| মাধ্যম | অসমীয়া (Assamese) |
|---|---|
| বিষয় | সাধাৰন বিজ্ঞান (General Science) |
| পাঠৰ নাম | বিদ্যুৎ প্ৰৱাহ আৰু ইয়াৰ ক্ৰিয়া |
| শ্ৰেণী | সপ্তম শ্ৰেণীৰ (Class VII) |
| অধ্যায় | অধ্যায় 14 (Chapter 14) |
| পাঠ্যক্ৰম | ছেবা (NCERT) |
বিদ্যুৎ প্ৰৱাহ আৰু ইয়াৰ ক্ৰিয়া
প্ৰশ্ন ১: বৈদ্যুতিক বৰ্তনীৰ নিম্নোক্ত উপাদানবোৰ চিহ্ন তোমাৰ টোকা-বহীত আঁকা। সংযোগী তাঁৰ বন্ধ অৱস্থাত থকা ছুইচ,বাল্ব, কোষ, দি থোৱা অৱস্থাত থকা ছুইছ আৰু বেটাৰী
উত্তৰ:
- সংযোগী তাঁৰ: Straight line
- বন্ধ ছুইচ: ⏹️
- বাল্ব: ⚡
- কোষ: ∣∣
- খোলা ছুইচ: ⏺️
- বেটাৰী: ∣∣∣
প্ৰশ্ন ২: ১৪.২১ চিত্ৰত দেখুওৱা বৰ্তনীটো বুজাবলৈ এটা বৰ্তনী চিত্ৰ আঁকা।
উত্তৰ:
প্ৰশ্ন ৩: ১৪.২২ চিত্ৰত দেখুওৱা চাৰিটা কোষ এখন ব’ৰ্ডত আট খুৱাই লগোৱা হৈছে। চাৰিটা কোষৰ বেটাৰী এটা সাজিবলৈ সিহঁতৰ প্ৰান্তবোৰ তাঁৰেৰে কেনেকৈ সংযোজিত হোৱা উচিত তাক দেখুৱাই ৰেখা অংকন কৰা।
উত্তৰ:
প্ৰশ্ন ৪: ১৪.২৩ চিত্ৰত দেখুওৱা বৰ্তনীত বাল্ৱটো জ্বলা নাই। তুমি ইয়াৰ কাৰণ উলিওৱাব পাৰিবানে ? বাল্ৱটো জ্বলাবলৈ বৰ্তনীটোৰ আৱশ্যকীয় সাল-সলনি ঘটোৱা।
উত্তৰ:
কাৰণ: বেটাৰী সংযোগ শুদ্ধ হোৱা নাই।
সলনি: বিদ্যুৎ প্ৰবাহিত হবলৈ বেটাৰী দুই মেৰু (ধনাত্মক ও ঋণাত্মক) প্ৰয়োজন হয়। গতিকে বেটাৰী মূৰ সলনি কৰিব লাগিব।
প্ৰশ্ন ৫: বিদ্যুৎ প্ৰৱাহৰ যিকোনো দুটা ক্ৰিয়াৰ নাম লিখাঁ।
উত্তৰ:
১) চুম্বকীয় ক্ৰিয়া।
২) তাপীয় ক্ৰিয়া।
প্ৰশ্ন ৬: এডাল তাঁৰৰ মাজেৰে বিদ্যুৎ প্ৰৱাহিত হ’লে তাঁৰডালৰ নিকটৱৰ্তী চুম্বক শলা এডাল উত্তৰ-দক্ষিণ অৱস্থানৰ পৰা বিক্ষেপিত হয়। ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰ: বিদ্যুৎ-প্ৰৱাহী তাঁৰে চৌম্বক ক্ষেত্ৰ সৃষ্টি কৰে, যিয়ে চুম্বক শলাক বিক্ষেপিত কৰে (ফ্লেমিংৰ বাওঁহাতৰ নিয়ম)।
প্ৰশ্ন ৭: ১৪.২৪ চিত্ৰত দেখুওৱা বৰ্তনীৰ ছুইচটো জপালে চুম্বক শলাৰ বিক্ষেপণ ঘটিবনে ?
