বিষয় (Subject) | বিজ্ঞান |
মাধ্যম | অসমীয়া |
পাঠৰ নাম | নিয়ন্ত্ৰণ আৰু সমন্বয় |
শ্ৰেণী (Class) | দশম (X) |
অধ্যায় (Chapter) | অধ্যায় ৭ |
পাঠ্যক্ৰম (Syllabus) | ছেবা (SEBA) |
জীৱদেহৰ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু সমন্বয়
প্ৰশ্নোত্তৰসমূহ (সম্পূৰ্ণ ৰূপত)
১. প্ৰতীপ ক্ৰিয়া আৰু খোজ কঢ়াৰ মাজত পাৰ্থক্য কি?
উত্তৰ:
প্ৰতীপ ক্ৰিয়া এটা অনৈচ্ছিক ক্ৰিয়া য’ত মগজুৰ প্ৰত্যক্ষ হস্তক্ষেপ নালাগে (যেনে: গৰম বস্তু ছোঁয়াত হাত টনা)। আনহাতে, খোজ কঢ়া এটা ঐচ্ছিক ক্ৰিয়া য’ত মগজুৰ সচেতন নিয়ন্ত্ৰণ থাকে। প্ৰতীপ ক্ৰিয়া স্নায়ুৰজ্জুৱে নিয়ন্ত্ৰণ কৰে, যিটো অতি দ্ৰুত (০.১ ছেকেণ্ডত) ঘটে।
২. দুটা নিউৰনৰ মাজৰ সংযোগী পথ বা চাইনেপ্ছত কি ঘটে?
উত্তৰ:
চাইনেপ্ছত তিনিটা প্ৰধান ক্ৰিয়া ঘটে:
১. প্ৰেৰক নিউৰনৰ পৰা নিউৰট্ৰেন্সমিটাৰ (ৰাসায়নিক দ্ৰব্য) নিঃসৰণ হয়
২. এই ৰাসায়নিকে গ্ৰাহী নিউৰনৰ ডেনড্ৰাইটক উদ্দীপিত কৰে
৩. বৈদ্যুতিক সংকেত পুনৰ সৃষ্টি হয়
৩. মগজুৰ কোন অংশই দেহ লৰচৰ আৰু সমতা ৰক্ষা কৰাত অংশ লয়?
উত্তৰ:
চেৰিবেলামে (মগজুৰ পিছফালৰ অংশ) দেহৰ ভাৰসাম্য আৰু অংগচালনা নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। ইয়াৰ কাৰ্য:
- পেশী সমন্বয় ৰক্ষা
- চলন-ফুৰণৰ সূক্ষ্ম নিয়ন্ত্ৰণ
- অংগৰ স্থান নিৰ্ণয়
৪. আমি ধূপকাঠিৰ গোন্ধ কেনেকৈ লওঁ?
উত্তৰ:
ধূপকাঠিৰ গোন্ধ গ্ৰহণ কৰা প্ৰক্ৰিয়া:
১. নাকৰ শ্লেষ্মাত গোন্ধ অণু দ্ৰৱীভূত হয়
২. ঘ্ৰাণকোষে ৰাসায়নিক সংকেতলৈ ৰূপান্তৰ কৰে
৩. অলফেক্টৰি স্নায়ুৱে প্ৰমস্তিষ্কলৈ সংকেত পঠায়
৪. প্ৰমস্তিষ্কৰ ঘ্ৰাণ কেন্দ্ৰই গোন্ধ চিনাক্ত কৰে
৫. প্ৰতীপ ক্ৰিয়াত মগজুৰ ভূমিকা কি?
উত্তৰ:
- সাধাৰণ প্ৰতীপ (যেনে: হাঁটুৰ ঝটকা): স্নায়ুৰজ্জুৱে নিয়ন্ত্ৰণ কৰে
- জটিল প্ৰতীপ (যেনে: চকুৰ মণিৰ পৰিবৰ্তন): মগজুৱে পৰোক্ষ ভূমিকা পালন কৰে
- মগজুৱে প্ৰতীপ ক্ৰিয়াৰ ফলাফল বিশ্লেষণ কৰে
৬. উদ্ভিদৰ সঞ্জীৱনী পদাৰ্থ বিলাক কি কি?
