| গীত আৰু ছবি | |
| শ্ৰেণী (Class) | 9 (নৱম শ্ৰেণীৰ) |
| বিষয় (Subject) | অসমীয়া (Assamese) |
| কিতাপৰ নাম (Book) | সাহিত্য চয়নিকা (Sahity Sayanika) |
| উপলব্ধ | প্ৰশ্নৰ উত্তৰ (Question Answer) |
| পাঠ (Lesson – 3) | গীত আৰু ছবি |
| পাঠ্যক্ৰম | (SEBA ) |
গীত আৰু ছবি – Class 9 Assamese
পাঠটোৰ সাৰাংশ
“গীত আৰু ছবি” কবিতাটোৰ জৰিয়তে কবি দুৰ্গেশ্বৰ শৰ্মাই কলাৰ সাৰ্বজনীন আবেদন আৰু মহত্ত্বক প্ৰকাশ কৰিছে। তেওঁৰ মতে, প্ৰকৃত গীত বা ছবিৰ সৌন্দৰ্য উপলব্ধি কৰিবলৈ গভীৰ জ্ঞান বা পাণ্ডিত্যৰ প্ৰয়োজন নহয়। ইয়াৰ আবেদন সকলোৰে বাবে সমান।
কবিয়ে কৈছে যে যি গীত বা ছবি বুজাই দিলেহে বুজিব পাৰি, তেনে কলাক কোনেও ভাল নাপায়। প্ৰকৃত কলা সিহে, যিটোৱে সকলোৰে মনত একেই আনন্দ আৰু ৰসৰ সঞ্চাৰ কৰিব পাৰে। ভাল গীতে মানুহৰ হৃদয় জগাই তোলে আৰু ভাল ছবিয়ে মনত গভীৰ সাঁচ বহুৱায়। আনকি সদায় দেখি থকা সাধাৰণ গছ-পাত এটাও যদি ছবিত সুন্দৰকৈ অংকন কৰা হয়, তেন্তে সি আকৰ্ষণীয় হৈ পৰে। ঠিক তেনেদৰে, কাণেৰে শুনি থকা সাধাৰণ কথাও যেতিয়া গীতৰ ৰূপত প্ৰকাশ পায়, তেতিয়া সি প্ৰাণস্পৰ্শী হৈ উঠে।
কবিয়ে কলাৰ অমৰত্বৰ কথাও কৈছে। তেওঁৰ মতে, কলাত থকা মিহি ভাৱ, মিহি গতি আৰু কৌশল কেতিয়াও ধ্বংস নহয়। ই অজৰ-অমৰ। ই য’তেই পৰে, ত’তেই বিভিন্ন আকাৰত গজি উঠে আৰু ঠাই অনুসৰি দীঘল-ডাঙৰ হয়। অৰ্থাৎ, প্ৰকৃত কলা দেশ-কাল-পাত্ৰৰ সীমা চেৰাই সকলোৰে বাবে আদৰণীয় আৰু চিৰস্থায়ী।
গুৰুত্বপূৰ্ণ শব্দাৰ্থ
| শব্দ | অৰ্থ |
| অজৰ-অমৰ | যাৰ জন্ম বা মৃত্যু নাই; চিৰস্থায়ী। |
| আলাস | আকাশ; শূন্য। |
| মিহি | সূক্ষ্ম; পাতল; নিমজ। |
| মূল | প্ৰধান; ঘাই; গুৰি। |
| উলাহ | আনন্দ; ফূৰ্তি। |
| কৌশলী | কৌশল বা দক্ষতা থকা। |
| প্রাণ টানি ধৰে | মন আকৰ্ষণ কৰে; আপ্লুত কৰে। |
পাঠভিত্তিক প্ৰশ্নাৱলী
ভাব-বিষয়ক
১। চমু উত্তৰ দিয়া :
(ক) কেনে গীত আৰু কেনে ছবিক কোনেও ভাল নোবোলে?
উত্তৰ: যি গীত বা ছবিৰ অৰ্থ বুজাই দিলেহে বুজিব পাৰি, তেনে গীত আৰু ছবিক কোনেও ভাল নোবোলে।
(খ) সদায় কাণেৰে শুনা সৰু কথাটিয়ে কেনেকৈ আমাৰ প্ৰাণ টানি ধৰে?
উত্তৰ: সদায় কাণেৰে শুনা সৰু কথাটিয়েও যেতিয়া গীতৰ ৰূপ লয়, তেতিয়া ই আমাৰ প্ৰাণ টানি ধৰে অৰ্থাৎ মন মুগ্ধ কৰি তোলে।
(গ) কবিৰ মতে কোনবোৰ বস্তু অজৰ-অমৰ?
