AHSEC Class 12 Political Science 2026 – Full Question Paper Solution
Part-A: Contemporary World Politics (সমসাময়িক বিশ্ব ৰাজনীতি)
1. Answer any six from the following questions : (1×6=6)
(যিকোনো ছটা প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিয়া:)
(a) In which year was the Berlin Wall constructed?
(বাৰ্লিন দেৱাল কোন চনত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল?)
Answer: The Berlin Wall was constructed in 1961.
উত্তৰ: ১৯৬১ চনত বাৰ্লিন দেৱাল নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।
(b) Who declared the Open Door Policy in China in the year 1978?
(১৯৭৮ চনত চীনত কোনে ‘মুক্ত দুৱাৰ’ নীতি ঘোষণা কৰিছিল?)
Answer: Deng Xiaoping declared the ‘Open Door’ policy in China in 1978.
উত্তৰ: ১৯৭৮ চনত ডেং ছিয়াওপিংয়ে (Deng Xiaoping) চীনত ‘মুক্ত দুৱাৰ’ নীতি ঘোষণা কৰিছিল।
(c) Is India a signatory to SAFTA?
(ভাৰত SAFTA-ৰ এখন স্বাক্ষৰকাৰী দেশ নেকি?)
Answer: Yes, India is a signatory to SAFTA.
উত্তৰ: হয়, ভাৰত SAFTA-ৰ এজন স্বাক্ষৰকাৰী দেশ।
(d) Write the full form of SEATO.
(SEATO-ৰ সম্পূৰ্ণ ৰূপটো লিখা।)
Answer: The full form of SEATO is South-East Asia Treaty Organization.
উত্তৰ: SEATO-ৰ সম্পূৰ্ণ ৰূপটো হ’ল— South-East Asia Treaty Organization.
(e) The United Nations Organization was born as a successor of . (ৰাষ্ট্ৰসংঘ ৰ উত্তৰাধিকাৰী হিচাপে জন্ম হৈছিল।)
Answer: The United Nations Organization was born as a successor of the League of Nations.
উত্তৰ: ৰাষ্ট্ৰসংঘ (League of Nations) ৰ উত্তৰাধিকাৰী হিচাপে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ জন্ম হৈছিল।
(f) The Anti-Ballistic Missile Treaty was signed in 1972 between the United States of America and Soviet Union. (Yes/No)
(১৯৭২ চনত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ আৰু ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ মাজত এণ্টি-বেলিষ্টিক মিছাইল চুক্তি স্বাক্ষৰিত হৈছিল। (হয়/নহয়))
Answer: Yes.
উত্তৰ: হয় (Yes)।
(g) In which year was the World Council of Indigenous Peoples constituted?
(খিলঞ্জীয়া লোকৰ বিশ্ব সংসদ কোন চনত গঠিত হৈছিল?)
Answer: The World Council of Indigenous Peoples was constituted in 1975.
উত্তৰ: ১৯৭৫ চনত খিলঞ্জীয়া লোকৰ বিশ্ব সংসদ গঠিত হৈছিল।
(h) Write one objective of the World Social Forum (WSF).
(বিশ্ব সামাজিক ফ’ৰামৰ (WSF) এটা উদ্দেশ্য লিখা।)
Answer: One main objective of the World Social Forum is to oppose neo-liberal globalization.
উত্তৰ: বিশ্ব সামাজিক ফ’ৰামৰ এটা মূল উদ্দেশ্য হ’ল নব্য-উদাৰতাবাদী গোলকীকৰণৰ বিৰোধিতা কৰা।
(i) What is the Kyoto protocol?
(কিয়’টো প্ৰট’কল কি?)
Answer: The Kyoto Protocol is an international agreement aimed at reducing greenhouse gas emissions to prevent global warming.
উত্তৰ: কিয়’টো আচৰণবিধি হ’ল গোলকীয় উষ্ণতা বৃদ্ধি ৰোধ কৰাৰ বাবে সেউজ গৃহ গেছৰ নিৰ্গমন হ্ৰাস কৰিবলৈ কৰা এক আন্তৰ্জাতিক চুক্তি।
(j) Who became the General Secretary of the Communist Party of the USSR in 1985?
