| মাধ্যম | অসমীয়া (Assamese) |
|---|---|
| বিষয় | সাধাৰন বিজ্ঞান (General Science) |
| পাঠৰ নাম | পোহৰ |
| শ্ৰেণী | সপ্তম শ্ৰেণীৰ (Class VII) |
| অধ্যায় | অধ্যায় 15 (Chapter) |
| পাঠ্যক্ৰম | ছেবা (NCERT) |
পোহৰ Class 7
প্ৰশ্ন ১: খালী ঠাই পূৰ কৰা-
(ক) যিটো প্ৰতিবিম্ব পৰ্দাত পাব নোৱাৰি তাক অসৎ প্ৰতিবিম্ব বোলে।
(খ) এখন উত্তল দাপোন দ্বাৰা গঠন হোৱা প্ৰতিবিম্ববোৰ সদায় আকাৰত লক্ষ্যবস্তুৰ সৰু হয়।
(গ) এখন সমতল দাপোনৰ দ্বাৰা গঠন হোৱা প্ৰতিবিম্ব সদায় আকাৰত লক্ষ্যবস্তুৰ সমান হয়।
(ঘ) পৰ্দাত পাব পৰা প্ৰতিবিম্বক সৎ বোলে।
(ঙ) অৱতল লেন্ছৰ দ্বাৰা গঠন হোৱা প্ৰতিবিম্ব পৰ্দাত পাব নোৱাৰি।
প্ৰশ্ন ২: তলৰ উক্তিবোৰ সচাঁ হ’লে ‘সত্য’ আৰু মিছা হ’লে ‘অসত্য’ বুলি লিখা।
(ক) আমি উত্তল দাপোনৰ দ্বাৰা এটা বিৱৰ্ধিত আৰু থিয় প্ৰতিবিম্ব গঠন কৰিব পাৰো।
উত্তৰ: ✅ সত্য (যেতিয়া বস্তু দাপোনৰ ফ’কাছ আৰু মেৰুৰ মাজত থাকে)।
(খ) অৱতল লেন্ছৰ দ্বাৰা অসৎ প্ৰতিবিম্ব গঠন হয়।
উত্তৰ: ✅ সত্য (অৱতল লেন্ছে সদায় অসৎ প্ৰতিবিম্ব গঠন কৰে)।
(গ) অৱতল দাপোনৰ দ্বাৰা সৎ, বিৱৰ্ধিত আৰু ওলোটা প্ৰতিবিম্ব গঠন কৰিব পাৰোঁ।
উত্তৰ: ✅ সত্য (যেতিয়া বস্তু ফ’কাছ আৰু বক্ৰতা কেন্দ্ৰৰ মাজত থাকে)।
(ঘ) সৎ প্ৰতিবিম্ব পৰ্দাত পাব নোৱাৰি।
উত্তৰ: ❌ অসত্য (সৎ প্ৰতিবিম্ব পৰ্দাত পোৱা যায়)।
(ঙ) অৱতল দাপোণৰ দ্বাৰা সদায় সৎ প্ৰতিবিম্ব গঠন হয়।
উত্তৰ: ❌ অসত্য (কেতিয়াবা অসৎ প্ৰতিবিম্বও গঠন হয়)।
প্ৰশ্ন ৩: ১ম স্তম্ভ দিয়া কথাবোৰ ২য় স্তম্ভ এটা বা একাধিক উক্তিৰ লগত মিলোৱা।
উত্তৰ:
| স্তম্ভ ১ | স্তম্ভ ২ (মিলকৰণ) |
|---|---|
| (ক) সমতল দাপোন | ৫) থিয় আৰু সমান আকাৰৰ প্ৰতিবিম্ব |
| (খ) উত্তল দাপোন | ২) বিস্তীৰ্ণ অঞ্চলৰ প্ৰতিবিম্ব |
| (গ) উত্তল লেন্ছ | ৩) দাঁতৰ বিৱৰ্ধিত প্ৰতিবিম্ব |
| (ঘ) অৱতল দাপোণ | ৪) ওলোটা আৰু বিৱৰ্ধিত প্ৰতিবিম্ব |
| (ঙ) অৱতল লেন্ছ | ৬) থিয় আৰু সংকুচিত প্ৰতিবিম্ব |
প্ৰশ্ন ৪: এখন সমতল দাপোনৰ দ্বাৰা গঠন হোৱা প্ৰতিবিম্বৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ বৰ্ণনা কৰা।
উত্তৰ:
- প্ৰতিবিম্ব থিয় হয়।
- আকাৰ লক্ষ্যবস্তুৰ সমান।
- দাপোনৰ পিছফালে অসৎ (পৰ্দাত ধৰিব নোৱাৰি)।
- দূৰত্ব: বস্তু আৰু দাপোনৰ মাজৰ দূৰত্ব = প্ৰতিবিম্ব আৰু দাপোনৰ দূৰত্ব।
