ADRE পৰীক্ষাৰ বাবে অসমৰ কলা, সংস্কৃতি আৰু সাহিত্যৰ (Art, Culture & Literature of Assam) সম্পূৰ্ণ টোকা। Prepare for Grade 3 & 4 with our detailed study guide.
অধ্যায় ১.৩: অসমৰ কলা, সংস্কৃতি আৰু সাহিত্য (Art, Culture & Literature of Assam)
১. অসমৰ প্ৰধান উৎসৱসমূহ (Major Festivals of Assam)
- বিহু: অসমৰ জাতীয় উৎসৱ। ই তিনি প্ৰকাৰৰ—
- ব’হাগ বা ৰঙালী বিহু: বসন্ত কালৰ উৎসৱ (নৱবৰ্ষৰ আৰম্ভণি)।
- কাতি বা কঙালী বিহু: শৰৎ কালৰ উৎসৱ (কৃষিভিত্তিক, তুলসী তলত চাকি জ্বলোৱা হয়)।
- মাঘ বা ভোগালী বিহু: শীত কালৰ উৎসৱ (কৃষিজাত সামগ্ৰী চপোৱাৰ পিছত, মেজি জ্বলোৱা হয়)।
- আলি-আয়ে-লৃগাং: মিচিং জনজাতিৰ কৃষিভিত্তিক বসন্ত উৎসৱ। ‘আলি’ মানে মূল, ‘আয়ে’ মানে ফল/গুটি আৰু ‘লৃগাং’ মানে সিঁচা।
- বৈশাগু: বড়ো জনজাতিৰ নৱবৰ্ষৰ উৎসৱ।
- মে-ডাম-মে-ফী: আহোমসকলৰ পূৰ্বপুৰুষক স্মৰণ কৰা উৎসৱ। প্ৰতি বছৰে ৩১ জানুৱাৰী তাৰিখে ইয়াৰ পালন কৰা হয়।
- কৰম পূজা: অসমৰ চাহ জনজাতি (Tea Tribes) সকলৰ প্ৰধান উৎসৱ।
- ৰংকেৰ: কাৰ্বি জনজাতিৰ কৃষিভিত্তিক উৎসৱ।
- জোনবিল মেলা: মৰিগাঁও জিলাৰ জাগীৰোডত অনুষ্ঠিত হয়। ই পৃথিৱীৰ একমাত্ৰ মেলা য’ত আজিও বিনিময় প্ৰথা (Barter System) প্ৰচলিত।
২. অসমৰ লোকনৃত্য আৰু শাস্ত্ৰীয় নৃত্য (Dances of Assam)
- সত্ৰীয়া নৃত্য (Sattriya Dance): মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱে ১৫শ শতিকাত এই নৃত্যৰ সৃষ্টি কৰিছিল। ২০০০ চনৰ ১৫ নৱেম্বৰত সংগীত নাটক একাডেমীয়ে ইয়াক ভাৰতৰ অন্যতম ‘শাস্ত্ৰীয় নৃত্য’ (Classical Dance) হিচাপে স্বীকৃতি দিয়ে।
- বাগুৰুম্বা (Bagurumba): বড়ো মহিলাসকলৰ দ্বাৰা পৰিৱেশন কৰা এক আকৰ্ষণীয় লোকনৃত্য। ইয়াক ‘পখিলা নৃত্য’ (Butterfly dance) বুলিও কোৱা হয়।
- ঝুমুৰ (Jhumur): চাহ জনজাতিসকলৰ প্ৰধান লোকনৃত্য।
- ওজাপালি: অসমৰ এক প্ৰাচীন পৰিৱেশ্য কলা, য’ত ‘ওজা’ (মূল গায়ক) আৰু ‘পালি’ (সহযোগী) থাকে।
- ভৰতাল নৃত্য: বৰপেটা অঞ্চলৰ এক জনপ্ৰিয় নৃত্য, যাক নৰহৰি বুঢ়াভকতে জনপ্ৰিয় কৰি তুলিছিল।
৩. অসমীয়া সাহিত্যৰ ইতিহাস (History of Assamese Literature)
- প্ৰথম অসমীয়া ছপা পুথি: ‘ধৰ্মপুস্তক’ (১৮১৩ চনত আত্মাৰাম শৰ্মাই অনুবাদ কৰিছিল আৰু শ্ৰীৰামপুৰ মিছন প্ৰেছৰ পৰা প্ৰকাশ পাইছিল)।