(১৯৮৫ চনত ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ সাম্যবাদী দলৰ সাধাৰণ সম্পাদক কোন হৈছিল?)
Answer: Mikhail Gorbachev became the General Secretary of the Communist Party of the USSR in 1985.
উত্তৰ: ১৯৮৫ চনত মিখাইল গৰ্বাচেভ ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ সাম্যবাদী দলৰ সাধাৰণ সম্পাদক হৈছিল।
2. Answer any five from the following questions : (2×5=10)
(যিকোনো পাঁচটা প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিয়া:)
(a) What is Amnesty International?
(এমনেষ্টি ইণ্টাৰনেচনেল কি?)
Answer: Amnesty International is an international human rights organization that works for the protection of human rights all over the world.
উত্তৰ: এমনেষ্টি ইণ্টাৰনেচনেল হ’ল এক আন্তৰ্জাতিক মানৱ অধিকাৰ সংগঠন যিয়ে সমগ্ৰ বিশ্বতে মানৱ অধিকাৰ সুৰক্ষাৰ বাবে কাম কৰে।
(b) What do you mean by the term ‘globalization’?
(‘গোলকীকৰণ’ বুলিলে কি বুজা?)
Answer: Globalization means the close relationship and mutual dependence that has developed among the economies, societies, and cultures of different countries of the world.
উত্তৰ: গোলকীকৰণ বা বিশ্বায়ন মানে হ’ল বিশ্বৰ বিভিন্ন দেশৰ অৰ্থনীতি, সমাজ আৰু সংস্কৃতিৰ মাজত গঢ়ি উঠা এক নিবিড় সম্পৰ্ক আৰু পাৰস্পৰিক নিৰ্ভৰশীলতা।
(c) The UN Security Council has _ permanent and non-permanent members.
(ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ নিৰাপত্তা পৰিষদৰ জন স্থায়ী আৰু _ জন অস্থায়ী সদস্য আছে।)
Answer: The UN Security Council has 5 permanent and 10 non-permanent members.
উত্তৰ: ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ নিৰাপত্তা পৰিষদৰ ৫ জন স্থায়ী আৰু ১০ জন অস্থায়ী সদস্য আছে।
(d) Mention two areas of cooperation between India and Bangladesh.
(ভাৰত আৰু বাংলাদেশৰ মাজত সহযোগিতাৰ দুটা ক্ষেত্ৰ উল্লেখ কৰা।)
Answer: Two areas of cooperation between India and Bangladesh are— (1) Trade and economic relations, (2) Disaster management and anti-terrorist operations.
উত্তৰ: ভাৰত আৰু বাংলাদেশৰ সহযোগিতাৰ দুটা ক্ষেত্ৰ হ’ল— (১) বাণিজ্য আৰু অৰ্থনৈতিক লেনদেন, (২) দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনা আৰু সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী অভিযান।
(e) Write two new sources of threat to human security.
(মানৱ নিৰাপত্তাৰ প্ৰতি ভাবুকিৰ দুটা নতুন উৎস লিখা।)
Answer: Two new sources of threat to human security are— (1) Global pandemics (e.g., COVID-19), (2) Climate change.
উত্তৰ: মানৱ নিৰাপত্তাৰ প্ৰতি ভাবুকিৰ দুটা নতুন উৎস হ’ল— (১) গোলকীয় মহামাৰী (যেনে— ক’ভিড-১৯), (২) জলবায়ু পৰিৱৰ্তন।
(f) What is cooperative security?
(সহযোগিতামূলক নিৰাপত্তা কি?)
Answer: Cooperative security is a concept where countries try to ensure security through mutual trust and cooperation instead of military power.
উত্তৰ: সহযোগিতামূলক নিৰাপত্তা হ’ল এনে এক ধাৰণা য’ত দেশসমূহে সামৰিক শক্তিৰ পৰিৱৰ্তে পাৰস্পৰিক বিশ্বাস আৰু সহযোগিতাৰ জৰিয়তে নিৰাপত্তা সুনিশ্চিত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে।
3. Answer any three from the following questions : (4×3=12)
(যিকোনো তিনিটা প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিয়া:)
(a) Should India be given permanent membership in the UN Security Council? Give the arguments supporting your answer.