উত্তৰ:
১. অক্সিন (কাণ্ডৰ বৃদ্ধি)
২. জিবাৰেলিন (বীজ অংকুৰণ)
৩. চাইট’কাইনিন (কোষ বিভাজন)
৪. এব্ছিচিক এচিড (বৃদ্ধি ৰোধ)
৫. ইথিলিন (ফল পকন)
৭. নিলাজী বনৰ পাতৰ চলন আৰু কাণ্ডৰ পোহৰানুবেগী চলনৰ পাৰ্থক্য কি?
উত্তৰ:
নিলাজী বন | পোহৰানুবেগী |
---|---|
স্পৰ্শজনিত (Thigmonasty) | পোহৰনিৰ্ভৰ (Phototropism) |
১-২ ছেকেণ্ডত প্ৰতিক্ৰিয়া | কেইবাধন্টাত প্ৰতিক্ৰিয়া |
ATP শক্তি ব্যৱহাৰ হয় | অক্সিনৰ পুনৰ্বণ্টন হয় |
বৃদ্ধিৰ লগত সম্পৰ্ক নাই | বৃদ্ধিৰ লগত জড়িত |
৮. উদ্ভিদৰ বৃদ্ধিত অৰিহনা যোগোৱা এবিধ সঞ্জীৱনী পদাৰ্থৰ উদাহৰণ দিয়া।
উত্তৰ:
অক্সিন:
- কাণ্ডৰ দৈৰ্ঘ্য বৃদ্ধি কৰে
- শিপাৰ বৃদ্ধি ৰোধ কৰে
- পোহৰৰ প্ৰতি কাণ্ডৰ বেকা হোৱাত ভূমিকা পালন কৰে
৯. প্ৰাণীদেহৰ ৰাসায়নিক সমন্বয় কেনেকৈ সংঘটিত হয়?
উত্তৰ:
১. অন্তঃস্ৰাৱী গ্ৰন্থি (যেনে: থাইৰইড)ৰ পৰা হৰম’ন নিঃসৰণ হয়
২. হৰম’ন তেজৰ মাধ্যমত লক্ষ্য অংগত পোছায়
৩. লক্ষ্য কোষৰ পৃষ্ঠত ৰিসেপ্টৰৰ সৈতে সংযুক্ত হয়
৪. কোষীয় ক্ৰিয়া সূচনা কৰে (যেনে: বিপাক ক্ৰিয়া)
১০. আয়ডিন পুষ্ট লৱণ খোৱাটো কিয় আৱশ্যক?
উত্তৰ:
- থাইৰ’ক্সিন হৰম’ন সংশ্লেষণৰ বাবে আয়ডিন প্ৰয়োজন
- আয়ডিনৰ অভাৱত ঘেঁউৰোগ (Goitre) হয়
- শৰীৰৰ বিপাক ক্ৰিয়া নিয়ন্ত্ৰণ কৰে
১১. এড্ৰিনেলিনৰ নিঃসৰণ ঘটিলে দেহত কেনে প্ৰতিক্ৰিয়া হয়?
উত্তৰ:
✓ হৃদস্পন্দন বাঢ়ে (১৮০/মিনিটলৈ)
✓ ৰক্তচাপ বৃদ্ধি পায়
✓ চকুৰ মণি ডাঙৰ হয়
✓ শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ হাৰ বাঢ়ে
✓ যকৃতত গ্লুক’জ মুক্ত হয়
১২. কিছুমান ডায়েবেটিচ ৰোগীক ইনচুলিনৰ বেজী দিয়া হয় কিয়?
উত্তৰ:
- অগ্নাশয়ৰ β-কোষে পৰ্যাপ্ত ইনচুলিন উৎপাদন নকৰে
- ৰক্তত গ্লুক’জৰ মাত্ৰা নিয়ন্ত্ৰণৰ বাবে
- ইনচুলিনৰ অভাৱত ৰক্তত শৰ্কৰাৰ মাত্ৰা বাঢ়ে
১৩. তলত উল্লেখ কৰা কোনবিধ উদ্ভিদৰ সঞ্জীৱনী পদাৰ্থ?
(a) ইনচুলিন
(b) থাইৰ’ক্সিন
(c) অ’ৱেষ্ট্ৰজেন
(d) চাইট’কাইনিন
উত্তৰ: (d) চাইট’কাইনিন
১৪. দুটা নিউৰণৰ খালী ঠাইক কি বুলি কয়?