- প্ৰথম অসমীয়া আলোচনী: ‘অৰুনোদই’ (১৮৪৬ চনত শিৱসাগৰৰ পৰা প্ৰকাশিত)। প্ৰথম সম্পাদক আছিল নাথান ব্ৰাউন।
- প্ৰথম অসমীয়া অভিধান: ‘A Dictionary in Assamese and English’ (১৮৬৭ চনত মাইলছ ব্ৰনছনে প্ৰকাশ কৰিছিল)।
- প্ৰথম অসমীয়া উপন্যাস: ‘ভানুমতী’ (পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱাৰ দ্বাৰা ৰচিত, ১৮৯০ চন)।
- প্ৰথম অসমীয়া চুটিগল্প: ‘সেউতী’ (লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা)।
- প্ৰথম অসমীয়া ছনেট (Sonnet): ‘প্ৰিয়তমাৰ চিঠি’ (হেমচন্দ্ৰ গোস্বামী)।
- অসম সাহিত্য সভা: ১৯১৭ চনত শিৱসাগৰত প্ৰতিষ্ঠা হয়। ইয়াৰ প্ৰথমগৰাকী সভাপতি আছিল পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱা।
৪. বিশিষ্ট ব্যক্তিসকলৰ উপাধি (Titles of Famous Personalities)
- ৰূপকোঁৱৰ: জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা (প্ৰথম অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ ‘জয়মতী’ৰ নিৰ্মাতা, ১৯৩৫ চন)।
- কলাগুৰু: বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভা।
- সুধাকণ্ঠ: ড° ভূপেন হাজৰিকা।
- সাহিত্যৰথী / ৰসৰাজ: লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা।
- দেশভक्त: তৰুণৰাম ফুকন।
- লোকপ্ৰিয়: গোপীনাথ বৰদলৈ (অসমৰ প্ৰথম মুখ্যমন্ত্ৰী)।
- নটসূৰ্য: ফণী শৰ্মা।
💡 মনত ৰখাৰ সহজ উপায় (Short Tricks & Key Points)
- প্ৰথমসমূহ মনত ৰাখক:
- আলোচনী = অৰুনোদই (১৮৪৬)
- অভিধান = মাইলছ ব্ৰনছন (১৮৬৭)
- সাহিত্য সভা = শিৱসাগৰ (১৯১৭)
- চলচ্চিত্ৰ = জয়মতী (১৯৩৫)
- জনজাতি আৰু উৎসৱৰ যোৰা: মিচিং-আলি আয়ে লৃগাং, বড়ো-বাগুৰুম্বা/বৈশাগু, কাৰ্বি-ৰংকেৰ, আহোম-মে ডাম মে ফী।
📝 পৰীক্ষাৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন (Top 15 MCQs)
১. অসমৰ প্ৰথমখন আলোচনীৰ নাম কি?
(A) জোনাকী
(B) বাঁহী
(C) অৰুনোদই
(D) আৱাহন
উত্তৰ: (C) অৰুনোদই
২. সত্ৰীয়া নৃত্যক কিমান চনত ভাৰতৰ ‘শাস্ত্ৰীয় নৃত্য’ হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হৈছিল?
(A) ১৯৯০
(B) ২০০০
(C) ২০০৫
(D) ২০১০
উত্তৰ: (B) ২০০০
৩. ‘আলি-আয়ে-লৃগাং’ কোনটো জনজাতিৰ প্ৰধান উৎসৱ?
(A) বড়ো
(B) ৰাভা
(C) মিচিং
(D) কাৰ্বি
উত্তৰ: (C) মিচিং
৪. অসম সাহিত্য সভাৰ প্ৰথমগৰাকী সভাপতি কোন আছিল?