(ভাৰতক ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ নিৰাপত্তা পৰিষদৰ স্থায়ী সদস্যপদ প্ৰদান কৰা উচিত নে? তোমাৰ উত্তৰৰ সমৰ্থনত যুক্তি দিয়া।)
Answer: Yes, India should be given permanent membership in the UN Security Council. The arguments supporting this are:
- India is the world’s largest democracy and ranks first in the world in terms of population.
- India is an emerging economic power in the world.
- India’s contribution to the UN peacekeeping force is very significant.
- India has always been respectful of the principles and ideals of the United Nations.
উত্তৰ: হয়, ভাৰতক ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ নিৰাপত্তা পৰিষদৰ স্থায়ী সদস্যপদ প্ৰদান কৰা উচিত। ইয়াৰ সমৰ্থনত যুক্তিবোৰ হ’ল—
১/ ভাৰত বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ গণতান্ত্ৰিক দেশ আৰু জনসংখ্যাৰ ফালৰ পৰা বিশ্বৰ ভিতৰতে প্ৰথম।
২/ ভাৰত বিশ্বৰ এক উদীয়মান অৰ্থনৈতিক শক্তি।
৩/ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ শান্তিৰক্ষা বাহিনীত ভাৰতৰ অৱদান অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ।
৪/ ভাৰতে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ নীতি আৰু আদৰ্শৰ প্ৰতি সদায় শ্ৰদ্ধাশীল।
(e) Is the European Union a political organization? Explain.
(ইউৰোপীয় সংঘ এটা ৰাজনৈতিক সংগঠন নেকি? ব্যাখ্যা কৰা।)
Answer: The European Union (EU) is not just an economic organization; it has also transformed into a powerful political organization. The reasons are:
- The European Union has its own flag, anthem, and founding day.
- It has a common foreign and security policy for its member states.
- It takes political decisions through the European Parliament.
- Its own currency, the ‘Euro’, exerts political influence along with economic impact.
উত্তৰ: ইউৰোপীয় সংঘ (EU) কেৱল এক অৰ্থনৈতিক সংগঠনেই নহয়, ই এক শক্তিশালী ৰাজনৈতিক সংগঠনলৈও ৰূপান্তৰিত হৈছে। ইয়াৰ কাৰণবোৰ হ’ল—
১/ ইউৰোপীয় সংঘৰ নিজা পতাকা, জাতীয় সংগীত আৰু প্ৰতিষ্ঠা দিৱস আছে।
২/ ইয়াৰ সদস্য দেশসমূহৰ বাবে এক উমৈহতীয়া বৈদেশিক আৰু নিৰাপত্তা নীতি আছে।
৩/ ইউৰোপীয় সংসদৰ জৰিয়তে ই ৰাজনৈতিক সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে।
৪/ ইয়াৰ নিজা মুদ্ৰা ‘ইউৰো’ৱে অৰ্থনৈতিক দিশৰ লগতে ৰাজনৈতিক প্ৰভাৱো বিস্তাৰ কৰে।
4. Answer any two from the following questions : (6×2=12)
(যিকোনো দুটা প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিয়া:)
(b) Discuss the causes of disintegration of the USSR.
(ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ পতনৰ কাৰণসমূহ আলোচনা কৰা।)
Answer: The main causes of the disintegration of the USSR are:
- Economic Stagnation: The Soviet economy had been stagnant for a long time, leading to a shortage of consumer goods.
- Political Corruption: The dictatorship of the Communist Party and corruption in the administration had frustrated the public.
- Gorbachev’s Reform Policies: Mikhail Gorbachev’s policies of ‘Perestroika’ and ‘Glasnost’ gave the people a taste of freedom.
- Rise of Nationalism: The rise of nationalist consciousness among the various republics within the Soviet Union paved the way for separation.
- Military Expenditure: Competing in the Cold War with America, the Soviet Union spent most of its resources on the military sector.
