গোট – ১ (গদ্য ভাগ)
১। তলৰ যিকোনো সাতোটা প্ৰশ্নৰ কেৱল উত্তৰ লিখাঁ : (১x৭=৭)
(ক) ১৯৩০ চনৰ কিমান তাৰিখে বেজবৰুৱাই সম্বলপুৰৰ পৰা অসমলৈ যাত্ৰা কৰিছিল?
উত্তৰঃ ১৯৩০ চনৰ ২৯ আগষ্ট তাৰিখে বেজবৰুৱাই সম্বলপুৰৰ পৰা অসমলৈ যাত্ৰা কৰিছিল।
(খ) ‘বনফুল’ৰ কবি বুলি কাক কোৱা হয়?
উত্তৰঃ যতীন্দ্ৰনাথ দুৱৰাক ‘বনফুল’ৰ কবি বুলি কোৱা হয়।
(গ) ভাৰতীয় প্ৰশাসনিক সেৱাত নিযুক্ত প্ৰথমগৰাকী অসমীয়া কোন আছিল?
উত্তৰঃ আনন্দৰাম বৰুৱা আছিল ভাৰতীয় প্ৰশাসনিক সেৱাত নিযুক্ত প্ৰথমগৰাকী অসমীয়া।
(ঘ) ‘হস্তীবিদ্যার্ণৱ’ কি শ্ৰেণীৰ পুথি?
উত্তৰঃ ‘হস্তীবিদ্যার্ণৱ’ এখন ব্যৱহাৰিক সাহিত্য বা বিজ্ঞানভিত্তিক পুথি (হাতীৰ চিকিৎসা আৰু প্ৰশিক্ষণ সম্পৰ্কীয়)।
(ঙ) কৰ্ম কৰাৰ কৌশলক ‘ভগৱদ্গীতা’ত কি বুলি কোৱা হৈছে?
উত্তৰঃ কৰ্ম কৰাৰ কৌশলক ‘ভগৱদ্গীতা’ত ‘যোগ’ বুলি কোৱা হৈছে (যোগঃ কৰ্মসু কৌশলম্)।
(চ) শীলভদ্ৰ কাৰ ছদ্মনাম?
উত্তৰঃ শীলভদ্ৰ ৰেৱতী মোহন দত্তচৌধুৰীৰ ছদ্মনাম।
(ছ) ভূপেন হাজৰিকাৰ ‘এৰাবাটৰ সুৰ’ নামৰ ছবিখনে কিমান চনত মুক্তিলাভ কৰিছিল?
উত্তৰঃ ১৯৫৬ চনত মুক্তিলাভ কৰিছিল।
(জ) ড০ দীনেশ চন্দ্ৰ গোস্বামীয়ে সম্পাদনা কৰা বিজ্ঞানবিষয়ক আলোচনীখনৰ নাম কি?
উত্তৰঃ ‘দৃষ্টি’।
(ঝ) ‘উপকল্প’ শব্দৰ অৰ্থ লিখাঁ।
উত্তৰঃ ‘উপকল্প’ শব্দৰ অৰ্থ হ’ল— ধাৰণা বা পৰিকল্পনা (Hypothesis)।
২। তলৰ যিকোনো সাতোটা প্ৰশ্নৰ উত্তৰ লিখাঁ : (২x৭=১৪)
(ক) ‘মোৰ মাতৃমুখ দৰ্শন’ত লেখকে উল্লেখ কৰা ‘মাজিউ’ আৰু ‘জ্ঞান’ কোন আছিল?