উত্তৰ: কবিৰ মতে, মিহি ভাৱ, মিহি গতি আৰু কৌশলী বিদ্যা (কলা) অজৰ-অমৰ।
(ঘ) কেনেকুৱা গীত আৰু ছবিক সকলোৱে ভাল বুলি কয়?
উত্তৰ: যি গীত বা ছবিয়ে সকলোৰে মনত একে ধৰণৰ আনন্দ দিয়ে আৰু যি নিজে নিজে ‘আলাসত’ (শূন্যত) ঠাই পায়, তেনেকুৱা গীত আৰু ছবিক সকলোৱে ভাল বুলি কয়।
(ঙ) ‘সিহে পায় নিজে নিজে আলাসত ঠাই’-ইয়াত ‘আলাস’ শব্দটোৰ অৰ্থ কি?
উত্তৰ: ইয়াত ‘আলাস’ শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে আকাশ বা শূন্য, অৰ্থাৎ ই সকলোৰে হৃদয়ত কোনো বাধা নোহোৱাকৈ আপোনা-আপুনি স্থান লাভ কৰে।
২। ভাল গীত আৰু ছবিৰ মহত্ত্ব কেনেকুৱা—কবিতাটোৰ সহায়ত বুজাই লিখা।
উত্তৰ: “গীত আৰু ছবি” কবিতাটোৰ মতে, ভাল গীত আৰু ছবিৰ মহত্ত্ব সাৰ্বজনীন। ইয়াৰ আবেদন সকলোৰে বাবে সমান। ভাল গীত বা ছবিয়ে মানুহৰ হৃদয় স্পৰ্শ কৰে আৰু মনত গভীৰ আনন্দৰ সৃষ্টি কৰে। ইয়াৰ বাবে কোনো পাণ্ডিত্য বা বিশেষ জ্ঞানৰ প্ৰয়োজন নহয়। আনকি সাধাৰণ গছ-পাত বা কথাইও যেতিয়া গীত বা ছবিৰ ৰূপ লয়, তেতিয়া সি মোহনীয় হৈ পৰে। প্ৰকৃত কলা চিৰস্থায়ী আৰু অমৰ; ই দেশ-কালৰ সীমা অতিক্ৰম কৰি সকলোৰে হৃদয়ত স্থান লাভ কৰে।
৩। সদায় চকুৰে দেখা গছ পাতটিও ছবিত কিয় ভাল হৈ পৰে বুলি তুমি ভাবা? নিজৰ মতামত আগবঢ়োৱা।
উত্তৰ: সদায় দেখি থকা এটা সাধাৰণ গছ-পাত যেতিয়া এজন শিল্পীয়ে তেওঁৰ কল্পনা আৰু দক্ষতাৰে ছবিত অংকন কৰে, তেতিয়া সি এক নতুন ৰূপত প্ৰাণ পাই উঠে। শিল্পীৰ তুলিকাৰ স্পৰ্শই সেই সাধাৰণ বস্তুটোৰ মাজত থকা সুপ্ত সৌন্দৰ্যক উলিয়াই আনে। ৰঙৰ সঠিক প্ৰয়োগ, আকৃতিৰ সুন্দৰ উপস্থাপন আৰু শিল্পীৰ আবেগৰ সংমিশ্ৰণত সেই ছবিখন জীৱন্ত আৰু আকৰ্ষণীয় হৈ পৰে, সেয়েহে ছবিত ইয়াক ভাল দেখা যায়।
৪। কেনেকুৱা গীত আৰু ছবিক কোনেও ভাল নোবোলে আৰু কোনবোৰ গীত আৰু ছবিক সকলোৱে ভাল বুলি আদৰি লৈ আলাসত ঠাই দিয়ে নিজৰ ভাষাৰে বৰ্ণনা কৰা।
উত্তৰ: যিবোৰ গীত আৰু ছবিৰ অৰ্থ অতি জটিল আৰু যাক বুজিবলৈ আনৰ সহায় বা ব্যাখ্যাৰ প্ৰয়োজন হয়, তেনে কলাক কোনেও ভাল নোবোলে। কাৰণ প্ৰকৃত কলাৰ আবেদন সহজ আৰু স্বতঃস্ফূৰ্ত হোৱা উচিত।