উত্তৰ: ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ পতনৰ মূল কাৰণসমূহ হ’ল—
১/ অৰ্থনৈতিক স্থবিৰতা: ছোভিয়েট অৰ্থনীতি দীৰ্ঘদিন ধৰি স্থবিৰ হৈ আছিল, যাৰ ফলত উপভোক্তা সামগ্ৰীৰ নাটনি হৈছিল।
২/ ৰাজনৈতিক দুৰ্নীতি: সাম্যবাদী দলৰ একনায়কত্ববাদ আৰু প্ৰশাসনত দুৰ্নীতিয়ে জনসাধাৰণক অতিষ্ঠ কৰি তুলিছিল।
৩/ গৰ্বাচেভৰ সংস্কাৰ নীতি: মিখাইল গৰ্বাচেভৰ ‘পেৰেষ্ট্ৰইকা’ আৰু ‘গ্লাচনোষ্ট’ নীতিয়ে জনসাধাৰণক স্বাধীনতাৰ সোৱাদ দিছিল।
৪/ জাতীয়তাবাদৰ উত্থান: ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ অন্তৰ্গত বিভিন্ন গণৰাজ্যসমূহৰ মাজত জাতীয়তাবাদী চেতনাৰ উত্থানে বিভাজনৰ পথ প্ৰশস্ত কৰিছিল।
৫/ সামৰিক ব্যয়: আমেৰিকাৰ সৈতে শীতল যুদ্ধৰ প্ৰতিযোগিতাত নামি ছোভিয়েট ইউনিয়নে নিজৰ বেছিভাগ সম্পদ সামৰিক ক্ষেত্ৰত খৰচ কৰিছিল।
Part-B: Politics in India Since Independence (স্বাধীনোত্তৰ ভাৰতৰ ৰাজনীতি)
5. Answer any six from the following questions : (1×6=6)
(যিকোনো ছটা প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিয়া:)
(a) Who was the first Chief Election Commissioner of Independent India?
(স্বাধীন ভাৰতৰ প্ৰথমজন মুখ্য নিৰ্বাচনী আয়ুক্ত কোন আছিল?)
Answer: Sukumar Sen was the first Chief Election Commissioner of Independent India.
উত্তৰ: সুকুমাৰ সেন (Sukumar Sen) আছিল স্বাধীন ভাৰতৰ প্ৰথমজন মুখ্য নিৰ্বাচনী আয়ুক্ত।
(b) In which year was the BAMCEF formed?
(BAMCEF কোন চনত গঠন কৰা হৈছিল?)
Answer: BAMCEF was formed in the year 1978.
উত্তৰ: ১৯৭৮ চনত BAMCEF গঠন কৰা হৈছিল।
(c) How many Princely States were there at the time of Independence of India?
(ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ সময়ত কিমানখন দেশীয় ৰাজ্য আছিল?)
Answer: There were 565 Princely States at the time of India’s independence.
উত্তৰ: স্বাধীনতাৰ সময়ত ভাৰতত ৫৬৫ খন দেশীয় ৰাজ্য আছিল।
(d) A. K. Gopalan was a leader of the Communist Party of India. (Yes/No)
(এ. কে. গোপালন ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ এজন নেতা আছিল। (হয়/নহয়))
Answer: Yes.
উত্তৰ: হয় (Yes)।
(e) In which year was the Planning Commission of India constituted?
(ভাৰতৰ পৰিকল্পনা আয়োগ কোন চনত গঠন কৰা হৈছিল?)
Answer: The Planning Commission of India was constituted in 1950.
উত্তৰ: ১৯৫০ চনত ভাৰতৰ পৰিকল্পনা আয়োগ গঠন কৰা হৈছিল।
(f) Who started the ‘Jai Jawan, Jai Kisan’ slogan?
(‘জয় জোৱান, জয় কিষাণ’ শ্লোগান কোনে আৰম্ভ কৰিছিল?)
Answer: Lal Bahadur Shastri started the ‘Jai Jawan, Jai Kisan’ slogan.
উত্তৰ: লাল বাহাদুৰ শাস্ত্ৰীয়ে ‘জয় জোৱান, জয় কিষাণ’ শ্লোগান আৰম্ভ কৰিছিল।
(g) Who was the founder of the Mizo National Front (MNF)?
(মিজো নেচনেল ফ্ৰণ্টৰ (MNF) প্ৰতিষ্ঠাপক কোন আছিল?)
Answer: Laldenga was the founder of the Mizo National Front.