উত্তৰঃ ‘মাজিউ’ আছিল লেখক লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ মাজু ককায়েক আৰু ‘জ্ঞান’ আছিল তেওঁৰ ভতিজাক জ্ঞানদাভিৰাম বৰুৱা।
(খ) “শ্ৰদ্ধয়া দেয়ম্, অশ্ৰদ্ধয়া অদেয়ম্” কথাষাৰৰ তাৎপৰ্য লিখাঁ।
উত্তৰঃ ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল— যিকোনো দান বা কৰ্ম শ্ৰদ্ধাৰে কৰিব লাগে, অশ্ৰদ্ধাৰে কৰা দানৰ কোনো আধ্যাত্মিক বা সামাজিক মূল্য নাই। শ্ৰদ্ধাই কৰ্মক পবিত্ৰ কৰে।
(গ) আনন্দৰাম বৰুৱাৰ কোনবোৰ গুণৰ বাবে অসমৰ লোকসকলৰ আত্মস্মৃতি জাগি উঠিছিল?
উত্তৰঃ আনন্দৰাম বৰুৱাৰ অসাধাৰণ মেধা, কৰ্মস্পৃহা, দেশপ্ৰেম আৰু সংস্কৃত সাহিত্যৰ প্ৰতি থকা অগাধ পাণ্ডিত্যৰ বাবে অসমীয়া লোকসকলৰ মাজত জাতীয় গৌৰৱ আৰু আত্মস্মৃতি জাগি উঠিছিল।
(ঘ) ব্যৱহাৰিক সাহিত্যৰ অন্তৰ্গত দুখন পুথিৰ নাম লিখাঁ।
উত্তৰঃ ব্যৱহাৰিক সাহিত্যৰ অন্তৰ্গত দুখন পুথি হ’ল— ‘হস্তীবিদ্যার্ণৱ’ আৰু ‘ঘোঁৰানিদান’।
(ঙ) ‘ভাৰতীয় আদৰ্শত বৈৰাগ্য’ নামৰ পাঠটিত কি দুটা মহৎ গুণ সকলো ব্যক্তিয়ে কৰ্ষণ কৰিব লাগে বুলি লিখা আছে?
উত্তৰঃ পাঠটিৰ মতে সকলো ব্যক্তিয়ে ‘ত্যাগ’ আৰু ‘সংযম’— এই দুটা মহৎ গুণ কৰ্ষণ কৰিব লাগে।
(চ) চুটিগল্পৰ দুটা বৈশিষ্ট্য উল্লেখ কৰাঁ।
উত্তৰঃ চুটিগল্পৰ দুটা বৈশিষ্ট্য হ’ল— (১) ইয়াৰ পৰিসৰ চুটি আৰু কাহিনীভাগ একমুখী, (২) ইয়াত জীৱনৰ কোনো এটা বিশেষ মুহূৰ্তৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা হয়।
(ছ) জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাই নিৰ্মাণ কৰা কথাছবি দুখনৰ নাম লিখাঁ।
উত্তৰঃ জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাই নিৰ্মাণ কৰা কথাছবি দুখন হ’ল— ‘জয়মতী’ আৰু ‘ইন্দ্ৰমালতী’।
৩। প্ৰসংগ-সংগতি দৰ্শাই ব্যাখ্যা কৰাঁ : (৪)
(ক) “বিজ্ঞানৰ গোটেই পদ্ধতিটোতে এই মুকলি মনটোৰ গুৰুত্ব বৰ বেছি।”
উত্তৰঃ
প্ৰসংগঃ উক্ত কথাষাৰ আমাৰ পাঠ্যপুথিৰ অন্তৰ্গত ড০ দীনেশ চন্দ্ৰ গোস্বামীৰ ‘বিজ্ঞান আৰু আমাৰ মানসিকতা’ নামৰ প্ৰবন্ধটোৰ পৰা তুলি অনা হৈছে।