(a) ডেনড্ৰাইট
(b) চাইনেপ্ছ
(c) এক্সন
(d) প্ৰেৰণা
উত্তৰ: (b) চাইনেপ্ছ
১৫. মগজুৱে কি কাম কৰে?
(a) ভাৱ আৰু চিন্তা কৰা
(b) হৃদপিণ্ড স্পন্দন নিয়ন্ত্ৰণ
(c) দেহৰ সমতা ৰক্ষা
(d) ওপৰৰ আটাইকেইটা
উত্তৰ: (d) ওপৰৰ আটাইকেইটা
১৬. আমাৰ দেহৰ গ্ৰাহক অংগৰ কাম কি? গ্ৰাহক অংগই যথোপযুক্তভাৱে কাম নকৰিলে কেনে পৰিস্থিতি হ’ব?
উত্তৰ:
গ্ৰাহক অংগৰ কাৰ্য:
- পৰিৱেশৰ পৰা উদ্দীপনা গ্ৰহণ কৰে (যেনে: তাপ, চাপ, গোন্ধ)
- সংবেদী স্নায়ুলৈ সংকেত প্ৰেৰণ কৰে
অকাৰ্যক্ষমতাৰ পৰিণাম:
- চকুৰ গ্ৰাহক বিকল হ’লে অন্ধত্ব
- কাণৰ গ্ৰাহক বিকল হ’লে বধিৰতা
- ঘ্ৰাণ গ্ৰাহক বিকল হ’লে গোন্ধ নোপোৱা

১৭. নিউৰন গঠনৰ চিত্ৰ আঁকি ইয়াৰ কাৰ্য বৰ্ণনা কৰা।
উত্তৰ:
চিত্ৰ:
কাৰ্য:
- ডেনড্ৰাইট: সংকেত গ্ৰহণ
- এক্সন: সংকেত প্ৰেৰণ
- চাইনেপ্ছ: নিউৰট্ৰেন্সমিটাৰ ক্ষৰণ
১৮. উদ্ভিদৰ দীপ্তিকাল প্ৰতিক্ৰিয়া কেনেকৈ সংঘটিত হয়?
উত্তৰ:
- ফাইট’ক্ৰম নামৰ ৰঞ্জক পদাৰ্থই পোহৰৰ পৰিমাণ জুখে
- দিন দীঘল হ’লে ফুল ধৰা উদ্ভিদক উদ্দীপিত কৰে
- ৰাতি দীঘল হ’লে কন্দ আদিৰ বৃদ্ধি হয়
১৯. স্নায়ুৰজ্জুত আঘাট হ’লে কেনে বাৰ্তাত ব্যাঘাট ঘটে?
উত্তৰ:
- মগজু আৰু দেহৰ অন্যান্য অংশৰ মাজৰ সংযোগ ছিন্ন হয়
- সংবেদনশীলতা হেৰুৱাব পাৰে
- পেশীৰ নিয়ন্ত্ৰণ হেৰুৱাব পাৰে
২০. উদ্ভিদৰ ৰাসায়নিক সমন্বয় কেনেদৰে সংঘটিত হয়?
উত্তৰ:
- উদ্ভিদ হৰম’নেৰে (যেনে: অক্সিন) বৃদ্ধি নিয়ন্ত্ৰণ কৰে
- পৰিৱেশৰ প্ৰতি প্ৰতিক্ৰিয়া দেখুৱায় (যেনে: পোহৰৰ ফালে বেকা হোৱা)
- বিভিন্ন অংগৰ মাজত সমন্বয় ৰক্ষা কৰে
২১. জীৱদেহৰ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু সমন্বয়ৰ কাৰণে কি প্ৰয়োজন?
উত্তৰ:
- স্নায়ুতন্ত্ৰ: দ্ৰুত সংকেত প্ৰেৰণ
- হৰম’ন তন্ত্ৰ: দীৰ্ঘম্যাদী পৰিৱৰ্তন নিয়ন্ত্ৰণ
- ইন্দ্ৰিয় অংগ: পৰিৱেশৰ পৰা তথ্য সংগ্ৰহ
২২. ঐচ্ছিক ক্ৰিয়া আৰু প্ৰতীপ ক্ৰিয়াৰ মাজত পাৰ্থক্য কেনেকৈ উলিয়াবা?