উত্তৰ: লালডেংগা (Laldenga) আছিল মিজো নেচনেল ফ্ৰণ্টৰ প্ৰতিষ্ঠাপক।
(h) When was the Shimla Agreement signed?
(চিমলা চুক্তি কেতিয়া স্বাক্ষৰিত হৈছিল?)
Answer: The Shimla Agreement was signed on 3rd July 1972.
উত্তৰ: ১৯৭২ চনৰ ৩ জুলাইত চিমলা চুক্তি স্বাক্ষৰিত হৈছিল।
(i) When did the Supreme Court of India declare the verdict of Kesavananda Bharati case?
(ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে কেশৱানন্দ ভাৰতী গোচৰৰ ৰায়দান কেতিয়া দিছিল?)
Answer: The Supreme Court of India declared the verdict of the Kesavananda Bharati case on 24th April 1973.
উত্তৰ: ১৯৭৩ চনৰ ২৪ এপ্ৰিলত উচ্চতম ন্যায়ালয়ে কেশৱানন্দ ভাৰতী গোচৰৰ ৰায়দান কৰিছিল।
(j) Who was the architect of the Second Five-Year Plan of India?
(ভাৰতৰ দ্বিতীয় পঞ্চবাৰ্ষিক পৰিকল্পনাৰ স্থপতি কোন আছিল?)
Answer: P. C. Mahalanobis was the architect of the Second Five-Year Plan of India.
উত্তৰ: পি. চি. মহলানবিছ (P. C. Mahalanobis) আছিল ভাৰতৰ দ্বিতীয় পঞ্চবাৰ্ষিক পৰিকল্পনাৰ স্থপতি।
6. Answer any five from the following questions : (2×5=10)
(যিকোনো পাঁচটা প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিয়া:)
(a) What is Bombay Plan?
(বম্বে প্লেন কি?)
Answer: The joint proposal drafted by several leading industrialists of India in 1944 for the economic development of the country is called the ‘Bombay Plan’.
উত্তৰ: ১৯৪৪ চনত ভাৰতৰ কেইবাজনো আগশাৰীৰ উদ্যোগপতিয়ে দেশৰ অৰ্থনৈতিক বিকাশৰ বাবে যি যুটীয়া আঁচনি প্ৰস্তুত কৰিছিল, তাকেই ‘বম্বে প্লেন’ বোলা হয়।
(b) Give two reasons for the failure of the Morarji Desai Government.
(মোৰাৰজী দেশাই চৰকাৰৰ বিফলতাৰ দুটা কাৰণ দিয়া।)
Answer: Two reasons for the failure of the Morarji Desai Government are— (1) Severe internal conflict within the Janata Party, (2) Lack of a definite policy and program.
উত্তৰ: মোৰাৰজী দেশাই চৰকাৰৰ বিফলতাৰ দুটা কাৰণ হ’ল— (১) জনতা দলৰ ভিতৰচ’ৰাত থকা তীব্ৰ অন্তৰ্কন্দল, (২) এক সুনিশ্চিত নীতি আৰু কাৰ্যসূচীৰ অভাৱ।
(c) What is Congress Syndicate?
(কংগ্ৰেছ ছিণ্ডিকেট কি?)
Answer: In the 1960s, a group of influential and senior leaders within the Congress party was referred to as the ‘Syndicate’.
উত্তৰ: ১৯৬০-ৰ দশকত কংগ্ৰেছ দলৰ ভিতৰত থকা এদল প্ৰভাৱশালী আৰু জ্যেষ্ঠ নেতাৰ গোটক ‘ছিণ্ডিকেট’ বুলি কোৱা হৈছিল।
(d) What is the Two-Nation theory?
(দ্বিজাতি তত্ত্ব কি?)
Answer: The Two-Nation theory is a concept put forward by the Muslim League which stated that India consisted of two separate nations—Hindus and Muslims, and therefore, they needed two separate countries.
উত্তৰ: দ্বিজাতি তত্ত্ব হ’ল মুছলিম লীগে আগবঢ়োৱা এক ধাৰণা য’ত কোৱা হৈছিল যে ভাৰতত হিন্দু আৰু মুছলমান— এই দুটা পৃথক জাতি বাস কৰে, সেয়েহে তেওঁলোকৰ বাবে দুখন পৃথক ৰাষ্ট্ৰ লাগে।
(e) Mention the names of any two leaders of the Bharatiya Jana Sangh.