সংগতিঃ বিজ্ঞানৰ চৰ্চা আৰু বৈজ্ঞানিক মানসিকতা গঢ়ি তোলাৰ ক্ষেত্ৰত মুকলি মনৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ কথা ক’বলৈ গৈ লেখকে এই মন্তব্য কৰিছে।
ব্যাখ্যাঃ বিজ্ঞান কেৱল কিছুমান তথ্যৰ সমষ্টি নহয়, ই এক পদ্ধতি। এই পদ্ধতিত কোনো ধাৰণাকে অন্ধভাৱে গ্ৰহণ কৰা নহয়। এজন বিজ্ঞানীৰ মনটো সদায় মুকলি হ’ব লাগে যাতে তেওঁ নতুন তথ্য বা প্ৰমাণ পালে নিজৰ পুৰণি ভুল ধাৰণা ত্যাগ কৰি সত্যক গ্ৰহণ কৰিব পাৰে। যিসকলৰ মন সংকীৰ্ণ বা অন্ধবিশ্বাসত আৱদ্ধ, তেওঁলোকে বিজ্ঞানৰ প্ৰকৃত সোৱাদ পাব নোৱাৰে। গতিকে বিজ্ঞানসন্মত বিচাৰ-বুদ্ধিৰ বাবে মুকলি মনৰ গুৰুত্ব অপৰিসীম।
৪। তলৰ যিকোনো দুটা প্ৰশ্নৰ উত্তৰ লিখাঁ : (৫x২=১০)
(ঘ) আনন্দৰাম বৰুৱাক একাগ্রতা গুণে সাফল্য লাভত কেনেদৰে সহায় কৰিছিল, বুজাই লিখাঁ।
উত্তৰঃ আনন্দৰাম বৰুৱাৰ জীৱনৰ অন্যতম প্ৰধান গুণ আছিল একাগ্রতা। তেওঁ যি কামতে হাত দিছিল, সেই কাম সম্পূৰ্ণ নকৰালৈকে ক্ষান্ত হোৱা নাছিল। আই.চি.এছ. (ICS) পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হোৱাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি সংস্কৃত সাহিত্যৰ বিশাল গ্ৰন্থসমূহ ৰচনা কৰালৈকে তেওঁৰ প্ৰতিটো খোজতে একাগ্রতাৰ পৰিচয় পোৱা যায়। তেওঁ দিনটোৰ বেছিভাগ সময় অধ্যয়ন আৰু গৱেষণাত অতিবাহিত কৰিছিল। আনকি চৰকাৰী দায়িত্ব পালন কৰিও তেওঁ নিজৰ সাহিত্য চৰ্চা অব্যাহত ৰাখিছিল। তেওঁৰ মতে, একাগ্রতা অবিহনে কোনো মহৎ কাম সম্ভৱ নহয়। এই গুণৰ বাবেই তেওঁ অতি কম বয়সতে বিশ্বৰ পণ্ডিতসকলৰ মাজত নিজৰ স্থান সুনিশ্চিত কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল।
গোট – ২ (পদ্য ভাগ)
৫। তলৰ যিকোনো পাঁচোটা প্ৰশ্নৰ কেৱল উত্তৰ লিখাঁ : (১x৫=৫)
(ক) মাধৱদেৱে ৰচনা কৰা বৰগীতৰ সংখ্যা কিমান?
উত্তৰঃ মাধৱদেৱে ৰচনা কৰা বৰগীতৰ সংখ্যা ১৫৭ টা।
(খ) মফিজুদ্দিন আহমদ হাজৰিকাৰ প্ৰথমখন কাব্যপুথিৰ নাম লিখাঁ।
উত্তৰঃ ‘জ্ঞান মালিনী’।
(গ) ভাৰত চৰকাৰে নলিনীবালা দেৱীক কিমান চনত পদ্মশ্ৰী উপাধি প্ৰদান কৰিছিল?
উত্তৰঃ ১৯৫৭ চনত।
(ঘ) পূজাৰ ১৬বিধ উপকৰণক একেলগে কি শব্দেৰে বুজোৱা হয়?
উত্তৰঃ ষোড়শোপচাৰ।
(ঙ) ‘হৰ্ম্য’ শব্দৰ অৰ্থ কি?