উত্তৰ:
ঐচ্ছিক ক্ৰিয়া | প্ৰতীপ ক্ৰিয়া |
---|---|
ইচ্ছাধীন | স্বয়ংক্ৰিয় |
মগজুৱে নিয়ন্ত্ৰণ কৰে | স্নায়ুৰজ্জুৱে নিয়ন্ত্ৰণ কৰে |
উদাহৰণ: হাত উজোৰা | উদাহৰণ: চকুৰ পতা জপোৱা |
২৩. প্ৰাণীৰ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু সমন্বয়ৰ স্নায়ুতন্ত্ৰৰ আৰু হৰম’নৰ ক্ৰিয়াৰ মাজত তুলনা কৰা।
উত্তৰ:
স্নায়ুতন্ত্ৰ | হৰম’ন তন্ত্ৰ |
---|---|
দ্ৰুত গতি (মিলি ছেকেণ্ড) | মন্থৰ গতি (মিনিট/ঘণ্টা) |
বৈদ্যুতিক সংকেত | ৰাসায়নিক সংকেত |
স্থানীয় প্ৰভাৱ | সমগ্ৰ দেহত প্ৰভাৱ |
২৪. নিলাজী বনৰ পাতৰ চলনৰ লগত আমাৰ ভৰিৰ চলনৰ আচৰণৰ মাজত পাৰ্থক্য কি?
উত্তৰ:
নিলাজী বন | ভৰি চলন |
---|---|
কোষীয় পৰ্যায়ত হয় | স্নায়ু-পেশী সমন্বয়ত হয় |
ATP শক্তি ব্যৱহাৰ হয় | স্নায়ুপ্ৰেৰণা জড়িত |
বৃদ্ধিৰ লগত সম্পৰ্ক নাই | ইচ্ছাধীন ক্ৰিয়া |
২৫. জলানুবেগী (Hydrotropism) ৰ পৰীক্ষা মূলক আৰ্হি এটা প্ৰস্তুত কৰা।
উত্তৰ:
পৰীক্ষা পদ্ধতি:
১. বালিৰে ভৰা দুটা পৃথক পাত্ৰ লোৱা
২. এটাত মাত্ৰ বালি, আনটোত বালি + পানীৰ উৎস ৰখা
৩. দুয়োটা পাত্ৰত একে ধৰণৰ গছ ৰোপন কৰা
৪. ১ সপ্তাহ পৰ্যবেক্ষণ কৰা
পৰ্যবেক্ষণ:
পানীৰ উৎস থকা পাত্ৰত শিপাই পানীৰ ফালে বেকা হৈ বৃদ্ধি পায়। ই জলানুবেগী প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰমাণ কৰে।
জীৱদেহৰ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু সমন্বয়ৰ – MCQ Answer
- প্ৰতীপ ক্ৰিয়া কি ধৰণৰ ক্ৰিয়া?
a) ঐচ্ছিক
b) অনৈচ্ছিক
c) শিকাৰ ফলত হোৱা
d) মন্থৰ গতিৰ
উত্তৰ: b) অনৈচ্ছিক - খোজ কঢ়া কোনটোৰ দ্বাৰা নিয়ন্ত্ৰিত হয়?
a) স্নায়ুৰজ্জু
b) মগজুৰ পশ্চাৎ ভাগ
c) হৃদপিণ্ড
d) পেশী
উত্তৰ: b) মগজুৰ পশ্চাৎ ভাগ - চাইনেপ্ছত কি প্ৰক্ৰিয়াৰে সংকেত প্ৰেৰণ হয়?
a) যান্ত্ৰিক শক্তিৰ দ্বাৰা
b) ৰাসায়নিক পদাৰ্থৰ দ্বাৰা
c) তাপ শক্তিৰ দ্বাৰা
d) শব্দ তৰংগৰ দ্বাৰা
উত্তৰ: b) ৰাসায়নিক পদাৰ্থৰ দ্বাৰা - দেহৰ সমতা ৰক্ষাৰ বাবে মগজুৰ কোন অংশই কাম কৰে?
a) প্ৰমস্তিষ্ক
b) চেৰিবেলাম
c) মেডুলা
d) হাইপ’থেলামাছ
উত্তৰ: b) চেৰিবেলাম - ধূপকাঠিৰ গোন্ধ আমি কেনেকৈ পাওঁ?