(ভাৰতীয় জন সংঘৰ যিকোনো দুজন নেতাৰ নাম উল্লেখ কৰা।)
Answer: The names of two leaders of the Bharatiya Jana Sangh are— Syama Prasad Mookerjee and Deendayal Upadhyaya.
উত্তৰ: ভাৰতীয় জন সংঘৰ দুজন নেতাৰ নাম হ’ল— শ্যামাপ্ৰসাদ মুখাৰ্জী আৰু দীনদয়াল উপাধ্যায়।
(f) Which countries were the parties to the 20-Year Treaty of Peace and Friendship of 1971?
(১৯৭১ চনৰ ২০ বছৰীয়া শান্তি আৰু বন্ধুত্বৰ চুক্তিখন কোন কোন দেশৰ মাজত স্বাক্ষৰিত হৈছিল?)
Answer: The 20-Year Treaty of Peace and Friendship of 1971 was signed between India and the Soviet Union.
উত্তৰ: ১৯৭১ চনৰ ২০ বছৰীয়া শান্তি আৰু বন্ধুত্বৰ চুক্তিখন ভাৰত আৰু ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ মাজত স্বাক্ষৰিত হৈছিল।
7. Answer any three from the following questions : (4×3=12)
(যিকোনো তিনিটা প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিয়া:)
(a) Explain any four consequences of the Partition of India.
(ভাৰত বিভাজনৰ যিকোনো চাৰিটা পৰিণাম ব্যাখ্যা কৰা।)
Answer: Four consequences of the Partition of India are:
- Transfer of Population: Due to the partition, millions of people had to leave their homes and move across the border.
- Communal Violence: About 5 to 10 lakh people died in the clashes between Hindus and Muslims during the partition.
- Refugee Problem: The rehabilitation of refugees coming from both sides of the border became a major challenge.
- Division of Properties: Not only land, but government assets, railways, and even government employees were divided between the two countries.
উত্তৰ: ভাৰত বিভাজনৰ চাৰিটা পৰিণাম হ’ল—
১/ জনসংখ্যাৰ স্থানান্তৰ: বিভাজনৰ ফলত লাখ লাখ মানুহে নিজৰ ঘৰ-বাৰী এৰি সীমান্তৰ সিপাৰলৈ যাবলগীয়া হৈছিল।
২/ সাম্প্ৰদায়িক হিংসা: বিভাজনৰ সময়ত হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত হোৱা সংঘৰ্ষত প্ৰায় ৫ ৰ পৰা ১০ লাখ মানুহৰ মৃত্যু হৈছিল।
৩/ শৰণাৰ্থী সমস্যা: সীমান্তৰ দুয়োপাৰৰ পৰা অহা শৰণাৰ্থীসকলৰ পুনৰ সংস্থাপন এক ডাঙৰ প্ৰত্যাহ্বান হৈ পৰিছিল।
৪/ সম্পত্তিৰ বিভাজন: কেৱল মাটি-কালিয়েই নহয়, চৰকাৰী সম্পদ, ৰেলৱে, আনকি চৰকাৰী কৰ্মচাৰীসকলকো দুয়োখন দেশৰ মাজত ভাগ কৰা হৈছিল।
(d) Discuss the main causes of the Assam Movement.
(অসম আন্দোলনৰ মূল কাৰণসমূহ আলোচনা কৰা।)
Answer: The main causes of the Assam Movement (1979-1985) are:
- Illegal Immigration: The large-scale illegal immigration from Bangladesh posed a threat to the existence of the indigenous people of Assam.
- Anomalies in Electoral Rolls: A large number of foreigners’ names were detected in the electoral rolls during the Mangaldoi Lok Sabha constituency by-election in 1978.
- Economic Neglect: Although the Central Government utilized Assam’s resources (like oil, tea), it did not do much for the development of the state.
- Protection of Cultural Identity: An awakening was created among the indigenous people to protect the Assamese language and culture.