উত্তৰঃ অট্টালিকা বা প্ৰাসাদ।
৬। তলৰ যিকোনো পাঁচোটা প্ৰশ্নৰ উত্তৰ লিখাঁ : (২x৫=১০)
(ক) মাধৱদেৱৰ বৰগীতৰ দুটা প্ৰধান বৈশিষ্ট্য লিখাঁ।
উত্তৰঃ (১) মাধৱদেৱৰ বৰগীতত দাস্য ভাবৰ প্ৰধান্য দেখা যায়। (২) তেওঁৰ গীতসমূহত শ্ৰীকৃষ্ণৰ শিশু লীলাৰ সুন্দৰ বৰ্ণনা পোৱা যায়।
(খ) সত্ত্ব গুণৰ অধিকাৰী হ’লে কি কি পোৱা যায়?
উত্তৰঃ সত্ত্ব গুণৰ অধিকাৰী হ’লে মনত শান্তি, জ্ঞান, পবিত্ৰতা আৰু সুখ পোৱা যায়।
(গ) নিয়ৰৰ মালা গাঁথি কোনে, কেনেকৈ ৰাতিপুৱা কবিক দেখা দিয়ে?
উত্তৰঃ ‘আঘোণৰ কুঁৱলী’ কবিতাত সেউতীয়ে নিয়ৰৰ মালা গাঁথি কুঁৱলীৰ ওৰণি লৈ ৰাতিপুৱা কবিক দেখা দিয়ে।
৭। প্ৰসংগ-সংগতি দৰ্শাই ব্যাখ্যা কৰাঁ : (৪)
(খ) আজি জনতাৰ পঙ্কজ ৰূপ / জাগে পদুমৰ দৰে, / বোকাত জনমা মানুহে আজি / আলোকলে’ উঠি আহে / বেলিমুৱা হৈ হাঁহে।
উত্তৰঃ
প্ৰসংগঃ উক্ত কবিতাফাঁকি জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাৰ ‘বিশ্বখনিকৰ’ নামৰ কবিতাটোৰ পৰা তুলি অনা হৈছে।
সংগতিঃ সাধাৰণ জনতাৰ জাগৰণ আৰু তেওঁলোকৰ মাজত থকা সুপ্ত শক্তিৰ বিকাশৰ কথা ক’বলৈ গৈ কবিয়ে এইদৰে কৈছে।
ব্যাখ্যাঃ পদুম ফুল যেনেকৈ বোকাত জন্মিলেও পোহৰলৈ আহি নিজৰ সৌন্দৰ্য বিলায়, ঠিক তেনেদৰে সমাজৰ অৱহেলিত জনসাধাৰণো আজি জাগ্ৰত হৈছে। তেওঁলোকৰ মাজত থকা প্ৰতিভা আৰু শক্তিৰ বিকাশ ঘটিছে। তেওঁলোকে এতিয়া অন্ধকাৰৰ পৰা পোহৰৰ দিশলৈ অগ্ৰসৰ হৈছে আৰু নিজৰ অধিকাৰ সাব্যস্ত কৰি আনন্দৰে জীয়াই থাকিবলৈ শিকিছে।
গোট – ৩ (ব্যাকৰণ আৰু ৰচনা)
১২। চমুকৈ লিখাঁ : (৩x২=৬)
(খ) কাৰক বিভক্তিক আন কি নামেৰে জনা যায়? কাৰক কেইপ্ৰকাৰৰ?