আনহাতে, যিবোৰ গীত বা ছবিয়ে সকলোৰে মনত, জ্ঞানী-অজ্ঞানী নিৰ্বিশেষে, একে আনন্দ আৰু অনুভূতিৰ সঞ্চাৰ কৰিব পাৰে, সেইবোৰকহে সকলোৱে ভাল বুলি আদৰি লয়। এনে সাৰ্বজনীন কলাক হৃদয়ত স্থান দিবলৈ কোনো ব্যাখ্যাৰ প্ৰয়োজন নহয়, ই নিজে নিজে সকলোৰে মনৰ ‘আলাস’ বা আকাশত ঠাই পায়।
৫। ‘গীত আৰু ছবি’ কবিতাটোৰ সাৰাংশ লিখা।
উত্তৰ: (ওপৰত দিয়া ‘পাঠটোৰ সাৰাংশ’ চোৱা।)
৬। ব্যাখ্যা কৰা :
(ক) সদায় চকুৰে দেখা গছ-পাতটিও
ছবিটিত ভাল হৈ পৰে,
সদায় কাণেৰে শুনা সৰু কথাটিও
গীত হ’লে প্রাণ টানি ধৰে।
উত্তৰ: উক্ত কবিতাফাঁকি আমাৰ পাঠ্যপুথি “অসমীয়া সাহিত্য চয়নিকা (নতুন)”-ৰ অন্তৰ্গত দুৰ্গেশ্বৰ শৰ্মাৰ “গীত আৰু ছবি” নামৰ কবিতাটিৰ পৰা তুলি অনা হৈছে।
এই ফাঁকিৰ জৰিয়তে কবিয়ে কলাৰ মোহনীয় শক্তিৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰিছে।
কবিয়ে কৈছে যে কলাৰ স্পৰ্শত সাধাৰণ বস্তুও অসাধাৰণ হৈ পৰে। আমি সদায় চকুৰে দেখি থকা এটা সাধাৰণ গছৰ পাতো যেতিয়া এজন শিল্পীয়ে ছবিত ৰূপ দিয়ে, তেতিয়া সি অতি মনোমোহা আৰু আকৰ্ষণীয় হৈ পৰে। ঠিক তেনেদৰে, আমাৰ কাণেৰে সদায় শুনি থকা এটা সাধাৰণ কথাও যেতিয়া গীতৰ সুৰ আৰু ছন্দেৰে প্ৰকাশ পায়, তেতিয়া সি আমাৰ প্ৰাণ স্পৰ্শ কৰি যায় আৰু মন মুগ্ধ কৰি তোলে। অৰ্থাৎ, কলাৰ শক্তিয়ে সাধাৰণক অসাধাৰণলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিব পাৰে।
(খ) ‘মিহি ভাব মিহি গতি কৌশলী বিদ্যাৰ
নাই মৃত্যু অজৰ-অমৰ
য’তে পৰে ত’তে গজে, বিভিন্ন আকাৰ
ঠাই বুজি দীঘল-ডাঙৰ।’
উত্তৰ: উক্ত কবিতাফাঁকি আমাৰ পাঠ্যপুথি “অসমীয়া সাহিত্য চয়নিকা (নতুন)”-ৰ অন্তৰ্গত দুৰ্গেশ্বৰ শৰ্মাৰ “গীত আৰু ছবি” নামৰ কবিতাটিৰ পৰা তুলি অনা হৈছে।
এই ফাঁকিৰ জৰিয়তে কবিয়ে কলাৰ অমৰত্ব আৰু চিৰস্থায়ী প্ৰভাৱৰ কথা কৈছে।
কবিয়ে কৈছে যে কলাত থকা সূক্ষ্ম ভাৱ, গতি আৰু কৌশল কেতিয়াও ধ্বংস নহয়; ই অজৰ-অমৰ। প্ৰকৃত কলাৰ বীজ য’তেই নপৰক কিয়, সি তাতেই বিভিন্ন ৰূপত গজি উঠে। পৰিৱেশ আৰু পৰিস্থিতি অনুসৰি ই সৰু বা ডাঙৰ আকাৰ লৈ বিকশিত হয়। অৰ্থাৎ, প্ৰকৃত কলাৰ আবেদন চিৰন্তন আৰু সাৰ্বজনীন। ই দেশ-কালৰ সীমা অতিক্ৰম কৰি সকলো সময়তে, সকলো ঠাইতে নতুন ৰূপত প্ৰকাশ পায়।
ভাষা-বিষয়ক
৭। সমাৰ্থক শব্দ লিখা :
- জগত: বিশ্ব, পৃথিৱী, সংসাৰ