প্ৰশ্ন ৫: ইংৰাজী বৰ্ণমালা নাইবা আন ভাষাৰ বৰ্ণবোৰ বিচাৰি উলিওৱা যিবোৰৰ সমতল দাপোনে গঠন কৰা প্ৰতিবিম্বৰ লগত আকৃতিগত প্ৰভেদ নাথাকে।
উত্তৰ:
যিবোৰ বৰ্ণ সমমিত (যেনে: A, H, O, M, T), সিহঁতৰ প্ৰতিবিম্বৰ আকৃতি একে থাকে।
প্ৰশ্ন ৬: অসৎ প্ৰতিবিম্ব মানে কি বুজা? এটা পৰিস্থিতি বৰ্ণনা কৰা।
উত্তৰ:
অসৎ প্ৰতিবিম্ব হ’ল যিটো পৰ্দাত ধৰিব নোৱাৰি (যেনে: সমতল দাপোনৰ প্ৰতিবিম্ব)।
উদাহৰণ: আৰ্চী এখনত দেখা নিজৰ প্ৰতিবিম্ব অসৎ, কাৰণ ই পৰ্দাত ধৰিব নোৱাৰি।
প্ৰশ্ন ৭: উত্তল আৰু অৱতল লেন্ছৰ মাজৰ দুটা পাৰ্থক্য লিখা।
উত্তৰ:
১) উত্তল লেন্ছে সৎ/ওলোটা প্ৰতিবিম্ব গঠন কৰে; অৱতল লেন্ছে কেৱল অসৎ/থিয় প্ৰতিবিম্ব গঠন কৰে।
২) উত্তল লেন্ছ অভিসাৰী, অৱতল লেন্ছ অপসাৰী।
প্ৰশ্ন ৮: অৱতল আৰু উত্তল দাপোনৰ প্ৰত্যেকৰে একোটাকৈ ব্যৱহাৰ লিখা।
উত্তৰ:
- অৱতল দাপোন: দন্ত চিকিৎসকে দাঁতৰ বিৱৰ্ধিত প্ৰতিবিম্ব চাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰে।
- উত্তল দাপোন: গাড়ীৰ চাইড মিৰৰ (Side Mirror) হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
প্ৰশ্ন ৯: কেনে প্ৰকৃতিৰ দাপোনে সৎ প্ৰতিবিম্ব গঠন কৰে?
উত্তৰ: অৱতল দাপোনে (যেতিয়া বস্তু ফ’কাছৰ সন্মুখত থাকে)।
প্ৰশ্ন ১০: কেনে প্ৰকৃতিৰ লেন্ছে সদায় অসৎ প্ৰতিবিম্ব গঠন কৰে?
উত্তৰ: অৱতল লেন্ছে।
প্ৰশ্ন ১১: লক্ষ্যবস্তুতকৈ ডাঙৰ, অসৎ প্রতিবিম্ব গঠন কৰিব পৰা বস্তু হ’ল—
উত্তৰ: (খ) অৱতল দাপোণ (যেতিয়া বস্তু ফ’কাছ আৰু দাপোনৰ মাজত থাকে)।
প্ৰশ্ন ১২: ডেভিদে সমতল দাপোণ এখনত নিজৰ প্ৰতিবিম্বটো নিৰীক্ষণ কৰি আছে। দাপোণ আৰু তেওঁৰ প্ৰতিবিম্বৰ মাজৰ দূৰত্ব ৪ মি.। যদি তেওঁ দাপোণখনৰ ওচৰলৈ ১ মি. আগবাঢ়ি যায়, তেন্তে ডেভিদ আৰু তেওঁৰ প্ৰতিবিম্বৰ মাজৰ দূৰত্ব হ’ব—
উত্তৰ: (গ) ৬ মি.
(ব্যাখ্যা: প্ৰথমে ডেভিদৰ দূৰত্ব = ২ মি., পিছত ১ মি. আগবাঢ়িলে নতুন দূৰত্ব = ১ মি.। গতিকে প্ৰতিবিম্বৰ দূৰত্ব = ১ মি. × ২ = ২ মি.। মুঠ দূৰত্ব = ১ মি. + ২ মি. + ৩ মি. = ৬ মি.)
প্ৰশ্ন ১৩: গাড়ী এখনৰ পশ্চাত্ৰীক্ষণ দাপোণখন এখন সমতল দাপোণ। এজন চালকে তেওঁৰ গাড়ীখন ২ মি./ছে. দ্ৰুতিৰে পিছুৱাই আহিছে। ট্রাকখনৰ প্ৰতিবিম্বই চালকজনৰ ওচৰ চপাৰ দ্ৰুতি হ’ব—
উত্তৰ: (গ) ৪ মি./ছে.
(ব্যাখ্যা: সমতল দাপোণত আপেক্ষিক দ্ৰুতি = ২ × গাড়ীৰ দ্ৰুতি = ২ × ২ = ৪ মি./ছে.)