উত্তৰঃ কাৰক বিভক্তিক ‘নাম বিভক্তি’ বুলিও জনা যায়। কাৰক ছয় প্ৰকাৰৰ।
(ঘ) জতুৱা ঠাঁচ কাক বোলে? ‘হাত’ শব্দ ব্যৱহাৰ কৰি দুটা জতুৱা ঠাঁচ লিখাঁ।
উত্তৰঃ কোনো শব্দসমষ্টিয়ে যেতিয়া এক বিশেষ অৰ্থ প্ৰকাশ কৰে, তাক জতুৱা ঠাঁচ বোলে। ‘হাত’ শব্দৰে দুটা জতুৱা ঠাঁচ হ’ল— (১) হাত দীঘল (প্ৰভাৱশালী), (২) হাত টান (কৃপণ)।
১৩। প্ৰত্যয় ভাঙি লিখাঁ : (১x৬=৬)
- খেতি = খেত + ই (তদ্ধিত প্ৰত্যয়)
- ৰঙীয়া = ৰং + ঈয়া (তদ্ধিত প্ৰত্যয়)
- সাঁচতীয়া = সাঁচত + ঈয়া (তদ্ধিত প্ৰত্যয়)
- বেগাই = বেগ + আই (তদ্ধিত প্ৰত্যয়)
- মিছলীয়া = মিছা + লীয়া (তদ্ধিত প্ৰত্যয়)
- ঢুলীয়া = ঢোল + ঈয়া (তদ্ধিত প্ৰত্যয়)
১৪। জতুৱা ঠাঁচৰ অৰ্থ আৰু বাক্য ৰচনা : (২x৪=৮)
(১) বাপতি-সাহোন (পূৰ্বপুৰুষৰ পৰা পোৱা সম্পত্তি): বিহু আমাৰ অসমীয়া জাতিৰ বাপতি-সাহোন উৎসৱ।
(২) চকু কপালত উঠা (আচৰিত হোৱা): যাদুঘৰৰ আচৰিত বস্তুবোৰ দেখি ল’ৰাটোৰ চকু কপালত উঠিল।
(৩) হিয়াৰ আমঠু (অতি মৰমৰ): একমাত্ৰ পুত্ৰ সন্তানটি মাকৰ হিয়াৰ আমঠু।
(৪) তেজক পানী কৰা (কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰা): খেতিয়কজনে তেজক পানী কৰি পথাৰত সোণালী শস্য চপাইছে।
১৫। ৰচনা : (১০)
(গ) সামাজিক মাধ্যম আৰু বৰ্তমান সমাজত ইয়াৰ প্ৰভাৱ
আৰম্ভণি: বৰ্তমান যুগ হ’ল বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিৰ যুগ। এই যুগত মানুহৰ জীৱনশৈলীত আমূল পৰিৱৰ্তন অনা এক অন্যতম মাধ্যম হ’ল সামাজিক মাধ্যম (Social Media)। ফেচবুক, হোৱাটছএপ, ইউটিউব আদিৰ জৰিয়তে মানুহে এতিয়া মুহূৰ্তৰ ভিতৰতে পৃথিৱীৰ যিকোনো প্ৰান্তৰ খবৰ লাভ কৰিব পাৰে।
ইতিবাচক প্ৰভাৱ: সামাজিক মাধ্যমৰ জৰিয়তে যোগাযোগ ব্যৱস্থা অতি সহজ হৈ পৰিছে। ইয়াৰ সহায়ত শিক্ষাৰ্থীসকলে বিভিন্ন শিক্ষামূলক তথ্য সংগ্ৰহ কৰিব পাৰে। নতুন প্ৰতিভা বিকাশৰ ক্ষেত্ৰতো ই এক ডাঙৰ মঞ্চ প্ৰদান কৰিছে।
নেতিবাচক প্ৰভাৱ: ইয়াৰ অতিমাত্ৰা ব্যৱহাৰে মানুহৰ মাজত যান্ত্ৰিকতা বৃদ্ধি কৰিছে। বহু সময়ত ভুল তথ্য বা উৰাবাতৰি বিয়পাই সমাজত অশান্তিৰ সৃষ্টি কৰা দেখা যায়। বিশেষকৈ কিশোৰ-কিশোৰীসকলৰ মাজত ইয়াৰ আসক্তিয়ে তেওঁলোকৰ পঢ়া-শুনাৰ ক্ষতি কৰিছে।
সামৰণি: সামাজিক মাধ্যমৰ সঠিক ব্যৱহাৰে আমাক উন্নতিৰ দিশে লৈ যাব পাৰে। গতিকে আমি সচেতন হৈ ইয়াৰ সু-প্ৰয়োগ কৰা উচিত যাতে সমাজৰ কল্যাণ সাধন হয়।