(A) লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা
(B) পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱা
(C) হেমচন্দ্ৰ বৰুৱা
(D) চন্দ্ৰকুমাৰ আগৰৱালা
উত্তৰ: (B) পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱা
৫. বিনিময় প্ৰথাৰ (Barter System) বাবে বিখ্যাত ‘জোনবিল মেলা’ অসমৰ কোনখন জিলাত অনুষ্ঠিত হয়?
(A) কামৰূপ
(B) মৰিগাঁও
(C) নগাঁও
(D) গোলাঘাট
উত্তৰ: (B) মৰিগাঁও
৬. ‘ৰূপকোঁৱৰ’ উপাধিৰে কাক জনা যায়?
(A) বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভা
(B) ফণী শৰ্মা
(C) জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা
(D) পাৰ্বতিপ্ৰসাদ বৰুৱা
উত্তৰ: (C) জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা
৭. আহোমসকলে ‘মে-ডাম-মে-ফী’ উৎসৱ কেতিয়া পালন কৰে?
(A) ১৩ এপ্ৰিল
(B) ৩১ জানুৱাৰী
(C) ১৫ আগষ্ট
(D) ২ ডিচেম্বৰ
উত্তৰ: (B) ৩১ জানুৱাৰী
৮. প্ৰথম অসমীয়া ছপা পুথিখনৰ নাম কি?
(A) কথা গীতা
(B) কীৰ্তন ঘোষা
(C) ধৰ্মপুস্তক
(D) নামঘোষা
উত্তৰ: (C) ধৰ্মপুস্তক
৯. ‘বাগুৰুম্বা’ কোনটো জনজাতিৰ লোকনৃত্য?
(A) বড়ো
(B) ডিমাচা
(C) তিৱা
(D) মিচিং
উত্তৰ: (A) বড়ো
১০. প্ৰথম অসমীয়া অভিধানখন কোনে প্ৰণয়ন কৰিছিল?
(A) হেমচন্দ্ৰ বৰুৱা
(B) নাথান ব্ৰাউন
(C) মাইলছ ব্ৰনছন
(D) আনন্দৰাম ঢেকিয়াল ফুকন
উত্তৰ: (C) মাইলছ ব্ৰনছন
১১. ‘সুধাকণ্ঠ’ বুলি কাক কোৱা হয়?
(A) জুবিন গাৰ্গ
(B) জয়ন্ত হাজৰিকা
(C) খগেন মহন্ত
(D) ড° ভূপেন হাজৰিকা
উত্তৰ: (D) ড° ভূপেন হাজৰিকা
১২. অসম সাহিত্য সভাৰ প্ৰথমখন অধিৱেশন ক’ত অনুষ্ঠিত হৈছিল?
(A) গুৱাহাটী
(B) যোৰহাট
(C) শিৱসাগৰ
(D) ডিব্ৰুগড়
উত্তৰ: (C) শিৱসাগৰ (১৯১৭ চনত)
১৩. প্ৰথম অসমীয়া ছনেট (Sonnet) কবিতাটোৰ নাম কি?
(A) বনকুঁৱৰী
(B) প্ৰিয়তমাৰ চিঠি
(C) প্ৰতিমা
(D) কদমকলি
উত্তৰ: (B) প্ৰিয়তমাৰ চিঠি (হেমচন্দ্ৰ গোস্বামীৰ দ্বাৰা ৰচিত)
১৪. ‘কৰম পূজা’ অসমৰ কোনটো সম্প্ৰদায়ৰ লোকসকলে পালন কৰে?
(A) চাহ জনজাতি
(B) সোণোৱাল কছাৰী
(C) ঠেঙাল কছাৰী
(D) টাই ফাকে
উত্তৰ: (A) চাহ জনজাতি
১৫. প্ৰথম অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ ‘জয়মতী’ কিমান চনত মুক্তি পাইছিল?
(A) ১৯৩০
(B) ১৯৩৫
(C) ১৯৩৯
(D) ১৯৪৭
উত্তৰ: (B) ১৯৩৫