- উলাহ: আনন্দ, হৰ্ষ, ফূৰ্তি
- চকু: নয়ন, নেত্ৰ, অক্ষি
- সৰু: ক্ষুদ্ৰ, সামান্য
- ভাল: উত্তম, সুন্দৰ, উৎকৃষ্ট
- কাণ: কৰ্ণ
৮। বাক্য ৰচনা কৰা :
- কৌশলী বিদ্যা: অংকন এক কৌশলী বিদ্যা, সকলোৱে ইয়াক আয়ত্ত কৰিব নোৱাৰে।
- অজৰ-অমৰ: মহৎ লোকসকলৰ কীৰ্তি পৃথিৱীত অজৰ-অমৰ হৈ থাকে।
- আলাসত ঠাই: তেওঁৰ মধুৰ গীতটিয়ে সকলোৰে মনৰ আলাসত ঠাই পাইছে।
- ডাঙৰ-দীঘল: মাক-দেউতাকে বহু কষ্টৰে সন্তানক ডাঙৰ-দীঘল কৰে।
৯। বিপৰীত শব্দ লিখা :
- মিহি: খহটা
- প্ৰাণ: নিষ্প্রাণ
- মৃত্যু: জন্ম, জীৱন
- মূল: গৌণ
- ক্ষুদ্ৰ: বৃহৎ
Class 9 Assamese Chapter 3
অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নোত্তৰ (পৰীক্ষাৰ বাবে)
১. “গীত আৰু ছবি” কবিতাটোৰ কবি কোন?
উত্তৰ: “গীত আৰু ছবি” কবিতাটোৰ কবি হ’ল দুৰ্গেশ্বৰ শৰ্মা।
২. দুৰ্গেশ্বৰ শৰ্মাৰ এখন কবিতাপুথিৰ নাম লিখা।
উত্তৰ: দুৰ্গেশ্বৰ শৰ্মাৰ এখন কবিতাপুথি হ’ল ‘অঞ্জলি’ (১৯১০)।
৩. কবিৰ মতে, ভাল গীতে কি কৰে?
উত্তৰ: কবিৰ মতে, ভাল গীতে মানুহৰ হৃদয় জগাই তোলে।
৪. কলাৰ আবেদন কেনেকুৱা হোৱা উচিত?
উত্তৰ: কলাৰ আবেদন সাৰ্বজনীন হোৱা উচিত, যাতে ই সকলোকে আনন্দ দিব পাৰে।
৫. কবিয়ে কাক অজৰ-অমৰ বুলি কৈছে?
উত্তৰ: কবিয়ে মিহি ভাৱ, মিহি গতি আৰু কৌশলী বিদ্যা অৰ্থাৎ কলাক অজৰ-অমৰ বুলি কৈছে।
৬. ‘পাৰ্থ পৰাজয়’ নাটকখনৰ ৰচক কোন?
উত্তৰ: ‘পাৰ্থ পৰাজয়’ নাটকখনৰ ৰচক হ’ল দুৰ্গেশ্বৰ শৰ্মা।
৭. প্ৰকৃত কলাৰ বৈশিষ্ট্য কি?
উত্তৰ: প্ৰকৃত কলাৰ বৈশিষ্ট্য হ’ল ইয়াৰ আবেদন সহজ, স্বতঃস্ফূৰ্ত আৰু সাৰ্বজনীন। ই সকলোৰে হৃদয় স্পৰ্শ কৰিব পাৰে।
৮. কবিতাটোত ‘আলাস’ শব্দই কি অৰ্থ বহন কৰিছে?
উত্তৰ: কবিতাটোত ‘আলাস’ শব্দই আকাশ বা শূন্যক বুজাইছে, যাৰ অৰ্থ হ’ল প্ৰকৃত কলাই কোনো বাধা নোহোৱাকৈ সকলোৰে হৃদয়ত স্থান লাভ কৰে।
৯. দুৰ্গেশ্বৰ শৰ্মাই চে‘ক্সপীয়েৰৰ কোনখন নাটক অসমীয়ালৈ ভাঙনি কৰিছিল?
উত্তৰ: দুৰ্গেশ্বৰ শৰ্মাই চে’ক্সপীয়েৰৰ ‘এজ ইউ লাইক ইট’ নাটকখন ‘চন্দ্ৰাৱলী’ নামেৰে অসমীয়ালৈ ভাঙনি কৰিছিল।
১০. কবিতাটোৰ মূল বিষয়বস্তু কি?
উত্তৰ: কবিতাটোৰ মূল বিষয়বস্তু হ’ল প্ৰকৃত গীত আৰু ছবিৰ সাৰ্বজনীন আবেদন আৰু কলাৰ অমৰত্ব।
