৰাজ্যপাল: স্বাধীন অসমৰ প্ৰথমগৰাকী ৰাজ্যপাল আছিল ছাৰ আকবৰ হাইদৰী (Sir Akbar Hydari)।
- গুৱাহাটী উচ্চ ন্যায়ালয় (Gauhati High Court): ১৯৪৮ চনৰ ৫ এপ্ৰিলত স্থাপিত হৈছিল। ইয়াৰ অধিকাৰক্ষেত্ৰ (Jurisdiction) ভাৰতৰ ভিতৰতে সৰ্বাধিক ৰাজ্যলৈ বিস্তৃত— অসম, নাগালেণ্ড, মিজোৰাম, আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশ (মুঠ ৪ খন ৰাজ্য)।
- পঞ্চায়তীৰাজ ব্যৱস্থা: ‘অসম পঞ্চায়ত আইন, ১৯৯৪’ অনুসৰি অসমত ত্ৰি-স্তৰীয় (৩-স্তৰীয়) পঞ্চায়ত ব্যৱস্থা প্ৰচলিত:
১. গাঁও পঞ্চায়ত (গাওঁ পৰ্যায়ত)
২. আঞ্চলিক পঞ্চায়ত (খণ্ড পৰ্যায়ত)
৩. জিলা পৰিষদ (জিলা পৰ্যায়ত)
২. অসমৰ অৰ্থনীতি (Economy of Assam)
অসমৰ অৰ্থনীতি ঘাইকৈ কৃষিভিত্তিক। ৰাজ্যখনৰ অৰ্থনীতিত চাহ, খাৰুৱা তেল আৰু ৰেচম উদ্যোগৰ অৱদান অপৰিসীম।
ক) চাহ উদ্যোগ (Tea Industry):
- অসম ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ চাহ উৎপাদনকাৰী ৰাজ্য (ভাৰতৰ মুঠ চাহৰ প্ৰায় ৫০% অসমত উৎপাদিত হয়)।
- ১৮২৩ চনত স্কটিছ অভিযাত্ৰী ৰবাৰ্ট ব্ৰুচে (Robert Bruce) অসমত চাহ গছ আৱিষ্কাৰ কৰিছিল।
- ১৮৩৯ চনত লণ্ডনত প্ৰথমখন চাহ কোম্পানী ‘The Assam Company’ গঠন কৰা হৈছিল।
- অসমৰ যোৰহাট জিলাৰ টোকোলাইত ‘টোকোলাই চাহ গৱেষণা কেন্দ্ৰ’ (Tocklai Tea Research Institute) অৱস্থিত, যিটো পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ পুৰণি আৰু এছিয়াৰ সৰ্ববৃহৎ চাহ গৱেষণা কেন্দ্ৰ (১৯১১ চনত স্থাপিত)।
খ) খাৰুৱা তেল আৰু প্ৰাকৃতিক গেছ (Oil & Natural Gas):
- অসমক ভাৰতৰ ‘তেলৰ খনি’ বুলি কোৱা হয়।
- ডিগবৈ: এছিয়াৰ প্ৰথমটো আৰু পৃথিৱীৰ অন্যতম পুৰণি কাৰ্যক্ষম তেল শোধনাগাৰ। ই ১৯০১ চনত স্থাপিত হৈছিল।
- বৰ্তমান অসমত ৪ খন তেল শোধনাগাৰ আছে:
১. ডিগবৈ (১৯০১)
২. গুৱাহাটী বা নুনমাটি (১৯৬২)
৩. বঙাইগাঁও (১৯৭৯)
৪. নুমলীগড় (১৯৯৯) – ইয়াক ‘অসম চুক্তি’ৰ (Assam Accord) ফলশ্ৰুতিত স্থাপন কৰা হৈছিল।
গ) ৰেচম উদ্যোগ (Silk Industry):
- অসম ঘাইকৈ তিনিবিধ ৰেচমৰ বাবে বিখ্যাত: এৰী, মুগা আৰু পাট।
- মুগা সূতা (Muga Silk): ইয়াৰ সোণালী ৰঙৰ বাবে ই পৃথিৱী বিখ্যাত। পৃথিৱীৰ ভিতৰত কেৱল অসমতহে মুগা সূতা পোৱা যায় (অসমে ইয়াৰ GI Tag লাভ কৰিছে)।
- শুৱালকুছি: কামৰূপ জিলাৰ শুৱালকুছিক অসমৰ ৰেচম উদ্যোগৰ কেন্দ্ৰ বুলি কোৱা হয়। ইয়াক ‘অসমৰ মানচেষ্টাৰ’ (Manchester of Assam) বুলিও জনা যায়।
💡 মনত ৰখাৰ সহজ উপায় (Short Tricks & Key Points)
- আসনৰ সংখ্যা: বিধানসভা (১২৬) = লোকসভা (১৪) × ৯। ৰাজ্যসভা (৭) = লোকসভা (১৪) ৰ আধা।
- তেল শোধনাগাৰ (৪ খন): D-G-B-N (Digboi, Guwahati, Bongaigaon, Numaligarh)।
- গুৱাহাটী উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ অধীনৰ ৰাজ্য (৪ খন): M-A-N-A (Mizoram, Assam, Nagaland, Arunachal Pradesh)।
📝 পৰীক্ষাৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন (Top 15 MCQs)
১. অসম বিধানসভাৰ মুঠ আসনৰ সংখ্যা কিমান?