a) মগজুৱে সংকেত সৃষ্টি কৰে
b) সংবেদী স্নায়ুকোষে মগজুলৈ সংকেত পঠায়
c) তেজৰ মাধ্যমত গোন্ধ প্ৰেৰণ হয়
d) পেশীৰ সংকোচনৰ দ্বাৰা
উত্তৰ: b) সংবেদী স্নায়ুকোষে মগজুলৈ সংকেত পঠায় - প্ৰতীপ ক্ৰিয়াত মগজুৰ প্ৰধান ভূমিকা কি?
a) প্ৰতীপ ক্ৰিয়া সংঘটিত কৰে
b) তথ্য যোগান ধৰে
c) প্ৰতীপ ক্ৰিয়া বন্ধ কৰে
d) কোনো ভূমিকা নাই
উত্তৰ: b) তথ্য যোগান ধৰে - প্ৰান্তীয় স্নায়ু ক’ত থাকে?
a) মগজু আৰু স্নায়ুৰজ্জুত
b) হৃদপিণ্ডত
c) পেশীত
d) তেজত
উত্তৰ: a) মগজু আৰু স্নায়ুৰজ্জুত - উদ্ভিদৰ কোন সঞ্জীৱনী পদাৰ্থই কোষ বিভাজনত সহায় কৰে?
a) অক্সিন
b) জিবাৰেলিন
c) চাইট’কাইনিন
d) এব্ছিচিক এচিড
উত্তৰ: c) চাইট’কাইনিন - নিলাজী বনৰ পাতৰ চলন কিৰ প্ৰতি সঁহাৰি?
a) পোহৰ
b) পানী
c) স্পৰ্শ
d) তাপ
উত্তৰ: c) স্পৰ্শ - অক্সিনে উদ্ভিদৰ কোন অংশৰ বৃদ্ধি বঢ়ায়?
a) শিপা
b) কাণ্ড
c) পাত
d) ফুল
উত্তৰ: b) কাণ্ড - জলানুবেগী প্ৰতিক্ৰিয়া কিৰ ফালে বৃদ্ধি পায়?
a) পোহৰৰ ফালে
b) পানীৰ ফালে
c) মাধ্যাকৰ্ষণৰ ফালে
d) তাপৰ ফালে
উত্তৰ: b) পানীৰ ফালে - প্ৰাণীদেহত ৰাসায়নিক সমন্বয় কিৰ দ্বাৰা হয়?
a) স্নায়ু
b) হৰম’ন
c) পেশী
d) তেজ
উত্তৰ: b) হৰম’ন - আয়ডিন পুষ্ট লৱণ খোৱাৰ প্ৰধান কাৰণ কি?
a) হৃদস্পন্দন বৃদ্ধি
b) থাইৰ’ক্সিন সংশ্লেষণ
c) গ্লুক’জ নিয়ন্ত্ৰণ
d) পেশী শক্তি
উত্তৰ: b) থাইৰ’ক্সিন সংশ্লেষণ - এড্ৰিনেলিনৰ নিঃসৰণৰ ফলত কি বৃদ্ধি পায়?
a) হৃদস্পন্দন
b) ৰক্তচাপ
c) উশাহ-নিশাহৰ হাৰ
d) ওপৰৰ সকলো
উত্তৰ: d) ওপৰৰ সকলো - ইনচুলিনৰ বেজী কিয় দিয়া হয়?
a) তেজত গ্লুক’জ কমাবলৈ
b) হৃদস্পন্দন বঢ়াবলৈ
c) ৰক্তচাপ নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ
d) গোন্ধ শক্তি বঢ়াবলৈ
উত্তৰ: a) তেজত গ্লুক’জ কমাবলৈ - তলৰ কোনটো উদ্ভিদৰ সঞ্জীৱনী পদাৰ্থ?
a) ইনচুলিন
b) থাইৰ’ক্সিন
c) চাইট’কাইনিন
d) এড্ৰিনেলিন
উত্তৰ: c) চাইট’কাইনিন - দুটা নিউৰনৰ মাজৰ ফাঁকক কি বোলে?
a) ডেনড্ৰাইট
b) চাইনেপ্ছ
c) এক্সন
d) মায়েলিন
উত্তৰ: b) চাইনেপ্ছ - মগজুৰ কাৰ্য কি?
a) ভাৱ আৰু চিন্তা
b) দেহৰ সমতা ৰক্ষা
c) হৃদস্পন্দন নিয়ন্ত্ৰণ
d) ওপৰৰ সকলো
উত্তৰ: d) ওপৰৰ সকলো - কোন সঞ্জীৱনী পদাৰ্থৰ ফলত পাত সৰে?