উত্তৰ: হয়, বিদ্যুৎ প্ৰৱাহে চুম্বক শলাক বিক্ষেপিত কৰিব।
প্ৰশ্ন ৮: খালী ঠাই পূৰ কৰাঃ
ক) কোষৰ সাংকেতিক চিহ্নৰ দীঘল ৰেখাডালে ইয়াৰ ধনাত্মক প্ৰান্ত নিৰ্দেশ কৰে।
খ) দুটা বা তাতোধিক কোষৰ সংযোজনক বেটাৰী বোলে।
গ) কোঠালি উত্তাপকৰ মাজেৰে প্ৰৱাহ চালিত কৰিলে ই গৰম হয়।
ঘ) বিদ্যুৎ প্ৰৱাহ হৈ তাপ উৎপন্ন হোৱা ক্ৰিয়াৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি তৈয়াৰ কৰা সুৰক্ষা ব্যৱস্থাটোক ফিউজ বোলে।
প্ৰশ্ন ৯: তলৰ উক্তিবোৰ ভূল হ’লে ভূলত আৰু শুদ্ধ হ’লে শুদ্ধত চিন দিয়াঃ
ক) দুটা কোষৰ এটা বেটাৰী সাজিবলৈ এটা কোষৰ ঋণাত্মক প্ৰান্ত আনটো কোষৰ ঋণাত্মক প্ৰান্তৰ লগত সংযোগ কৰিব লাগে।
উত্তৰ: ❌ ভূল (ধনাত্মক-ঋণাত্মক সংযোগ হ’ব লাগে)।
খ) ফিউজৰ মাজেৰে প্ৰৱাহিত বিদ্যুৎ, মাত্ৰাধিক হ’লে ফিউজ তাঁৰ গলি গৈ ছিগি যায়।
উত্তৰ: ✅ শুদ্ধ।
গ) বিদ্যুৎ চুম্বকে লোহাৰ টুকুৰা এটাক আকৰ্ষণ নকৰে।
উত্তৰ: ❌ ভূল (কৰে)।
ঘ) বৈদ্যুতিক ঘন্টাত এটুকুৰা বিদ্যুৎ চুম্বক থাকে।
উত্তৰ: ✅ শুদ্ধ।
প্ৰশ্ন ১০: এটা আৱৰ্জনা স্তুপৰপৰা প্লাষ্টিকৰ মোনাবোৰ পৃথক কৰিবলৈ বিদ্যুৎ চুম্বক ব্যৱহাৰ কাৰ্যকৰী হ’ব বুলি তুমি ভাবানে? ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰ:
❌ নহ’ব, কাৰণ প্লাষ্টিক অচুম্বকীয়। বিদ্যুৎ চুম্বকে কেৱল লোহা, নিকেল আদি চুম্বকীয় পদাৰ্থহে আকৰ্ষণ কৰে।
প্ৰশ্ন ১১: এজন বিজুলী মিস্ত্ৰীয়ে তোমালোকৰ ঘৰত কিবা মেৰামতি কাম কৰি আছে। এটুকুৰা তাঁৰেৰে তেওঁ ফিউজটো সলাব খুজিছে। তুমি সন্মত হ’বানে? তোমাৰ প্ৰতিক্ৰিয়াৰ কাৰণ ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰ:
❌ কাৰণ: সাধাৰণ তাঁৰে ফিউজৰ দৰে নিয়ন্ত্ৰিত তাপীয় গলন নকৰে, যাৰ ফলত অগ্নিকাণ্ডৰ আশংকা থাকে।
প্ৰশ্ন ১২: ১৪.৪ চিত্ৰত দেখুৱাৰ দৰে এটা কোষ ৰেখা সঁজুলি, এটা ছুইচ আৰু এটা বাল্ব ব্যৱহাৰ কৰি জুবেদাই বৰ্তনী এটা সাজিলে। তাৰ পিছত তাই ছুইছ দিয়া সত্ত্বেও বাল্বটো নজ্বলিল। বৰ্তনীৰ সম্ভাৱ্য ভুলবোৰ নিৰ্ণয় কৰাত জুবেদাক সহায় কৰা।
উত্তৰ:
ভুলবোৰ:
- খোলা ছুইচ বা ঢিলা সংযোগ
- বাল্বৰ ফিলামেন্ট ভাঙি থকা
- কোষৰ শক্তি নোহোৱা
প্ৰশ্ন ১৩: ১৪.২৫ চিত্ৰত দেখুওৱা বৰ্তনীত
ক) ছুইচটে অফ্ অৱস্থাত যিকোনো বাল্ব জ্বলি উঠিবনে?
উত্তৰ: ❌ নুঠে (বিদ্যুৎ প্ৰৱাহ বিচ্ছিন্ন)।
খ) ছুইচ অন্ কৰিলে কি ক্ৰমত A, B আৰু C বাল্বকেইটা জ্বলিব?
উত্তৰ: একে সময়তে (সমান্তৰাল সংযোগ)।