SCERT Class 5 Environment Chapter 2 Answer | জীৱ আৰু পৰিৱেশ | Chapter 2 | Class 5 Environment All Question and Answer | Class 5 Environment Solution Assamese Medium |
“জীৱ আৰু পৰিৱেশ” (পাঠ ২) ৰ অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নোত্তৰখিনি তলত আলোচনা কৰা হ’ল:
জীৱ আৰু পৰিৱেশ
অনুশীলনী
১। উত্তৰ লিখা –
(ক) পৰিৱেশৰ জৈৱিক আৰু অজৈৱিক উপাদানবোৰ কি কি?
উত্তৰ: পৰিৱেশৰ জৈৱিক উপাদানবোৰ হ’ল উদ্ভিদ, প্ৰাণী, চৰাই-চিৰিকটি, অণুজীৱ আদি। আনহাতে, অজৈৱিক উপাদানবোৰ হ’ল বায়ু, পানী, মাটি, সূৰ্যৰ তাপ, পোহৰ আদি।
(খ) উদ্ভিদক উৎপাদক বুলি কিয় কোৱা হয়?
উত্তৰ: উদ্ভিদে সালোক সংশ্লেষণ প্ৰক্ৰিয়াৰ দ্বাৰা নিজৰ আহাৰ নিজে তৈয়াৰ কৰি ল’ব পাৰে। আন কোনো জীৱই এনেকৈ নিজৰ আহাৰ নিজে তৈয়াৰ কৰিব নোৱাৰে। সেয়েহে উদ্ভিদক উৎপাদক বুলি কোৱা হয়।
(গ) উপভোক্তা কেইপ্ৰকাৰ আৰু কি কি?
উত্তৰ: উপভোক্তা তিনি প্ৰকাৰৰ:
- প্ৰাথমিক উপভোক্তা: যিবোৰ প্ৰাণীয়ে উদ্ভিদক খাদ্য হিচাপে গ্ৰহণ কৰে, যেনে- গৰু, ছাগলী, হৰিণা।
- গৌণ উপভোক্তা: যিবোৰ প্ৰাণীয়ে প্ৰাথমিক উপভোক্তাক খাদ্য হিচাপে গ্ৰহণ কৰে, যেনে- বাঘ, সিংহ।
- তৃতীয় শ্ৰেণীৰ উপভোক্তা: যিবোৰ প্ৰাণীয়ে গৌণ উপভোক্তাক খাদ্য হিচাপে গ্ৰহণ কৰে, যেনে- শেন, বগলী।
(ঘ) বিয়োজকে আমাক কেনেদৰে সহায় কৰে?
উত্তৰ: বিয়োজক, যেনে বেক্টেৰিয়া আৰু ভেঁকুৰে, মৃত উদ্ভিদ বা প্ৰাণীৰ দেহ গেলি-পচি যোৱাত সহায় কৰে। এই গেলি-পচি যোৱা অংশখিনি মাটিত জৈৱিক সাৰ হিচাপে মিহলি হৈ উদ্ভিদৰ বৃদ্ধিত সহায় কৰে। এইদৰে বিয়োজকে পৰিৱেশ পৰিষ্কাৰ কৰি ৰখাত সহায় কৰে।
(ঙ) তিনিটা পৰিস্থিতি তন্ত্ৰৰ নাম লিখা।
উত্তৰ: তিনিটা পৰিস্থিতি তন্ত্ৰৰ নাম হ’ল – ঘাঁহনি, পুখুৰী আৰু অৰণ্য।
২। খালী ঠাই পূৰ কৰা –
(ক) শামুক হ’ল প্ৰাথমিক উপভোক্তা।
(খ) এটাতকৈ অধিক খাদ্যশৃংখল মিলি খাদ্যজালৰ সৃষ্টি হয়।
(গ) শেন হ’ল তৃতীয় শ্ৰেণীৰ উপভোক্তা।
(ঘ) খাদ্যজালত এটাতকৈ অধিক খাদ্যশৃংখল থাকে।
৩। শুদ্ধ উত্তৰ বাছি উলিওৱা –
(ক) খাদ্যশৃংখলৰ আৰম্ভণিতে সদায় উদ্ভিদ থাকে।
(খ) উৎপাদকে খাদ্য প্ৰস্তুত কৰে।
(গ) বিয়োজকে মৃতদেহ গেলি-পচি যোৱাত সহায় কৰে।
৪। খাদ্যশৃংখল কি? উদাহৰণেৰে সৈতে বুজাই লিখা।
উত্তৰ: পৰিৱেশত জীৱবিলাকে ইটোৱে-সিটোক খাদ্য হিচাপে গ্ৰহণ কৰে। এনেদৰে খাদ্যৰ বাবে ইটোৱে-সিটোৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি যি শৃংখল গঠন হয়, তাকে খাদ্যশৃংখল বোলে।
উদাহৰণ: ঘাঁহ → ফৰিং → ভেকুলী → সাপ → শেন।
৫। পুখুৰী এটা পৰিস্থিতি তন্ত্ৰ হয়নে? যুক্তি সহকাৰে বুজাই লিখা।