a) অক্সিন
b) জিবাৰেলিন
c) এব্ছিচিক এচিড
d) চাইট’কাইনিন
উত্তৰ: c) এব্ছিচিক এচিড - গ্ৰাহক অংগ বিকল হ’লে কি সমস্যা হ’ব পাৰে?
a) বেয়া খাদ্য গ্ৰহণ
b) সংবেদন হেৰুৱা
c) দুয়োটা
d) কোনোটোৱেই নহয়
উত্তৰ: c) দুয়োটা - নিউৰনৰ কোন অংশই সংকেত প্ৰেৰণ কৰে?
a) ডেনড্ৰাইট
b) এক্সন
c) দেহকোষ
d) চাইনেপ্ছ
উত্তৰ: b) এক্সন - দীপ্তিকাল প্ৰতিক্ৰিয়া কোন হৰম’নে নিয়ন্ত্ৰণ কৰে?
a) জিবাৰেলিন
b) অক্সিন
c) এব্ছিচিক এচিড
d) ইথিলিন
উত্তৰ: b) অক্সিন - স্নায়ুৰজ্জুত আঘাত হ’লে কি ক্ৰিয়াত ব্যাঘাত ঘটে?
a) ঐচ্ছিক ক্ৰিয়া
b) প্ৰতীপ ক্ৰিয়া
c) দুয়োটা
d) কোনোটোৱেই নহয়
উত্তৰ: b) প্ৰতীপ ক্ৰিয়া - উদ্ভিদৰ ৰাসায়নিক সমন্বয় কিৰ দ্বাৰা সংঘটিত হয়?
a) স্নায়ুতন্ত্ৰ
b) হৰম’ন
c) পেশী
d) তেজ
উত্তৰ: b) হৰম’ন - জীৱদেহৰ নিয়ন্ত্ৰণৰ বাবে কি প্ৰয়োজন?
a) স্নায়ুতন্ত্ৰ
b) হৰম’ন তন্ত্ৰ
c) দুয়োটা
d) কোনোটোৱেই নহয়
উত্তৰ: c) দুয়োটা - ঐচ্ছিক ক্ৰিয়াৰ উদাহৰণ কি?
a) চকুৰ পতা জপোৱা
b) হাত উজোৱা
c) হাঁচি দিয়া
d) হৃদস্পন্দন
উত্তৰ: b) হাত উজোৱা - স্নায়ুপ্ৰেৰণা কেনেকৈ প্ৰেৰিত হয়?
a) বৈদ্যুতিক আৰু ৰাসায়নিক প্ৰক্ৰিয়াৰে
b) তেজৰ মাধ্যমত
c) পেশীৰ সংকোচনৰে
d) শব্দৰ মাধ্যমত
উত্তৰ: a) বৈদ্যুতিক আৰু ৰাসায়নিক প্ৰক্ৰিয়াৰে - পেশীৰ চলনত স্নায়ুৰ কি ভূমিকা?
a) বৈদ্যুতিক প্ৰবাহ প্ৰেৰণ কৰে
b) প্ৰ’টিন সংশ্লেষণ কৰে
c) তেজৰ যোগান বঢ়ায়
d) হৰম’ন নিঃসৰণ কৰে
উত্তৰ: a) বৈদ্যুতিক প্ৰবাহ প্ৰেৰণ কৰে - থাইৰ’ক্সিন হৰম’নৰ প্ৰধান কাম কি?
a) গ্লুক’জ নিয়ন্ত্ৰণ
b) বিপাকীয় কাৰ্য নিয়ন্ত্ৰণ
c) হৃদস্পন্দন বৃদ্ধি
d) পেশীৰ শক্তি বৃদ্ধি
উত্তৰ: b) বিপাকীয় কাৰ্য নিয়ন্ত্ৰণ - নিলাজী বনৰ পাতৰ চলনৰ সৈতে ভৰিৰ চলনৰ পাৰ্থক্য কি?
a) নিলাজীৰ চলনত স্নায়ু জড়িত নহয়
b) ভৰিৰ চলন প্ৰতীপ ক্ৰিয়া
c) নিলাজীৰ চলন ঐচ্ছিক
d) ভৰিৰ চলনত প্ৰ’টিনৰ প্ৰয়োজন নাই
উত্তৰ: a) নিলাজীৰ চলনত স্নায়ু জড়িত নহয়