(A) ১২০ খন
(B) ১২৬ খন
(C) ১৪ খন
(D) ১৪০ খন
উত্তৰ: (B) ১২৬ খন
২. অসমৰ পৰা লোকসভালৈ কিমানজন সাংসদ নিৰ্বাচিত হয়?
(A) ৭ জন
(B) ৯ জন
(C) ১২ জন
(D) ১৪ জন
উত্তৰ: (D) ১৪ জন
৩. এছিয়াৰ প্ৰথমটো তেল শোধনাগাৰ ক’ত অৱস্থিত?
(A) নুমলীগড়
(B) ডিগবৈ
(C) দুলীয়াজান
(D) বঙাইগাঁও
উত্তৰ: (B) ডিগবৈ
৪. ডিগবৈ তেল শোধনাগাৰ কিমান চনত স্থাপন কৰা হৈছিল?
(A) ১৮৮৯
(B) ১৯০১
(C) ১৯১১
(D) ১৯৬২
উত্তৰ: (B) ১৯০১
৫. ‘অসমৰ মানচেষ্টাৰ’ (Manchester of Assam) বুলি কোনখন ঠাইক কোৱা হয়?
(A) যোৰহাট
(B) তেজপুৰ
(C) শুৱালকুছি
(D) সৰ্থেবাৰী
উত্তৰ: (C) শুৱালকুছি
৬. স্বাধীন অসমৰ প্ৰথমগৰাকী ৰাজ্যপাল কোন আছিল?
(A) গোপীনাথ বৰদলৈ
(B) বিষ্ণুৰাম মেধি
(C) ছাৰ আকবৰ হাইদৰী
(D) চৈয়দ ফজল আলী
উত্তৰ: (C) ছাৰ আকবৰ হাইদৰী
৭. গুৱাহাটী উচ্চ ন্যায়ালয় কিমান চনত স্থাপন কৰা হৈছিল?
(A) ১৯৩৫
(B) ১৯৪৭
(C) ১৯৪৮
(D) ১৯৫০
উত্তৰ: (C) ১৯৪৮
৮. তলৰ কোনবিধ ৰেচম (Silk) পৃথিৱীৰ ভিতৰত কেৱল অসমতহে পোৱা যায়?
(A) পাট
(B) এৰী
(C) তছৰ
(D) মুগা
উত্তৰ: (D) মুগা
৯. অসমত চাহ গছ কোনে আৱিষ্কাৰ কৰিছিল?
(A) মণিৰাম দেৱান
(B) ৰবাৰ্ট ব্ৰুচ
(C) চাৰ্লছ ব্ৰুচ
(D) লৰ্ড কাৰ্জন
উত্তৰ: (B) ৰবাৰ্ট ব্ৰুচ (১৮২৩ চনত)
১০. বৰ্তমান অসমত কেইখন তেল শোধনাগাৰ আছে?
(A) ২ খন
(B) ৩ খন
(C) ৪ খন
(D) ৫ খন
উত্তৰ: (C) ৪ খন
১১. গুৱাহাটী উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ অধিকাৰক্ষেত্ৰ (Jurisdiction) কেইখন ৰাজ্যলৈ বিস্তৃত?
(A) ২ খন
(B) ৩ খন
(C) ৪ খন
(D) ৭ খন
উত্তৰ: (C) ৪ খন (অসম, নাগালেণ্ড, মিজোৰাম, অৰুণাচল প্ৰদেশ)
১২. অসমৰ কোনখন তেল শোধনাগাৰ ‘অসম চুক্তি’ৰ (Assam Accord) ফলশ্ৰুতিত স্থাপন কৰা হৈছিল?
(A) গুৱাহাটী
(B) বঙাইগাঁও
(C) ডিগবৈ
(D) নুমলীগড়
উত্তৰ: (D) নুমলীগড়
১৩. অসমত বৰ্তমান কিমান স্তৰীয় পঞ্চায়তীৰাজ ব্যৱস্থা প্ৰচলিত?
(A) ২-স্তৰীয়
(B) ৩-স্তৰীয়
(C) ৪-স্তৰীয়
(D) এটাও নহয়
উত্তৰ: (B) ৩-স্তৰীয়
১৪. পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ পুৰণি আৰু এছিয়াৰ সৰ্ববৃহৎ চাহ গৱেষণা কেন্দ্ৰ ‘টোকোলাই’ ক’ত অৱস্থিত?
(A) ডিব্ৰুগড়
(B) গোলাঘাট
(C) যোৰহাট
(D) তিনিচুকীয়া
উত্তৰ: (C) যোৰহাট
১৫. অসমৰ পৰা ৰাজ্যসভালৈ কিমানজন প্ৰতিনিধি নিৰ্বাচিত হয়?
(A) ৭ জন
(B) ৯ জন
(C) ১২ জন
(D) ১৪ জন
উত্তৰ: (A) ৭ জন