উত্তৰ: হয়, পুখুৰী এটা পৰিস্থিতি তন্ত্ৰ। কাৰণ পুখুৰীত থকা জলজ উদ্ভিদ (যেনে- শেলাই, ভেট) উৎপাদক হিচাপে থাকে। সেইবোৰক সৰু মাছ, শামুক আদিয়ে খায়, যিবোৰ প্ৰাথমিক উপভোক্তা। সেইবোৰক আকৌ ডাঙৰ মাছ, ভেকুলী আদিয়ে খায়, যিবোৰ গৌণ উপভোক্তা। আকৌ বগলী, মাছৰোকা আদি চৰায়ে সেইবোৰক খায়, যিবোৰ তৃতীয় শ্ৰেণীৰ উপভোক্তা। এইদৰে পুখুৰীত জৈৱিক আৰু অজৈৱিক উপাদানৰ মাজত পাৰস্পৰিক নিৰ্ভৰশীলতা দেখা যায়।
৬। সালোক সংশ্লেষণ বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰ: সেউজীয়া উদ্ভিদৰ পাতত থকা হৰিৎকণাই সূৰ্যৰ পোহৰৰ শক্তি আহৰণ কৰে। সেই শক্তিৰ সহায়ত উদ্ভিদে বায়ুৰ পৰা কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইড আৰু মাটিৰ পৰা পানী শোষণ কৰি পাতত খাদ্য প্ৰস্তুত কৰে। এই প্ৰক্ৰিয়াটোকে সালোক সংশ্লেষণ বোলে।
৭। পাৰ্থক্য লিখা –
(ক) উৎপাদক আৰু বিয়োজক:
উৎপাদক: যিসকলে নিজৰ খাদ্য নিজে প্ৰস্তুত কৰে, যেনে- উদ্ভিদ।
বিয়োজক: যিসকলে মৃত জীৱৰ দেহ পচন ঘটাই তাৰ পৰা খাদ্য গ্ৰহণ কৰে, যেনে- বেক্টেৰিয়া, ভেঁকুৰ।
(খ) তৃণভোজী আৰু মাংসভোজী প্ৰাণী:
তৃণভোজী: যিবোৰ প্ৰাণীয়ে কেৱল ঘাঁহ-বন বা উদ্ভিদ খায়, যেনে- গৰু, হৰিণা।
মাংসভোজী: যিবোৰ প্ৰাণীয়ে আন প্ৰাণীক খাদ্য হিচাপে গ্ৰহণ কৰে, যেনে- বাঘ, সিংহ।
(গ) খাদ্যশৃংখল আৰু খাদ্যজাল:
খাদ্যশৃংখল: খাদ্য শক্তিৰ এটা সৰলৰৈখিক প্ৰবাহ, য’ত এটা জীৱই আন এটাক খায়।
খাদ্যজাল: পৰিস্থিতি তন্ত্ৰত থকা বহুকেইটা খাদ্যশৃংখল লগ লাগি যি জালিকাৰ সৃষ্টি কৰে, সেয়াই খাদ্যজাল।
৮। পৰিস্থিতি তন্ত্ৰত প্ৰথম শ্ৰেণীৰ উপভোক্তাবোৰ নোহোৱা হৈ গ’লে কি হ’ব?
উত্তৰ: পৰিস্থিতি তন্ত্ৰত প্ৰথম শ্ৰেণীৰ উপভোক্তাবোৰ (তৃণভোজী প্ৰাণী) নোহোৱা হৈ গ’লে দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় শ্ৰেণীৰ উপভোক্তাবোৰৰ (মাংসভোজী প্ৰাণী) খাদ্যৰ অভাৱ হ’ব। ফলত সিহঁতৰ সংখ্যা কমি যাব আৰু পৰিৱেশৰ ভাৰসাম্য নষ্ট হ’ব।
৯। খাদ্যজালৰ কিয় সৃষ্টি হয়?
উত্তৰ: এটা পৰিস্থিতি তন্ত্ৰত একেটা প্ৰাণীয়ে এটাতকৈ অধিক খাদ্যশৃংখলত ভাগ লয়। এইদৰে বহুকেইটা খাদ্যশৃংখল লগ লাগি এখন জালিকাৰ সৃষ্টি কৰে, যাৰ ফলত খাদ্যজালৰ সৃষ্টি হয়।
১০। মাটিত পৰি থকা মৃত জীৱবোৰ কিয় গেলি-পচি যায়?
উত্তৰ: মাটিত থকা কিছুমান বিয়োজক, যেনে- বেক্টেৰিয়া আৰু ভেঁকুৰে মৃত জীৱবোৰৰ দেহৰ বিয়োজন ঘটায়, অৰ্থাৎ ক্ষুদ্ৰ ক্ষুদ্ৰ অংশলৈ পৰিণত কৰে। সেয়েহে মাটিত পৰি থকা মৃত জীৱবোৰ গেলি-পচি যায়।
- “বতৰ” (পাঠ ৩) পাঠটিৰ প্ৰশ্নোত্তৰবোৰ আলোচনা কৰোঁ আহক।
- খাদ্যশৃংখল আৰু খাদ্যজালৰ মাজৰ সম্পৰ্কটো এটা ছবি আঁকি বুজাই দিবলৈ কওক।
- পৰিৱেশৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষাৰ উপায়সমূহৰ বিষয়ে এটা টোকা প্ৰস্তুত কৰোঁ আহক।