উত্তৰ: অসম আন্দোলনৰ (১৯৭৯-১৯৮৫) মূল কাৰণসমূহ হ’ল—
১/ অবৈধ অনুপ্ৰৱেশ: বাংলাদেশৰ পৰা হোৱা বৃহৎ সংখ্যক অবৈধ অনুপ্ৰৱেশকাৰীৰ বাবে অসমৰ খিলঞ্জীয়া লোকসকলৰ অস্তিত্বৰ প্ৰতি ভাবুকি আহিছিল।
২/ ভোটাৰ তালিকাৰ বিসংগতি: ১৯৭৮ চনৰ মঙলদৈ লোকসভা সমষ্টিৰ উপ-নিৰ্বাচনত ভোটাৰ তালিকাত বৃহৎ সংখ্যক বিদেশীৰ নাম ধৰা পৰিছিল।
৩/ অৰ্থনৈতিক অৱহেলা: কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে অসমৰ সম্পদসমূহ (যেনে— তেল, চাহ) ব্যৱহাৰ কৰিলেও ৰাজ্যখনৰ উন্নতিৰ বাবে বিশেষ একো কৰা নাছিল।
৪/ সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ সুৰক্ষা: অসমীয়া ভাষা আৰু সংস্কৃতিৰ সুৰক্ষাৰ বাবে খিলঞ্জীয়া লোকসকলৰ মাজত এক জাগৰণ সৃষ্টি হৈছিল।
8. Answer any two from the following questions : (6×2=12)
(যিকোনো দুটা প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিয়া:)
(c) Discuss Nehru’s role as the chief architect of India’s foreign policy.
(ভাৰতৰ বৈদেশিক নীতিৰ মুখ্য স্থপতি হিচাপে নেহৰুৰ ভূমিকা আলোচনা কৰা।)
Answer: Jawaharlal Nehru’s role as the architect of India’s foreign policy is very significant. The main objectives of his foreign policy were:
- Non-Alignment: Nehru adopted an independent policy by not joining any military bloc during the Cold War.
- Panchsheel: In 1954, Nehru proposed five principles for peace and cooperation with China.
- Opposition to Colonialism: Nehru supported the independence movements of countries in Asia and Africa.
- World Peace: India was always in favor of resolving international disputes through peaceful negotiations.
- Regional Cooperation: Nehru emphasized building unity and cooperation among Asian countries.
- Respect for the UN: He believed in maintaining peace and security in the world through the United Nations.
উত্তৰ: ভাৰতৰ বৈদেশিক নীতিৰ স্থপতি হিচাপে জৱাহৰলাল নেহৰুৰ ভূমিকা অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। তেওঁৰ বৈদেশিক নীতিৰ মূল লক্ষ্যসমূহ আছিল—
১/ গোষ্ঠী নিৰপেক্ষতা (Non-Alignment): নেহৰুৱে শীতল যুদ্ধৰ সময়ত কোনো সামৰিক গোষ্ঠীত যোগদান নকৰি এক স্বতন্ত্ৰ নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল।
২/ পঞ্চশীল নীতি (Panchsheel): ১৯৫৪ চনত চীনৰ সৈতে শান্তি আৰু সহযোগিতাৰ বাবে নেহৰুৱে পাঁচটা নীতি আগবঢ়াইছিল।
৩/ উপনিৱেশবাদৰ বিৰোধিতা: নেহৰুৱে এছিয়া আৰু আফ্ৰিকাৰ দেশসমূহৰ স্বাধীনতা আন্দোলনক সমৰ্থন কৰিছিল।
৪/ বিশ্ব শান্তি: ভাৰতে সদায় আন্তর্যাতিক বিবাদসমূহ শান্তিপূৰ্ণ আলোচনাৰ জৰিয়তে সমাধান কৰাৰ পক্ষত আছিল।
৫/ আঞ্চলিক সহযোগিতা: নেহৰুৱে এছীয় দেশসমূহৰ মাজত একতা আৰু সহযোগিতা গঢ়ি তোলাত গুৰুত্ব দিছিল।
৬/ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধা: তেওঁ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ জৰিয়তে বিশ্বত শান্তি আৰু নিৰাপত্তা বৰ্তাই ৰখাত বিশ্বাস কৰিছিল।
